برج های چند منظوره جهان

تاريخچه تهران
تا پیش از کشف تمدن قیطریه و همچنین کشف آثاری در تپه‌های عباس‌آباد، گمان می‌رفت پیشینه تاریخی این شهر به همان آثار یافت شده در حوالی شهرری محدود می‌شود، ولی اکتشافات باستان‌شناسی در تپه‌های عباس‌آباد، بوستان پنجم خیابان پاسداران و دروس، نشان داد تمام آبادی‌های ناحیه تاریخی قصران، دوره‌ای درخشان از استقرار اقوام کهن و خلاقیت‌های فرهنگی را پشت سر گذارده‌اند.
پس از حمله مغولان به ری و تخریب این شهر، تهران بیش‌ از پیش رشد یافت و عده‌ای از اهالی آواره ری را نیز در خود جای داد و مساحتش در این دوران به ۱۰۶ هکتار رسیده بود.
نخستین بار، شاه طهماسب اول صفوی در ۹۴۴ ق. هنگام گذر از تهران باغ و بوستان فراوان این شهر را پسندید و دستور داد تا بارو و خندقی به دورش بکشند، این بارو که ۱۱۴ برج به عدد سوره‌های قرآن و چهار دروازه رو به چهار سوی دنیای پیرامون داشت، از شمال به میدان توپ‌خانه و خیابان سپه، از جنوب به خیابان مولوی، از شرق به خیابان ری و از غرب به خیابان وحدت اسلامی (شاپور) محدود می‌شد، مساحت تهران در این دوران به ۴۴۰ هکتار رسید.
در دوره شاه عباس اول (۱۰۳۸-۹۹۶ ق.) پل، کاخ و کاروانسراهای زیادی بنا شد، دربخش شمالی برج و باروی شاه تهماسبی، چهارباغ و چنارستانی ساخته شد که بعدها دورش را دیواری کشیدند و به صورت کاخ (کاخ گلستان) و مقر حکومتی درآوردند.
در دوره حکومت آقا محمدخان قاجار، تهران به پایتختی برگزیده شد، روز یکشنبه ۱۱ جمادی‌الثانی ۱۲۰۰ ق. هم‌زمان با عید نوروز آغا محمد خان قاجار در خلوت کریم‌خانی تاج سلطنت ایران را بر سر گذارد و تهران را به عنوان پایتخت این کشور معرفی کرد
نام تهران
در مورد وجه تسمیه تهران اختلاف نظر زیادی وجود دارد، پاره‌ای از پژوهشگران ران را پسوندی به معنای دامنه گرفته‌اند و شمیران و تهران را بالادست و پایین‌دست خوانده‌اند. برخی دگر تهران را تغییر شکل یافته تهرام به معنای منطقه گرمسیر دانسته‌اند، در مقابل شمیرام یا شمیران که منطقه سردسیر است و همچنین عده‌ای بر این باورند که سراسر دشت پهناوری که امروز تهران بزرگ خوانده می‌شود در میان کوه‌های اطراف، گود به نظر می‌رسید و بدین سبب تهران نام گرفت.[۹]
روستایی که پیش‌درآمد شهر تهران بوده است، پیش از اسلام نیز وجود داشته اما پس از اسلام به‌تدریج نام آن معرب گردیده و از تهران به طهران تبدیل شده است اما جغرافیدانان معروف آن روزگار نیز به املای تهران اشاره نموده‌اند. هم‌زمان با جنبش مشروطه که تغییرات زیادی در ادبیات و نگارش زبان فارسی به وجود آمد، رفته‌رفته املای تهران رواج یافت و پس از تاسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و تاکید آن بر املای تهران، املای دیگر (طهران) کاملا منسوخ شد.[۵]
برج میلاد
مجموعه یادمان نام پروژه بزرگی در شهر تهران است که شامل برج مخابراتی-تلویزیونی میلاد، مرکز تجارت بین‌المللی، هتل پنج ستاره، تالارهای گردهمایی، سرسرا و… در مساحت تقریبی ۱۵ هکتار می‌شود.
این مجموعه در جنوب محله شهرک غرب و شمال کوی نصر در منطقه ۲ شهرداری تهران قرار دارد. بزرگراه‌های همت، چمران، حکیم و شیخ فضل‌الله نوری، به ترتیب در چهار سمت شمال، شرق، جنوب و غرب مجموعه یادمان قرار دارند.
عملیات اجرایی در سال ۱۳۷۵ خورشیدی توسط پیمانکار اصلی آغاز شد و مجموعه هم‌اکنون در حال شکل‌گیری است. برج میلاد و مجموعهٔ یادمان بخش کوچکی هستند از طرح بزرگ شهستان پهلوی که پیش از انقلاب ۵۷ طراحی شده و در دست احداث بود.

برج میلاد

برج میلاد نام آسمان‌خراشی چندمنظوره است که در شمال غربی تهران، پایتخت ایران قرار دارد. برج میلاد بلندترین برج ایران، چهارمین برج مخابراتی و هشتمین برج بلند جهان است. این برج با ۱۳ هزار متر زیربنا از نظر وسعت کاربری سازه‌ی رأس برج در میان تمامی برجهای دنیا مقام نخست را دارد. این سازه به خاطر ارتفاع بلند و شکل ظاهری متفاوتش، تقریباً از همه جای تهران نمایان است و از این رو، یکی از نمادهای پایتخت ایران به شمار می‌آید.

تاريخچه
برج میلاد و مجموعه یادمان بخش کوچکی هستند از طرح بزرگ شهستان پهلوی که پیش از انقلاب اسلامی ایران طراحی شده و در دست احداث بود.
پیشنهاد ساخت یک برج و تالار نمادین برای شهر تهران در سال ۱۳۷۰، در زمانی که مسعود رجب پور شهردار تهران بود، مطرح شد و در پایان سال ۱۳۷۲، محل کنونی از میان ۱۷ نقطه پیشنهادی ساخت آن برگزیده شد.
موقعیت مکانی
برج میلاد، میان تپه‌ای با مساحت تقریبی ۱۴ هکتار واقع در جنوب محله شهرک غرب و شمال کوی نصر در منطقه ۲ شهرداری تهران قرار دارد. از نظر مختصات جغرافیایی، سازه برج در ۵۱ درجه، ۲۲ دقیقه و ۳۲ ثانیه طول شرقی و ۳۵ درجه، ۴۴ دقیقه و ۴۰ ثانیه عرض شمالی قرار گرفته‌است.
این محل پس از بررسی و مطالعه ۱۷ نقطه مختلف شهر تهران توسط یک گروه شامل تیم شهرسازی، تیم مطالعات تلویزیون، مخابرات، راه و ساختمان، اقتصادی، معماری، هواشناسی، تیم مطالعات ترافیک و تیم ژئوتکنیک برگزیده شده‌است.
مهمترین پارامترهایی که در انتخاب این محل مد نظر قرار گرفته به شرح ذیل است:
• قابلیت انطباق بر یکی از هسته‌های شهری
• دسترسی همگانی با سطح سرویس‌دهی مطلوب
• قرارگیری در مرتفع‌ترین نقاط شهر
• اشراف بر زیباترین مناظر و نقاط شهر
• فضائی لازم جهت عملکردهای پیشنهادی و توسعه آتی
• مجهز بودن به تاسیسات زیر بنایی
• فاصله مناسب با پایانه‌های مهم مانند فرودگاه و ایستگاه راه‌آهن
• ایجاد پوشش تلویزیونی
• قابلیت ارتباط و دید مستقیم با ایستگاه‌های مخابراتی
• استقرار در میان کاربری‌های هماهنگ و غیر مزاحم
• استقرار در امتداد محورهای عمده شهر
• پتانسیل برقراری ارتباط بصری با دیگر نشانه‌ها و فضاهای شهری
• قابلیت برخورداری از فضاهای سبز و یا دیگر عناصر طراحی محیطی
راه‌های دسترسی
از نظر راه‌های دسترسی و حمل و نقل، برج میلاد دارای شرایط بسیار مطلوب و استثنایی است.
این مجموعه در میان چهار بزرگراه اصلی تهران یعنی بزرگراه‌های همت، چمران، حکیم و شیخ فضل‌الله نوری قرار دارد، همچنین خط اختصاصی از یکی از ایستگاه‏های مترو و تدارک امکانات حمل و نقل هوایی برای ارتباط سریع با فرودگاه نیز برای آن پیش‌بینی شده‌است.
کاربری‌ها
برج میلاد با هدف احداث سازه‏ای به یاد ماندنی و به عنوان نمادی برای شهر تهران و به منظور رفع نیازهای مخابراتی و تلویزیونی تهران ساخته شده‌است.
کارکردهای عمده این برج به شرح زیر است:
• ایجاد و گسترش شبکه دسترسی بدون سیم
• ایجاد زیرساخت مناسب برای سیستم‌های جدید تلویزیونی
• بهینه‌سازی پوشش رادیو و تلویزیونی
• کاربری‌های هواشناسی و کنترل ترافیک
• گسترش و بهینه‌سازی پوشش شبکه‌های بی‌سیم و پی‌جو
• ایجاد جاذبه گردشگری و بهره‌مندی از فضاهای گردشگری، تجاری و فرهنگی (رستوران‌ گردان، سکوی دید، نگارخانه هنری، گنبد آسمان، موزه انقلاب اسلامی)

کاربری فرهنگی
در ۲۵ شهریور ۱۳۸۷، دوازدهمین جشن سینمای ایران با حضور ۵ هزار نفر در پای برج میلاد برگزار شد.[۱۰] در ۲۳ و ۲۴ آبان مسابقات بین‌المللی قرآن تهران و در ۲۹ و ۳۰ آبان نیز همایش شهرداران کلانشهرهای آسیا در این برج برگزار شد.
مشخصات معماری و کاربردی سازه رأس برج میلاد
ساختمان رأس برج میلاد مجموعه‌ای از ۱۲ طبقه با کاربردهای مختلف در طبقات است. این ساختمان پس از اجرای بدنه اصلی برج تا تراز ۳۱۵+ ساخته و در بالای بدنه اصلی نصب می‌شود. قسمت مرکزی سازه رأس برج بتنی است که قبلاً در امتداد بدنه اصلی برج و از تراز ۲۴۷+ تا ۳۱۵+ اجرا شده‌است.
سه طبقه تأسیساتی به ترتیب در ترازهای مختلف وجود دارد که مساحت هر طبقه ۷۰ متر مربع است. سازه فلزی رأس مشخصاتی به شرح ذیل را داراست:
• به‌طور کلی سازه رأس به دو قسمت عمده شامل سبد فلزی و قسمت فوقانی تقسیم می‌شود.
این برج از ۳ قسمت تشکیل شده است : لابی ، شفت ، سازه راس که لابی تشکیل شده است از ۷ طبقه و شفت در هر ۱۲ متر یک طبقه برای کارهای خدماتی و دسترسی برای کارهای محافظت و سازه راس از ۱۳ طبقه تشکیل شده است .
امکانات ویژه برج
• بالابرها: برج دارای شش بالابر (آسانسور) اصلی خواهد بود که به‌صورت زیر تفکیک می‌شود:
• بالابر میهمان ۲ دستگاه
• بالابر خدماتی ۱ دستگاه
• بالابر خدماتی و تلویزیونی و مخابراتی ۱ دستگاه
• بالابر رستورانِ گردان ۱ دستگاه
• بالابر گنبد آسمان ۱ دستگاه
• علاوه بر اینها یک بالابر بین طبقات رأس حرکت خواهد کرد.
• رستوران گردان
• محیطهای رو باز و سر بسته برای بازدید از شهر
• نمایشگاه دفاع مقدس در سرسرا (لابی)
• امکانات ویژهٔ مخابراتی
• امکانات ویژهٔ تلویزیونی
• دکل مخابراتی با آنتهای متفاوت
• کافه‌تریا در رأس
• نگارخانهٔ آزاد هنری
• امکانات فروشگاهی در سرسرا
• فضاهای خدماتی
مشخصات برج ميلاد
ارتفاع نهايي: ۴۳۵ متر ( با در نظر گرفتن دكل)
كاربري: مخابراتي، تلويزيوني، هواشناسي، گردشگري
پاكار: به عمق ۱۴ متر
بدنه اصلي: ۳۱۵ متر ، به شكل هشت وجهي،
داراي ۶ آسانسور شيشه اي و يك راه پله اضطراري
سازه راس: ۱۲ طبقه به مساحت كل ۱۲۸۹۸ متر مربع و شامل رستوران گردان، سكوي مشاهده، بخش هاي مخابرات و تلويزيون، تاسيسات، منطقه امن از آتش و نمايشگاه هنري. قطر اين سازه حد اكثر ۶۰ متر خواهد بود و بيشترين سطح زير بنا را در بين برج هاي مخابراتي- تلويزيوني دارد.
بخش هاي جنبي: در كنار برج قرار دارند و شامل بخش هاي زير هستند:
۱٫ مركز بين المللي همايش ها و جشنواره ها ؛
با يك سالن اصلي به ظرفيت ۱۵۰۰ نفر و
هشت سالن فرعي با ظرفيت هاي ۶۰ تا ۲۰۰ نفر
۲ .هتل بين المللي ۵ ستاره؛ در ۱۸ طبقه و به مساحت ۹۷ هزار متر مربع جهت پذيرايي از گردشگران و شركت كنندگان در نشست هاي مركز همايش ها
۳٫ مركز تجارت بين المللي و پارك اي.تي. ؛ شامل مركز معاملات بازرگاني، سالن هاي نمايشگاهي، بخش رايانه و ارتباطات، بخش اداري و كتابخانه تخصصي

پي ريزي بزرگ ترين پاكار
برج ميلاد روي تپه هاي نصر ساخته مي شود. اين تپه ها پس از بررسي ۱۴ نقطه مشابه در تهران انتخاب شدند. دوري از گسل هاي اصلي و به اصطلاح درجه يك تهران، بافت زمين شناسي مناسب، دوري از آب هاي زير زميني و مزيت اتوبان هاي اطراف در اين انتخاب موثر بوده است.
پس از انتخاب محل و بررسي هاي زمين شناسي، كه با حفر چند چاه به عمق صد متر و نمونه برداري از لايه هاي مختلف خاك انجام شد، سطح رويي تپه صاف و پاك سازي شد. سپس گودالي به عمق ۱۴ متر و به قطر نزديك به ۷۰ متر روي تپه حفر شد. به اين ترتيب، همه چيز براي پي ريزي بزرگ ترين پاكار كشور آماده شد.
پاكار برج ميلاد از دو بخش تشكيل شده است: الف) پي دايره اي؛ دايره اي به قطر ۶۶ متر و ضخامت ۳ تا ۵/۴ متر از بتون مسلح ب) سازه انتقالي؛ نوعي هرم ناقص كه شامل هسته مركزي، ديواره هاي مايل و ديواره هاي مثلثي است. هسته مركزي شامل يك هشت ضلعي به قطر ۲۸ متر و تعدادي حفره است كه جهت آسانسور، راه پله و تاسيسات استفاده مي شود؛ ديوار هاي مايل ،كه در واقع ريشه هاي برج هستند، بين۴ /۱ تا ۷/۱ متر ضخامت دارند و ديواره هاي مثلثي كه واسطه بين ديواره هاي مايل و هسته مركزي هستند، ۵/۱ متر ضخامت دارند.

قالب لغزنده و شاغول ليزري
بدنه اصلي برج ،كه سازه بالا و دكل آنتن روي آن قرار مي گيرد، از چهار باله و دو هشت ضلعي تو در تو تشكيل شده است و چند ديواره ارتباط آنها را با يكديگر برقرار مي كنند. هشت ضلعي خارجي محل قرار گيري ۶ آسانسور و يك راه پله اضطراري است . درون هشت ضلعي مياني در تراز ۵/۲۴۷ متري محلي براي نصب پايه دكل تعبيه شده است.
براي ساختن بدنه اصلي برج از روشي به نام قالب لغزنده استفاده مي شود. اين قالب ،كه به شكل هندسي بدنه برج ساخته شده است، روي ۴۸ جك هيدروليك قرار دارد و به كمك آنها جا به جا مي شود . ارتفاع قالب حدود يك متر است و در هر بار بتون ريزي حد اكثر ۲۰ سانتي متر بالا برده مي شود. از اين رو، روزانه حدود ۲ متر بر ارتفاع برج افزوده مي شود.
ديواره هاي بدنه با شيب ملايمي به سمت بالا( هر متر حدود ۲۱ ميلي متر) كج مي شوند به نحوي كه قطر دايره محاطي در تراز پايه ، ۲۸ متر و در تراز ۲۳۳ متري ، ۲/۱۸ متر است. يعني، قطر بدنه با افزايش ارتفاع كاهش مي يابد. البته، قطر ديواره ها نيز از ۶/۱ به ۴/۰ متر كاهش مي يابد. با وجود اين قطر هسته مركزي تا ارتفاع زيادي ثابت مي مانند.
براي اين كه طي بتون ريزي و ساختن بدنه اصلي ، برج به چپ يا راست منحرف نشود، از شاغول ليزري استفاده مي شود. اين شاغول از دستگاه پخش پرتو ليزر و صفحه هدف تشكيل شده است. دستگاه پخش اشعه ليزر ،كه در تراز پايه و درون هسته مركزي كار گذاشته مي شود، هميشه به صورت كاملا افقي خود را تراز مي كند و پرتو هاي ليزر در خط مستقيم به سمت بالا آزاد مي كند.
صفحه هدف روي قالب لغزنده نصب مي شود و مانند صفحه هدف تير اندازي است. اگر پرتو ليزري كه دستگاه از تراز پايه آزاد مي كند به نقطه مركزي صفحه هدف برخورد كند، بدنه برج بدون كمترين انحراف به سمت بالا در حال ساختن است. در غير اين صورت، ميزان انحراف به چپ يا راست مشخص مي شود و قالب لغزنده به كمك جك ها به مسير درست هدايت مي شود. در واقع، قالب لغزنده مانند هر ماشين متحرك ديگر ، راننده اي دارد كه از انحراف آن از مسير درست جلوگيري مي كند.

بزرگ ترين سبد دنيا
اصلي ترين بخش برج، ساختمان راس آن است و خدمات مورد انتظار از برج در آن متمركز مي شود. اين ساختمان از تراز ۵/۲۴۷ تا ارتفاع ۳۱۵ متري پيرامون بدنه اصلي و در ۱۲ طبقه در حال ساختن است.
در محيط اين ساختمان از تراز ۴/۲۵۴ تا ۸/۲۸۰ متري سبدي فلزي قرار مي گيرد كه شبكه هاي آن لوزي شكل و مثلثي است و نماي شيشه اي ساختمان بين آنها اجرا مي شود . در نتيجه، چشم انداز زيبايي از داخل ساختمان به بيرون فراهم مي شود به علاوه، از تراز ۴/۳۰۲ تا ۲۵/۳۱۳ گنبد دوار با نماي شيشه اي پيش بيني شده است كه ديد بسيار زيبايي به آسمان فراهم خواهد كرد و مي توان از آن براي رصد ستارگان استفاده كرد.
سبد فلزي قطر سازه راسي را به حداكثر ۶۰ متر رسانده و سازه را بزرگ ترين سازه راسي دنيا ساخته است. اين سبد بزرگ بايد با يكي از نيروهاي عظيم طبيعت يعني باد پنجه نرم كند. از اين رو، براي بررسي رفتار سازه در برابر باد، ابتدا الگوي وزش باد در تهران بر اساس آمار هواشناسي پيش بيني شد. سپس مدل برج در تونل باد دانشگاه علم و صنعت قرار گرفت و رفتار آن بررسي شد. سپس مدل يك صدم برج براي بررسي نهايي از سوي مشاور خارجي برج در تونل باد دانشگاه انتاريوي كانادا مطالعه شد. پس از اين برسي ها ، كارهاي لازم براي مقاوم سازي سازه راسي پيش بيني و طراحي شد.
ايمن از آتش
اگر در يكي از روزهاي نه چندان دور شنيديد كه يكي از دوستانتان به رستوران گردان برج ميلاد رفته و در آتش سوزي ساختمان راسي به دام افتاده است، در اصل خبر شك كنيد. نخست، بدنه ساختمان از مواد مقاوم به آتش پوشيده شده است كه فرصت كافي را براي دور شدن افراد از محل حادثه فراهم مي كتد. دوم، آسانسور هاي بسيار سريع ساختمان ( با سرعت ۷ متر بر ثانيه) افراد را به پايين ترين طبقه ساختمان راسي كه اتاق ايمن از آتش در آن قرار دارد، مي رسانند. اين اتاق كاملا بتوني است و دستگاه تهويه قدرتمندي دارد و در برابر آتش محفوظ است. سوم، گروهي آتش نشان ماهر هميشه در برج آماده خدمت هستند و ضمن هدايت كردن افراد به اتاق ايمن از آتش و در نهايت پايين برج، به مبارزه با آتش مي پردازند.

ايمن از ترك
يكي از مشكلاتي كه سازه هاي بتوني ممكن است با آن رو به رو شوند، ترك هاي ريزي است كه با وجود تمام اقدامات پيش گيراننده ممكن است در آنهات به وجود آيد. در صورتي كه آب به اين ترك ها نفوذ كند و يخ بزند، افزايش حجم آب، كه پس از يخ زدن رخ مي دهد، مي تواند به سازه بتوني آسيب برساند.
در برج ميلاد براي جلوگيري از اين آسيب، مواد ويژه اي به بتون مي افزايند كه باعث مي شود سوراخ هاي بسيار ريزي در بتون به وجود آيد. حال اگر در چنين بتوني تركي ايجاد شود و آب محصور در آن يخ بزند، فضاي كافي براي افزايش حجم آب را سوراخ هاي ريز بتون فراهم مي كنند. بنابر اين بتون بيشتر ترك نمي خورد و سالم باقي مي ماند.

میلاد یکی از مدرنترین های دنیا
برج میلاد نه تنها یک سازه استثنائی به لحاظ ارتفاع که مجموعه ای از امکانات و توانایی های خاص است. امکانات و توانایی هایی که جذابیت های ظاهری برج، تا به حال مانع از آن شده که چندان مورد توجه رسانه ها قرار گیرد.با این مقدمه پیشنهاد می کنیم گزارش زیر را که به معرفی مجموعه امکانات انحصاری برج اختصاص دارد، مطالعه کنید.
تا به حال کسی وارد برج میلاد نشده تا از نزدیک تمام آن چیزهایی را که در برج به کار رفته مشاهده کند. حتما هر کسی که از کنار برج یا اتوبان های اطراف رد می شود، فقط به بزرگی و عظمت برج توجه می کند و همین موضوع باعث شده تا هیچ کس به فناوری هایی که در بلند ترین برج ایران و چهارمین برج مخابراتی دنیا به کار رفته در نوع خود بی نظیر است و تمام این فناوری ها به مقاومت سازه هم کمک شایانی کرده است. انواع شیشه ها، آسانسور، رستوران گردان، سیستم نورپردازی و حتی برق رسانی به برج میلاد در نوع خود بی نظیر است و با دقت فراوانی ساخته شده است .همشهری مسافر در این گزارش تمام فناوری های خاص و جدیدی را که در برج میلاد به کار رفته است را معرفی می کند. پیشنهاد می کنیم حتما قسمت های این گزارش را مطالعه کنید چون شاید حتی در زمان بازدید از برج هم نتوانید خیلی از تکنولوژی ها و فناوری های خاصی را که در این برج به کار گرفته شده از نزدیک مشاهده کنید.

نمای شیشه ای
در برج میلاد ۳۵ هزار متر مربع نمای شیشه ای به کار گرفته شده است که این مقیاس را می توان با هفت استادیوم فوتبال مقایسه کرد. نمای شیشه ای برج میلاد در ساخت و سازهایی که تا این لحظه انجام شده در نوع خود بسیار پیشرفته و جالب است.به اندازه ۵۰۰۰ متر از نمای شیشه ای برج به صورت شفت است که اندازه آن را می توان با یک استادیوم فوتبال مقایسه کرد. هر کدام از این شیشه ها یک تن وزن دارد و ابعاد آن ۵/۴ در ۴/۲ متر است که استحکام ویژه ای دارد. شما می توانید نمای شیشه ای را حتی از اوبان های اطراف برج مشاهده کنید. شیشه های برج به گونه ای است که در صورت آسیب دیدن به اطراف پرتاب نمی شوند و فقط در جای خود خرد می شوند. سازندگان نمای شیشه ای برج برای تست این موضوع از شلیک گلوله استفاده کردند. اما هزار متر نمای شیشه ای برج نیز شیشه فلوت و سانرژی(کنترل انرژی) است. در این نوع نمای شیشه ای به این موضوع که انرژِ هدر داده نشود، توجه زیادی شده است.
مقاومت نمای شیشه ای
اما در نصب نمای شیشه ای برج میلاد نیز یک نوع فناوری خاص به کار گرفته شده است. در نمای گنبد آسمانی از شیشه های بسکتی، سبدی یا گلدانی استفاده شده است. در ساخت و ساز برج ها برای نصب نماهای قسمت های بالایی از هلی کوپتر استفاده می شود ولی برای اولین بار در ایران این نوع کار توسط بالابر ساده انجام شد. در نمای شیشه ای مخروطی شکل بالای برج از شیشه های ایرکاندیشن استفاده شده و به این ترتیب در انرژی به شدت صرفه جویی می شود.
شیشه های برج در برابر باد با سرعت وزش ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت مقاومت دارد و در برابر زلزله ای به اندازه ۹۵/۱ جی نیز مقاومت می کند. برای این که برج میلاد از نظر مقاومت سازه ای قدرتمند باشد، هزینه ای بسیار زیاد فقط برای نمای شیشه ای آن در نظر گرفته شد.
۴۵ ثانیه ای به بالای برج بروید.
آسانسوری که در برج میلاد استفاده شده اولین نمونه آسانسور تندرو در ایران است که تا به حال در هیچ سازه ای استفاده نشده است. این آسانسور با سرعت ۷ متر بر ثانیه حرکت می کند و در مدت ۴۵ ثانیه تا ارتفاع ۲۹۱ متری بالا می رود. در این آسانسور دو ترمز بسیار قوی قرار گرفته تا به لحاظ ایمنی کاملا تائید شده باشد. اگر چه در ارتفاع بسیار بالا دمای هوا نیز با تغییرات عمده ای مواجه می شود ولی در این آسانسور خاص که در برج میلاد به کار گرفته شده است با توجه به دستگاههای بسیار قدرتمندی که استفاده شده، دمای هوا کنترل می شود. آسانسور برج حتی برای حمل برانکارد معلولان با ویلچر نیز فناوری خاصی دارد که امکان رفت و آمد را برای آن ها ساده می کند. یک عدد مانیتور هم در آسانسور به کار رفته که امکان کنترل مسافر به صورت متمرکز را ارائه می دهد و به مرکز کنترل متصل شده است. به گفته مهندسان سازنده برج میلاد در تمام دنیا بالاترین سرعت برای حرکت یک آسانسور بین ۳۰ تا ۶۰ ثانیه است که در برج میلاد همان سرعت ۴۵ ثانیه انتخاب شده است.
بزرگ ترین ریل رستورانی در دنیا
قطعا رستوران گردان برج میلاد معروف ترین قسمت این سازه است. حتما شما هم دوست دارید که زودتر یک شام یا نهار در رستوران گردان میل کنید. اما آیا می دانید که این رستوران گردان ، بزرگترین رستوران گردان در ارتفاع است و نمونه این رستوران در دنیا وجود ندارد. یک ریل در زیر سازه رستوران قرار گرفته است که این ریل همه چیز را به صورت دورانی می چرخاند و به این ترتیب در ارتفاع ۴۳۵ متری می توانید در بزرگترین رستوران گردان دنیا غذا میل کنید. برای مقاوم سازی این ریل گردان عملیات بسیار زیادی انجام شده و سازه به شکلی است که هر روز توسط مهندسان چک می شود . قطعا رستوران گردان یکی از حساس ترین قسمت های برج است. شاید خیلی ها فکر می کنند که سازه به دور خود حرکت می کند اما این فقط یک خطای دید است و تنها یک زیل چرخنده زیر سازه وجود دارد که همه چیز را به دور خود می چرخاند.
نورپردازی سازه در شب

کنترل مقاومت
برج میلاد یک بنای ملی است که ساخت و افتتاح آن اهمیت زیادی برای ایران و پایتخت دارد. برای هر قسمت از فناوری های برج، کنترل کیفیت انجام شده و این کار در هر پایان روز کاری انجام می شود. دستگاههای کنترل کیفیت در جای جای برج به کار رفته و اگر قسمتی از دستگاههای الکترونیکی برج از کار بیفتد یا نقص فنی پیدا کند سریعا هشدار می دهد. به این ترتیب به آسانی می توان پی برد که کدام قسمت از فضای الکترونیکی برج مشکل پیدا کرده است.

مدیران سازنده برج میلاد در نیمه شعبان تصمیم گرفتند تا یک نور افشانی بی نظیر از قسمت بالای برج انجام دهند به نوعی که تمام تهران می توانستند این نورافشانی را تماشا کنند. یک بار دیگر هم این نورافشانی در عید سعید فطر انجام شد اما این فقط قسمتی از بحث نورپردازی سازه برج میلاد بود. برج میلاد در شب یک نورپردازی سنتی خواهد داشت و این نوع نورپردازی باعث می شود که در شب با ایستادن در هر نقطه ای از شهر بتوانید برج را مشاهده کنید. در پای برج یک موتورخانه قدرتمند قرار گرفته است که تمام سیستم روشنایی و نورپردازی برج را تامین می کند. در موتورخانه برج فناوری خاصی استفاده شده که البته کارش ذخیره انرژی است و اجازه نمی دهد که انرژی زیاد هدر داده شود. به هر حال این روزها مشکل برق وجود دارد و به همین دلیل تراشه هایی در موتورخانه استفاده شده که به شدت از تلف شدن انرژی و برق جلوگیری می کند و اگر برق به طور ناگهانی قطع شود، هیچ تاثیری روی کار برج نخواهد داشت.
در واقع یک سیستم به نام یو پی اس وجود دارد که اجازه نمی دهد به محض طع شدن برق دستگاههایی مثل آسانسور و … از کار بیفتند.

برج میلاد و سه برج بلند دنيا
يعني در حالي كه زمان ساخت سه برج بلند دنيا، تورنتو، مسكو و شيكاگو از سه سالبيشتر نبوده، برج ميلاد يازده سال پس از آغاز زمان احداث هنوز ساخته نشده و اگرتوجه ويژه مديريت كنوني شهرداري تهران نبود چه بسا اين زمان از پانزده سال هم فراترمي‌رفت.

خبرگزاري مهر به تازگي در گزارشي در همين باره اشاره كرد كه برج میلاد دررتبه‌بندی برج‌های مخابراتی پس از برج تورنتو با ۵۵۳ متر ارتفاع، برج مسکو با ۵۴۰متر و برج شانگهای با ۴۶۷ متر به عنوان چهارمین برج مخابراتی بلند جهان با ۴۳۵ مترارتفاع ایستاده است در حالی که برج‌های غیر مخابراتی یا آسمانخراش‌هایی به مراتببلندتر از میلاد در دنیا وجود دارند که به علت‌های فنی در رتبه‌بندی‌های متفاوتیقرار می‌گیرند.

می‌توان بلندترین ساختمان‌های جهان را به این ترتیب: ۱- برج تورنتو با ۵۵۳ مترارتفاع ۲- برج مسکو با ۵۴۰ متر ارتفاع ۳- برج شیکاگو با ۵۲۷متر بلندی ۴-برج تایپهبا ۵۰۸ متر ارتفاع ۵- برج شانگهای با ۴۶۷ متر بلندی ۶- برج‌های دوقلوی پتروناس درکوالالامپور با ۴۵۲ متر ارتفاع ۷- برج سلطنتی نیویورک با ۴۴۹ متر ارتفاع ۸- برجمیلاد تهران با ۴۳۵ متر، رتبه‌بندی کرد.

اين گزارش مي‌افزايد با این حال زمان ساخته شدن این برج‌ها نیز در مقایسه بامیلاد بسیار جالب توجه است. برج سلطنتی نیویورک قدیمی‌ترین برج در میان این ۸ برجدر سال ۱۹۳۱ در ۱۰۲ طبقه ساخته شد. امپایر استیت، اولین ساختمان در دنیا بود که بیشاز ۱۰۰ طبقه داشت و به مدت ۴۱ سال بلندترین آسمانخراش جهان بود. این برج با ۳۴۰۰کارگر ظرف مدت ۴۱۰ روز از ژانویه ۱۹۳۰ تا ماه می ۱۹۳۱ ساخته شد.

برج شیکاگو ظرف مدت ۳ سال (۷۳ – ۱۹۷۰) با هزینه ۱۷۵ میلیون دلار، برج تورنتو (۷۶-۱۹۷۳) با هزینه ۲۶۰میلیون دلار، برج مسکو (۶۷-۱۹۶۳)، برج تایپه (۲۰۰۴-۱۹۹۹) باهزینه یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار، برج شانگهای (۹۵-۱۹۹۱) با هزینه ۱۰۰ میلیوندلار و برج‌های دوقلوی کوالالامپور (۹۸-۱۹۹۵) ساخته شده‌اند در حالی که برج میلاداز ۱۹۹۵ تا امروز در حال ساخته شدن است و شهرداری تهران تلاش مي‌كند تا سال آيندهآن را به مرحله افتتاح برساند.

بررسی مقایسه‌ای ساخته‌شدن برج میلاد با دیگر برج‌های دنیا این نتیجه را دارد کهروند ساخت برج میلاد طولانی‌ترین مدت یک سازه اینچنینی است در حالی که برج نیویورکدر فاصله کمتر از ۲ سال در ۷ دهه قبل ساخته شده است؛ به نظر می‌رسد دلیل طولانی‌شدنمدت ساخت میلاد، بیشتر از دلایل مالی و فنی، به دلیل عدم مدیریت درست و جابجاییفراوان مدیران شهری بوده است.

متاسفانه در شهری که عمر متوسط شهرداران آن کمتر از ۲ سال است و مدیران شهریدائما در حال تغییر هستند، نمی‌توان انتظاری بیشتر از این داشت در حالی که متوسطساخته‌شدن برج‌ها در این رده ۳ سال بوده است که عموما با تکنولوژی ۳ دهه قبل ساختهشده‌اند.

 

تحليل و بررسي برجهاي ساخته شده در جهان
با توجه به بررسي و برداشت هايي كه از برج هاي مخابراتي ساخته شده در جهان بعمل آمد. مي‌ توان نتيجه‌گيري كرد هر برج مخابراتي از قسمت هاي مختلف تشكيل يافته كه هر قسمت ويژگي هاي اقتصادي، فني و اجرايي خاص خود را داشته و براي طراحي مجموعه برج لازم است براي هر قسمت اين ويژگي ها مورد بررسي قرار گرفته و با توجه به منطقه و شرايط احداث برج طرح مناسب تهيه شود. در اين بخش سعي شده ويژگي هر قسمت از برج با توجه به مطالعات انجام گرفته روي برج هاي مختلف ارائه گردد
شافت برج (Tower shaft):

شافت برج از نظر اقتصادي بايد بگونه اي باشد كه حجم بتن مصرفي و فولاد لازم در آن به حداقل ممكن برسد. سيستمي با مقطع متغير در ارتفاع بطوريكه سطح مقطع با افزايش ارتفاع كاهش يابد، علاوه بر مزيت هايي نظير كاهش سطح مقاوم در برابر باد كاهش جرم و نتيجتاً‌كاهش نيروي زلزله از نظر اقتصادي نيز مقرون به صرفه مي‌ باشد. همچنين در صورت موجود بودن امكاناتي براي تنيده كردن مقطع شافت علاوه بر كاهش ضخامت مقطع مزيت هاي ديگر نظير كاهش عرض ترك ها براي جلوگيري از خوردگي فولادها را به همراه خواهد داشت. از نظر اجرايي نيز چنانچه شافت به صورت مدور باشد استفاده از سيستم قالب لغزان بسيار سهل تر است. همچنين مقطع دايره اي از نظر بحث شكل‌پذيري (Ductility) بر مقاطع ديگر ارجحيت دارد.
براي زيبايي نماي شافت برج مي‌ توان شيارهايي (Ribs) روي مقطع در نظر گرفت كه علاوه بر برآورده كردن منظور فوق در مغشوش كردن جريان باد و كاهش اثرات مخرب آن مؤثر مي‌ باشد.
ساختمان پايه(base structure):
وجود ساختمان‌هايي در پايه برج به دلايل مختلفي ضروري به نظر مي‌ رسد اول آنكه مي‌ توان از اين فضاها براي منظورهاي مختلفي مانند بازار، محل استراحت و اسكان بازديدكنندگان، اطاق انتظار وغيره استفاده نمود.
ثانياً‌ ساختمان ها سطح اتكاء‌ شافت به فونداسيون را افزايش داده، پايداري مجموعه برج و فونداسون را در برابر حركات جانبي ناشي از اثرات باد و زلزله بهبود مي‌ بخشد اين سيستم همچنين به توزيع يكنواخت بار منتقل شده از طريق شافت به فونداسيون كمك زيادي مي‌ نمايد.
اين ساختمان را مي‌ توان به صورت مخروط ناقص روي فونداسيون قرارداده و مصالح ساخت آن معمولاً‌از بتن مسلح مي‌ باشد.
فونداسيون برج (Tower Foundation):
فونداسييون برج ها با توجه به بررسي هاي انجام شده، در اكثر برج هاي موجود به صورت نواري (Ring Foundation) يا گسترده (Mat Fondation) مي‌ باشد. لازم به تذكر است كه با توجه به مطالعات انجام شده روي برج هاي مختلف سيستم شمع(pile type) كمتر مورد استفاده قرار گرفته است. با توجه به حجم عظيم فونداسيون بتني بايد در طراحي مقطع تمهيداتي به منظور كاهش حجم بتن در محل هايي كه استفاده سازه اي ندارد ، انديشيده شود. اين كار علاوه بر صرفه اقتصادي از نظر كاهش بار وارد به زمين نيز مؤثر مي‌ باشد. به منظور كاهش خوردگي فولادها در صورت موجود بودن امكانات پيش تنيدگي مي‌ توان فونداسيون را پيش تنيده كرد. استفاده از اين روش باعث جلوگيري از ترك خوردگي بتن مي‌ شود.
تأسيسات رأس برج (Tower Head)
در ارائه فرم و سيستم باربر تأسيسات برج بايد دقت كافي را مبذول داشت.
به دليل قرار گرفتن اين قسمت در ارتفاع نسبتاً‌ زياد، هرگونه كاهشي در حجم و يا وزن مخصوص مصالح، علاوه بر فوايد اقتصادي در كاهش اثرات زلزله بر روي برج نقش مؤثري خواهد داشت.
طراحي سيستم بابر تأسيسات رأس برج بايد به صورتي باشد كه وزن ساختمان هاي فوقاني را به نحو مناسبي به صورت نيروي فشاري به شافت انتقال دهد.
سيستم هاي طراحي شده براي اين قسمت عموماً‌ عبارتند از:
سيستم پيوسته:
در اين سيستم تأسيسات رأس برج و شافت به صورت پيوسته و يكپارچه عمل خواهد كرد اين سيستم در صورتي قابل حصول است كه امكان استفاده از قالب هاي لغزنده در بتن ريزي تأسيسات رأس برج فراهم باشد.

سيستم گسسته:
در اين سيستم تأسيسات رأس برج شامل يكسري حمال هاي فولادي يا بتني شيبدار مي‌ باشد . اين حمال ها وزن دال هاي بتني كف، ستون ها و كليه بارهاي زنده را به شافت انتقال مي‌ دهد . به دليل مسايل خوردگي سطح خارجي حمال ها بايد با پوشش مخصوص محافظت گردد. گاهي بجاي استفاده از حمال هاي فولادي مي‌ توان يك سيستم خرپا در قسمت تحتاني اين تأسيسات نصب كرد . اين خرپا به نحو مناسبي به بدنة شافت متصل شده و بارهاي ساختمان رأس برج را به شافت انتقال مي‌ دهد. مزيت ديگر سيستم گسسته آن است كه مي‌ توان از خرپاها به عنوان سطح اتكاء‌ براي كارهاي بعدي ساختمان رأس برج نيز استفاده كرد.

دكل آنتن (Antenna Mast):
بسته به ارتفاع دكل ممكن است جنس مصالح از فولاد يا تركيبي ا زفولاد و بتن باشد در صورتي كه ارتفاع دكل آنتن زياد باشد استفاده از مقاطع توخالي جدار نازك در قسمت تحتاني توصيه مي‌ گردد. اين سيستم باعث مي‌ شود كه دكل در برابر تغيير مكان هاي جانبي سختي بيشتري پيدا كرده و مقاومت بيشتري داشته باشد، سيستم هاي فوقاني را نيز به همين دليل مي‌ توان از قوطي فولادي جدار نازك انتخاب كرد. مقطع اين اعضاء‌ به صورت غير منشوري بوده و با افزايش ارتفاع كاهش مي‌ يابد. در صورت كوتاه بودن ارتفاع دكل آنتن استفاده از مقاطع مشبك اولويت خواهد داشت.

آنتن و دكل فولادي به منظور جلوگيري از خوردگي بايد كاملاً‌ محافظت شود براي برآورده شدن اين منظور مي‌ توان اعضاء‌ نامبرده را به وسيله لعاب آلومينيوم گالوانيزه پوشش داد يا از سيستم گالوانيزه گرم استفاده نمود.
برج ميلا:
از آنجا كه در بسياري از كشورهاي برج هاي مخابراتي و پروژه هاي اين چنين سنبل و نمادهاي ملي آن ملل بشمار مي‌ روند.
در اين راستا برج ميلاد نيز جزء‌ سنبل ها و پروژه هاي نمادين كشور عزيزمان محسوب مي‌ گردد. كه اين خودحساسيت خاصي را در احداث اين مجموعه از لحاظ استحكام تكنيك هاي اجرايي و از لحاظ ايجاد شمايي متناسب و شكيل ايجاب مي‌ كند.

برج ميلاد با ارتفاع ۴۳۵ متر در شمار پنج برج مخابراتي (communication Tower) بلند جهان خواهد بود.
عليرغم اينكه چنين سازه هايي با هدف هاي مخابراتي – تلويزيوني و به طور كلي ارتباطاتي طراحي و اجرا مي‌ گردند اما ارتفاع و شكل خاص اين برج ها اين امكان را فراهم مي‌ كند كه در اين سازه عظيم فضاهايي با كاربري هاي ديگري نيز تعريف گردد به همين دليل به اين مجموعه ها بعضاً‌ برج هاي چند منظور نيز اطلاق مي‌ شود.

برج ميلاد علاوه بر بهره گيري از سازه ايده آل جهت تأمين بلنداي مذكور از معماري موزون نيز برخوردار است، در اين سنبل مي‌ توان پيوند متناسب سازه و معماري را مشاهده نمود كه اين امر باعث گرديده اين برج در شماي كلي از ظاهر زيبايي برخوردار باشد.
در ادامه مطالعه و تحليل برج هاي جهان به بررسي اجمالي برج ميلاد مي‌ پردازيم. مطالعات وسيعي به منظور طراحي و ساخت اين برج انجام گرفته كه نتايج اين مطالعات ، تحقيقات و آزمايشات مربوطه در جزوات متعددي تدوين گرديده.

از آنجايي كه بيشتر مطالب اين جزوات عمدتاً‌ تخصصي بوده، پرداختن و عنوان كردن اين مباحث در قالب كتاب حاضر نمي گنجد.
در ذيل به بيان برخي از سرفصل هاي اين مطالعات مي‌ پردازيم
۱- مطالب گسترده منطقه اي جهت انتخاب محل احداث برج ميلاد در شهر تهران با توجه به تمام شرايط و ويژگي هاي اين ساختمان
۲- مطالعات ترافيكي منطقه به منظور دسترسي هاي راحت به مجموعه
۳- مطالعات ژئوتكنيك و مكانيك خاك محل احداث

۴- مطالعات خاص لرزه خيزي منطقه و استخراج طيف مناسب طراحي
۵- مطالعات گسترده از نظر انتخاب فرم مقطع شافت و سازه رأس و انتخاب مصالح مناسب جهت ساخت اين سازه
۶- مطالعات و انجام آزمايش هاي تونل باد جهت تعيين بارهاي وارده به اين سازه در اثر باد و رفتار اين سازه در برابر باد
۷- مطالعه و بررسي بارهاي وارده به اين گونه سازه ها شامل: بار باد، زلزله، بارهاي ثقلي، بارهاي حرارتي ، بارهاي ناشي از نشست ، افت و جمع شدگي بتن، بار ناشي ازنشاقولي سازه،باريخ وبرف وساير بارهاي زنده وغيرزنده

۸- مطالعه و بررسي مصالح مورد نياز جهت ساخت اين سازه:
• بتن (نوع سنگدانه، سيمان، آب و مواد افزودني و غيره)

• آرماتور(نوع از نظر مشخصات مكانيكي- شيميايي، شكل و اندازه)
• كابل هايي با مقاومت بالا جهت پس تنيدگي بتن
• مصالح و پروفيل هاي فلزي (انواع از نظر مشخصات مكانيكي – شيميايي، شكل و اندازه )
۹- مدلسازي و آناليز سازه با توجه به رفتار سازه در برابر زلزله كه مقاطع به حالت غير الاستيك رسيده و به مقدار زيادي وارد محيط پلاستيك مي‌ شوند و همچنين با منظور نمودن اندركنش خاك و سازه

۱۰- طراحي المان هاي سازه اي با توجه به تعيين ميزان خسارت وامكان بهره برداري در سطوح مختلف زلزله و باد، بطور كلي طراحي با رعايت معيارهاي زير صورت گرفته است:

– معيار طراحي سازه در برابر زلزله
– معيار طراحي سازه در برابر باد

– معيار طراحي در برابر آتش سوزي
– معيار طراحي از نظر بهره‌برداري (سازه رأس- آنتن و …)
با مروري بر پارامترها و مباحث فوق حجم مطالب مطالعه شده براي هر فصل آشكار مي‌ شودلذا به ارائه كلياتي مؤثر از برج ميلاد در قالب كتاب حاضراكتفا مي‌‌كنيم.
مشخصات كلي برج ميلاد:
برج ميلاد با ارتفاع كل ۴۴۹ متر از تراز ۱۴-تا ۴۳۵+ بر روي تپه هاي گيشا در مجاورت بزرگراه شيخ فضل ا.. نوري وانتهاي پارك نصر تهران با اختلاف ارتفاع ۵۰ متر نسبت به زمين هاي اطراف واقع شده است
تراز زير فونداسيون برج از سطح دريا ۸۵/۱۴۲۹+ مي‌ باشد
ساختمان برج:
فونداسيون :
قسمت هاي دو گانه ذيل را شامل مي‌ شود:
– فونداسيون گسترده (MAT) از تراز ۱۴-تا ۱۱- و ۵/۹-
– سازه انتقالي (Transition) از تراز ۱۱- و ۵/۹- تا ۰±
– سازه انتقالي (shaft) از تراز ۰± تا ۳۱۵+

شفت بتني اصلي (shaft) از تراز ۰± تا ۳۱۵+
ساختمان رأس (Head) از تراز ۲/۲۴۶+تا ۳۱۵+
دكل آنتن (Antenna Mast) از تراز ۳۱۵+تا ۴۳۵+
ساختمان لابي (Lobby) از تراز ۰+تا ۲۸+ به انضمام دو طبقه زيرزمين
فونداسيون :

فونداسيون برج به عنوان المان انتقال دهنده نيروهاي اصلي برج به زمين نقش بسيار مهمي را ايفا مي‌ كند به نحويكه طراحي مناسب آن ضمن انتقال مطمئن بارهاي مرده و زنده بار باد و زلزله به زمين از ايجاد نشست هاي نامتقارن و نامساوي و واژگوني برج جلوگيري نموده و پايداري مورد نظر براي چنين سازه خاص و مهمي را فراهم مي‌ نمايد، فونداسيون برج در تماس با خاك به صورت يك پارچه (MAT) به فرم دايره اي به قطر ۶۶ متر و به ضخامت ۳ تا ۵/۴ متر طراحي گرديده كه انتخاب ابعاد و نوع فونداسيون نتيجه مطالعات ژئوتكنيك به عمل آمده وبررسي پارامترهايي چون مقاومت زمين- كنترل نشست و واژگوني و ساير عوامل مؤثر در طراحي بوده تراز زير اين فونداسيون در ۱۴متري عمق زمين واقع شده.
از آنجائي كه ابعاد خارجي شفت در تراز ۰± برابر ۲۸ متر بوده كه به مراتب كوچكتر از قطر ۶۶

متري فونداسيون (mat) مي‌ باشد . لذا لازم است سازه اي به عنوان سازه (انتقالي) واسطه، نقش انتقال نيروها را بين دو قسمت شفت و فونداسيون ايفا نمايد.
از محاسن اين سازه انتقالي مي‌ توان به اثر آن در كاهش ضخامت فونداسيون mat و توزيع يكنواخت تر نيروهاي اعمالي از شفت به پي در زير فونداسيون اشاره كرد واصولاً مجموعه پي mat و سازه انتقالي ، سيستم فونداسيوني بسيار rigid و پايدار را تشكيل مي‌ دهند(شكل ۳-۱) .
در ادامه به بررسي قسمت ديگري از فونداسيون يعني سازه ترانزيشن مي‌ پردازيم سازه ترانزيشن

از ۸ عدد ديوار بتني شيبدار با زاويه ۴۵ درجه با ضخامتي متغير و همچنين هسته مركزي توپر (central solid core) تشكيل گرديده است.
تمام بار شفت ناشي از بارهاي ثقلي و ممان زلزله از طريق همين سازه ترانزيشن به mat منتقل مي‌ شود. در واقع سازه ترانزيشن به فرم يك هرم ناقص هشت وجهي با سخت كننده هايي (stiffners) كه يال هاي هرم را به هسته صلب مركزي متصل مي‌ نمايند بارهاي وارد را به فونداسيون mat منتقل مي‌ كند (شكل ۳-۲).
نكته قابل توجه اينكه به دليل انتقال بار از طريق ديوارهاي شيبدار ترانزيشن با زاويه ۴۵ درجه به فونداسيون mat، در قسمت هايي از فونداسيون mat كشش هاي قابل توجهي ايجاد مي‌ گردد كه جذب تمام اين نيرو توسط ميلگردهاي فونداسيون امكان پذير نبوده و همچنين به منظور جلوگيري از ترك خوردگي هاي بيش از حد كه امكان خوردگي ميلگرد در فونداسيون را فراهم نموده و موجب زيان هاي ديگري به سازه فونداسيون مي‌ گردد از سيستم پس تنيدگي(post- tensioning) كمربندي در قسمت پيراموني فونداسيون مطابق شكل (۳-۳) استفاده شده است.
در واقع پس تنيدگي فوق‌الذكر به صورت partial بوده وتحمل كشش ناشي از ممان در فونداسيون بر عهده ميلگردهاي اصلي پي گذاشته شده است
(لازم به ذكر است كه اجراي سيستم پس تنيدگي علاوه بر مزاياي فوق به دليل تحت فشار قرار دادن بتن فونداسيون امكان در نظر گرفتن مقاومت برشي بيشتر براي بتن را فراهم مي‌ نمايد)
فضاهاي خالي در داخل فونداسيون و سازه ترانزيشن تعبيه گرديده است كه محل عبور آسانسورها، پله فرار و همچنين چاهك آسانسور سرويس دهنده زير زمين ها مي‌ باشد.

در حقيقت مي‌ توان اذعان نمود كه ارتفاع فونداسيون اين برج ۱۴ متر بوده كه در صورت اجراي آن به صورت توپر سازه عظيم الجثه بتوني مي‌ داشتيم به منظور كاهش حجم بتن و نتيجتاً‌كاهش بار ثقلي ، طراحان برآن شدند تا با طراحي سازه ترانزيشن عمل انتقال بار با كمترين حجم بتن لازم انجام پذيرد.
از جمله نكات قابل ذكر ديگر در فونداسيون ، استفاده از سيستم ابزار دقيق از جمله سلول هاي سنجش فشار (pressure cell) و نيز كرنش سنج (strain gage) در فونداسيون و ترانزيشن مي‌ باشد كه در جاي خود به شرح آن مي‌ پردازيم.
با توجه به ابعاد و ضخامت زياد سازه فونداسيون و ترانزيشن كه آن را در رده سازه هاي داراي بتن ريزي حجيم قرار مي‌ دهد (همانند بتون ريزي سدها) كنترل دقيقي را در حين بتن ريزي mat مي‌ طلبد. كه در اين زمينه تمهيدات لازم در مورد كنترل دماي بتن به منظور جلوگيري از ترك خوردگي هاي غير نرمال اتخاذ گرديد.

شفت (Tower shaft):
شفت برج به عنوان اصلي ترين المان سازه اي برج از جنس بتن مسلح بوده كه همانند پاندول وارونه ، انتقال دهنده نيروهاي ثقلي و جانبي وارد بر ساختمان رأس، دكل آنتن و خود شفت به فونداسيون مي‌ باشد (شكل هاي (۳-۴ الف)، (۳-۴ب)و (۳-۴ج)) مراحل ساخت سازه شفت رانشان مي‌ دهد) شفت برج از دو قسمت تشكيل شده است:

۱٫ بخش پاييني (lower tower shaft) از تراز ۰± تا تراز۲۴۰+متر
۲٫ بخش بالايي (upper tower shaft) از تراز ۲۴۰+ متر تا تراز ۳۱۵+متر
در اغلب برج هاي ساخته شده در دنيا، از شفت با مقطع دايره يا نزديك به دايره استفاده شده ولي مقطع اين برج در تراز ۰± داراي يك هسته مركزي كه از دو عدد ۸ ضلعي توخالي تشكيل گرديده مي‌ باشد كه توسط ۴ جفت ديواره بتني به ۴ باله به فرم ذوزنقه متصل شده اند شكل (۳-۵)
از آنجايي كه متمركز نمودن سطوح مقطع در محيط بيروني شفت، راندمان بالايي را از نظر باربري براي مقطع ايجاد مي‌ كند، سعي شده است كه ضخامت ديواره هاي بيروني مقطع بيشتر و ضخامت ديواره هاي داخلي كه عمدتاً در تحمل برش مؤثر هستند، كمتر در نظر گرفته شوند