چکیده

شاخص های آسایش اقلیمی در مناطق جغرافیایی گوناگون به منظور بهره گیری از جاذبه های گردشگری مورد استفاده قرار می-گیرد. در این تحقیق هدف تعیین آسایش اقلیمی گردشگری با بهره گیری از شاخص اوانز و معیار ماهانی برای جذب گردشگر در شهرکرد می باشد. به منظور تحلیل عناصر اقلیمی از داده های آماری ایستگاه سینوپتیک چهارمحال و بختیاری برای دوره آماری ۵۵ ساله (۱۹۹۵- ۲۰۱۰)استفاده گردیده است. نتایج تقویم گردشگری شاخص اوانز گویای آن می باشد که تمامی ماه های سال در طی شب و ماه های دی، بهمن، اسفند، آبان، آذر در طی روز جز ماه های سرد به حساب می آیند. ماه های خرداد ، تیر ، مرداد در روز جز ماه های گرم بوده ولی آسایش محیطی در روز طی ماه های فروردین، اردیبهشت، شهریور و مهر بسیار مطبوع می باشد . هم چنین بررسی داده های هواشناسی شهرکرد بر اساس معیار ماهانی نشان می دهد که بهترین ماه ها برای گردشگرانی که قصد سفر به شهرکرد را دارند روزهای اردیبهشت و مهرماه و شب های تیر و مرداد است که وضعیت حرارتی در حالت آسایش قرار دارد. آگاهی از شرایط اقلیمی شهرکرد و ارائه تقویم زمانی مناسب گردشگری می تواند بر رونق گردشگری و جذب گردشگران و اشتغال و ارزآوری و همچنین مزایای ارتباطی، سیاسی، فرهنگی و تأثیرات بین الملل منجر شود و برنامهریزیهای راهبردی جهت توسعه صنعت گردشگری را ارائه دهد.

واژه های کلیدی: اقلیم، گردشگری، شاخص اوانز، معیار ماهانی، شهرکرد

-۱ مقدمه
آب و هوا مهمترین عامل در توسعه بخش گردشگری میباشد. مسافرتهای گروهی و دستهجمعی با شرایط آب و هوایی پیوند میخورد، در واقع مفهوم اقلیم گردشگری تبیین میکند که اقلیم، همراه با هوا میتواند به عنوان منبعی برای گذران اوقات فراغت مد نظر قرار گیرد که در زمانها و مکانهای مختلف ممکن است در طول طیفی از خوشاید تا ناخوشایند طبقهبندی شود. بنابراین اقلیم برای گردشگری یک منبع شناخته میشود و این میتواند یک امتیاز اقتصادی برای گردشگری باشد (ابراهیمی: ۱۳۸۳، .(۷۰ ارتباط بین اقلیم و گردشگر به طور عمودی به وسیله دو شاخه از جغرافیا بررسی میشود: جغرافیای گردشگری و اقلیمشناسی که هر دوی آنها نشان میدهند چگونه اقلیم و هوا فعالیتهای گردشگری را حمایت میکنند (بلین گومز، ۲۰۰۵، .(۵۸۹

هوا و اقلیم به عنوان یکی از عوامل محیط طبیعی در بسیاری از فعالیت های بازرگانی، کشاورزی و بیشتر‬از همه در گردشگری، عوامل غالب هستند(ابراهیمی، ۱۳۸۳، .(۷۰ گردشگری به طور آشکاری وابسته به اقلیم است‬ و در تقاضای جهانگردی نقش عمده ای دارد (دی فریتاس۲، ۲۰۰۴، جکویلاین و همکاران، ۲۰۰۵، جکویلاین‬وهمکاران، ۲۰۰۴، دی فریتاس، .(۲۰۰۸ اقلیم تنها یک عامل حرارتی و فیزیکی نیست بلکه یک عامل زیبایی شناختی‬ نیز هست که بر چگونگی شکل جامعه گیاهی و محیطی و غیره اثر می گذارد(جکویلاین، .(۲۰۰۴ ایران جزء ده کشور نخست جهان از لحاظ جاذبه های گردشگری و جزء پنج کشور نخست از نظر تنوع گردشگری است، ولی متأسفانه طبق آمار سازمان جهانی گردشگری فقط ۲۴ درصد از تعداد و ۱۶ درصد از میزان درآمدهای گردشگری دنیا به ایران اختصاص دارد ( اسماعیلی ،.(۱۳۸۹ با توجه به اهمیت صنعت گردشگری، علاوه بر عوامل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، عوامل محیط طبیعی نیز نقش‬ مهمی را در توسعه گردشگری و همچنین جذب گردشگر ایفا می کنند(رنجبر، .(۱۳۸۸در واقع گردشگر از یک‬ فضای جغرافیایی استفاده می کند که این فضا، دارای یک ساختار فیزیکی و طبیعی شامل عوامل زیست شناسی‬و طبیعی(اقلیم، زمین شناسی، توپوگرافی و جامعه گیاهی و جانوری) و همچنین برخی از عواملی که به وسیله‬ فعالیت انسان ها به و جود آمده است می باشد(بلین و گومز۱،۲۰۰۵، .(۵۷۳ شهرکرد مرتفع ترین مرکز استان در ایران است و آگاهی از اقلیم شهرکرد با تابستانهای معتدل و زمستانهای بسیار سرد شهرکرد می تواند در جذب توریست و توسعه این صنعت موثر واقع گردد. مطالعات گوناگونی در زمینه اقلیم در مباحث گردشگری به عنوان یک عامل مهم در زمینه گردشگری و آسایش اقلیمی صورت گرفته است. در سطح جهانی دی فریتاس( (۲۰۰۴در پژوهشی به منظور بررسی حساسیت توریسم به تغییر اقلیم روش هایی را برای ارزیابی تاثیر اقلیم بر روی گردشگری در مقیاس منطقه ای مورد مطالعه قرار می دهد. آ.ماتزاراکیس( (۲۰۰۴ محیط گرمایی مناسب که برای سلامت گردشگر در هنگام انجام فعالیت های درونی و بیرونی مفید باشد را مورد پژوهش قرار داده است