چکیده مقدمه:
معنویت یکی از تجربههای قدرتمند انسانی است که در جهان امروز اهمیت زیادی پیدا کـرده اسـت. لـذا هـدف

ازپژوهش حاضر بررسی اثربخشی معنویت درمانی بر ارتباط مثبت با دیگران در فرزندان شاهد و جانبـاز شـهر اصـفهان بود.روش: جامعه آماری در این تحقیق، فرزندان شاهد و جانبازان دختر در سنین ۱۴-۱۸ سال (دوره دبیرستان و پیش دانشگاهی) شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۳۹۱-۱۳۹۲ بود. نمونه گیری این تحقیق به صورت خوشـه ای چنـد مرحلـه ای بود و تعداد ۳۰ دانش آموز دختر دوره دبیرستان برای گمارش تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه در نظر گرفتـه شد، و پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف در مرحله پیش آزمون و پس آزمون بر آنان اجراشـد.یافته ها: یافتـه هـای این پژوهش تاثیر معنویت درمانی را بر بهبود ارتباط مثبت با دیگران نشان داد((p<0/001 بدین معنی که دانش آموزان گروه آزمایش که مداخلات معنویت درمانی برآنان اجراشده بود در ارتباط مثبت با دیگران بهبـود نشـان دادنـد.نتیجـه گیری: معنویت درمانی شیوه ای مثبت برای افزایش روابط مثبت با دیگران است.

کلید واژه: معنویت درمانی، ارتباط مثبت با دیگران، فرزندان شاهد و جانباز

۱

ستاد احیا امر به معروف و نهی از منکر

استان هرمزگان

نخستین همایش اسلام و سلامت روان- بندرعباس، اسفندماه ۱۳۹۱

—————————————————————

مقدمه

کشور ما ناخواسته درگیر یکی از طولانی ترین و وسیع ترین درگیری ها از نظر مدت زمـان و وسـعت خسـارت های به جا مانده شد. این جنگ تحمیلی هشت ساله صدمات جسمانی، عوارض نامطلوب روانی، تغییر در الگوی زندگی و آسیب هایی در سطح ارتباطات افراد را به بار آورد که در مجموع زندگی پیچیده ای را بـرای فرزنـدان شاهد، جانبازان و همسران آنها و به تبع آن برای فرزندان این خانواده هاایجاد نموده است.

بر اساس الگوهای سیستمی خانواده)۱مینوچین۲، ۱۹۷۴؛ واتزلاویک، بوین، جاکسون۳، ۲ ](۱۹۶۷،[۱ یک خانواده، همانند یک سیستم، به حوادث آسیب زا پاسخ می دهد و بـه دنبـال حـوادث آسـیب زا، پیوسـتگی و بهزیسـتی روانشناختی اعضاء نیز آسیب می بیند. جنگ و خشونتهای نظامیبدعملکردی ارتبـاطی و اخـتلال در پویـایی و سلامت روانی خانواده را به دنبال خواهد داشت(ونی،موزوروویک،کولازوویک، بیسیک،لزیک،موجاگیک،اسپاویک، فیتام، وار،کنافل،پاوکوویچ۱، [۳] .(۲۰۰۴

جمعیــت کثیــری از مــردم جهــان خــود را مــذهبی مــی داننــد [۴] .(George H ; 2003) واژهی «Spirituality» (معنویت) از کلمه لاتین« C » به معنای نفس مشتق شده که آن نیز خود از «Spirare» بـه معنای دمیدن یا نفس کشیدن مشتق می شود. در ترجمه های لاتـین عهـد جدیـد Spiritualis » یـا شـخص معنوی« به کسی گفته می شود که زندگی او را روح القدس نظم می بخشد، یا تحت تاثیر قـرار مـی دهـد. واژه » «Spiritulitus (معنویت) حداقل از اوایل قرن پنجم به کار می رفته و مـدت طـولانی همـین معنـای ناشـی از کتاب مقدس را حفظ نموده است. از آغاز قرن دوازدهم، این واژه آرام آرام معانی ضمنی با کارکرد واقعی روانـی به خود گرفت که در مقابل جسمانیت و مادیت قرار داشت. این واژه در قرن هیجده و نوزده رو به افول گذاشـت و تنها در قرن بیستم دوباره در معنای اصلی دینـی یـا عبـادی خـود آشـکار گشـت. واژه یـاد شـده کـهعمـدتاً نویسندگان فرانسوی آن را دوباره رواج دادند، به تدریج در مجموعه گسترده ای از صورتهای ویژه به کـار رفـت. امروزه حتی برای نشان دادن شاخه ای تحقیقـی از علـم کـلام یـا تـاریخ ادیـان بـه کـار مـی رود (پرینسـیپی ، [۵].(۱۹۸۳ از نوشته ها و گفتارهای محققان بر می آید که معنویت درسخن اهل خود همـواره بـر معنـایی فراتـر از واقعیتـی

روان شناختی اشاره داشته است. » معنویت ضرورتا پدیده ای دینی نیست، بلکه ویژگی اساسا انسانی اسـت کـه به جهت آگاهی یافتن انسان از جهان به صورت خاص، حاصل می شود. این واژه با گسترش معنـا، تمـام اشـکال چنین آگاهی و ابزار ترویج آن را در بر می گیرد. واژه معنوی نیز به جنبه هایی از حقیقـت دلالـت مـی کنـد کـه آدمی فکر میکند در تجربه معنوی خود از آنها آگاه میشود« (راجر الکس، به نقل از ناروئی، [۶].(۱۳۸۴

معنویت یکی از تجربههای قدرتمند انسانی است که در جهان امروز اهمیـت زیـادی پیـدا کـرده اسـت. معنویت به سوالات اساسی انسان دربارهی جهان، علت پیدایش آن، قانونمنـدی، سـیر تحـولات آن، مقصـود و پایان زندگی آدمی در این جهان و سوالاتی مانند آن میپردازد و مفهومی است کـه بـا مـذهب و دیـن ارتبـاط زیادی دارد. در گذشتهای نه چندان دور به معنویت به عنوان پدیدهای نگریسته میشد که جایگاهی در آموزش ها و کارهای بالینی نداشت؛ تا جایی که بسیاری از متخصصان حوزه سلامت روان به معنویت مراجعان خـود بـه

۱- family systems models

۲- Minuchin

۳- Watzlawick, Beavin & Jackson

۴- Weine , Muzurovic, Kulauzovic, Besic, Lezic, Mujagic, Spahovic, Feetham, Ware, Knafl & Pavkovic

۲

ستاد احیا امر به معروف و نهی از منکر

استان هرمزگان

نخستین همایش اسلام و سلامت روان- بندرعباس، اسفندماه ۱۳۹۱

—————————————————————

عنوان موضوعی کاملاً خصوصی مینگریستند که نباید وارد آن شـد و بهتـرین کـار را واگـذاری ایـن حـوزه بـه روحانیون و صاحبنظران دینی میدانستند. حتی بعضـی از آنهـا نگـران ایـن بودنـد کـه مبـادا رواندرمـانگران اعتقادات معنوی خود را به درمانجویان تحمیل کنند. بعضی هم از شدت گرفتن احساسات و اختلافاتی که مـی تو اند ناشی از تحقیق در مورد مسایل معنوی باشد، هراس داشتند. با ایـن وجـود طـی چنـد دهـه اخیـر توجـه محققان، صاحبنظران و نظریهپردازان حوزههای مختلف از جمله جامعهشناسی، روانشناسی، مطالعات دینـی و پزشکی مجدداً معطوف به مذهب و معنویت و کارکرد این تجارب انسانی در سلامت جسمی، روانـی و اجتمـاعی انسان گردیده است.