چکیده

در دهه گذشته شناسایی مفاهیم اصلی سازمانی و چگونگی تأثیر آنها بر نتایج و عمکرد سازمانی مورد توجه روز افزون قرار گرفته است. در این راستا، مفاهیم درونی سازمان مانند ساختار، فرهنگ و استراتژی و قدرت سازمانی مورد توجه پژوهشگران متعددی قرار گرفته استهمچنین بر اساس مطالعات یانگ و دیگران((۲۰۱۰، مدیریت دانش یکی از مکانیسم های واسطه ای مهم و تأثیرگذار بر اثر بخشی استراتژی ها و مفاهیم سازمانی می باشد و نقش مهمی در برقراری ارتباط بین مفاهیم سازمانی، استراتژی های سازمان و اثربخشی اهداف سازمانی دارد در مطالعه حاضر به بررسی اثر استراتژی، ساختار و فرهنگ سازمانی بر اثربخشی سازمانی با تبیین نقش مکانیزم مدیریت دانش پرداخته می شود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کارکنان و مدیران شرکت صنایع الکترونیک شیراز تشکیل می دهد. روش نمونه گیری تصادفی ساده و روش جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه بوده است. برای انجام روایی از نظر سنجی خبرگان و همچنین تحلیل عاملی تاییدی و جهت بررسی پایایی از آلفای کرونباخ استفاده گردید. که نشان می دهد پرسشنامه تحقیق حاضر از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است. یافته های حاصل از بررسی فرضیه ها نشان می دهد استراتژی سازمانی و فرهنگ سازمانی از طریق مکانیزم مدیریت دانش می تواند موجب اثربخشی سازمانی گردد و لی اثر ساختار سازمانی بر اثربخشی از طریق مکانیزم مدیریت دانش در شرکت صنایع الکترونیک شیراز مورد تایید واقع نشد.

×واژگان کلیدی: استراتژی سازمانی، ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، مدیریت دانش، اثربخشی سازمانی

*نویسنده مسئول، khorram2010@gmail.com
1

.۱ مقدمه

در دهه گذشته شناسایی مفاهیم اصلی سازمانی و چگونگی تأثیر آنها بر نتایج و عمکرد سازمانی مورد توجه روز افزون قرار گرفته است. در این راستا، مفاهیم درونی سازمان مانند ساختار، فرهنگ و استراتژی و قدرت سازمانی مورد توجه پژوهشگران متعددی قرار گرفته است(نی، .(۲۰۰۶ همچنین بر اساس مطالعات یانگ و دیگران((۲۰۱۰، مدیریت دانش یکی از مکانیسم های واسطه ای مهم و تأثیرگذار بر اثر بخشی استراتژی ها و مفاهیم سازمانی می باشد و نقش مهمی در برقراری ارتباط بین مفاهیم سازمانی، استراتژی های سازمان و اثربخشی اهداف سازمانی دارد. مدیریت دانش می تواند موجب افزایش مزیت رقابتی سازمان به وسیله تاکید بر مشتری گرایی، روابط مطلوب تر کارکنان، نوآوری و همچنین کاهش هزینه ها گردد(یانگ، .( ۲۰۰۸

مطالعات فراوانی در حوزه مدیریت دانش انجام شده است که بیشتر آنها مدیرت دانش را به عنوان متغیر مستقل تاثیر گذار بر مفاهیمی مانند عملکرد و استراتژی سازمانی و… مورد بررسی قرار داده اند(راویشانکار و پان، .(۲۰۰۸ اما مطالعات بسیار کمی مدیریت دانش را به عنوان مکانیزمی در ارتباط بین مفاهیم سازمانی و خروجی های سازمان مانند اثربخشی و عملکرد می داند.

شرکت صنایع الکترونیک شیراز به عنوان یکی از شرکت های تخصصی صا ایران در زمینه انجام تحقیقات، طراحی، تولید و تامین محصولات و خدمات در حوزه های مختلف فناوری الکترونیک است که با تکیه بر پناسیل های درونی و فرصت های محیطی و با مشارکت شرکت های داخلی و خارجی در سطح ملی و فرا ملی خود را پیشگام و در سایر حوزه های تخصصی شرکت های وابسته صا ایران و طرحها و پروژه های فراشرکتی خود را همکار و همراه می داند. این شرکت به گونه ای در زمینه محصولات الکتریکی رهبر بازار در ناحیه جنوب کشور می باشد که با توجه فرهنگ سازمانی مناسب، ساختار سازمانی و استراتژی های رقابتی که اتخاذ می نماید، و همچنین بکارگیری مکانیزم مدیریت دانش، در تحقیق در پژوهش حاضر به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شده است. بنابراین، در تحقیق حاضر ضمن معرفی عوامل سازمانی کلیدی درون سازمان شامل استراتژی، ساختار و فرهنگ سازمانی به بررسی اثر این عوامل بر اثربخشی سازمانی با در نظر گرفتن نقش میانجی مدیریت دانش در شرکت صنایع الکترونیک شیراز پرداخته می شود.

.۲ بررسی پیشینه تحقیق

منابع یک شرکت سرمایه ها، دارائی ها، فرآیندهای سازمانی، اطلاعات، دانش و موارد دیگر کنترل شده توسط یک شرکت هستند(نی، .(۲۰۰۶ ساختار سازمانی، فرهنگ و استراتژی سه سرمایه سازمانی اصلی است که تا کنون به صورت مجزا در پژوهش های مختلف به بررسی اثر آن بر اثربخشی سازمانی مورد مطالعه قرار گرفته است(راویشانکار و پان، .(۲۰۰۸ با این حال، مکانیسم تأثیرگذاری این سه سرمایه بر اثربخشی سازمان ها هنوز پرسش بدون پاسخی است. دیدگاه دانش محور شرکت در مرکز دیدگاه منبع محور مطرح می شود(ریچارد و جوهانسون، .(۲۰۱۱ دیدگاه دانش محور شرکت به این مطلب اشاره می کند که قابلیت شرکت در ایجاد و کاربرد دانش مهمترین منبع مزیت رقابتی و مهمترین عامل ماندگاری هر سازمان است(چنگ و کویت، .(۲۰۱۳ بنابراین در مطالعه حاضر به بررسی اثر مفاهیم کلیدی درون سازمانی بر اثربخشی سازمان با نقش واسطه گرایانه مکانیزم مدیریت دانش پرداخته می شود.

.۱ .۲ اثر بخشی سازمانی