چکیده:

آویشن گیاه دارویی بوتهای چندساله و متعلق به تیره نعناع و راسته لامیالز است.. این تحقیق به صورت فاکتوریل در
قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در آزمایشگاه کشت بافت دانشگاه زنجان انجام گردید. بررسی اثر تنظیم کننده های
رشد گیاهی بر القاء کالوس در گیاه آویشن با استفاده از دو ژنوتیپ( Thymusdaenensis clack و Thymusvulgaris
(L. و سطوح ( ً، ِ/ً و ٌ ) از هورمون کینتین و سطوح ( ً، ِ/ً و ٌ ) از هورمون ۲,۴-D نشان داد که بهترین ریزنمونه جهت القاء کالوس در این گیاه، ریز نمونه جوانه جانبی است و بیشترین حجم کالوس مربوط به سطح هورمونی ِ/ً میلی گرم در لیتر از هورمون Kin بدون هورمون ۲,۴-D است. همچنین بیشترین درصد کالوس مربوط به سطح هورمونی ( ِ/ً و ٌ) میلی گرم در لیتر هورمون Kin است وکمترین درصد کالوس مربوط به سطح هورمونی صفر میلی گرم در لیتر هورمون Kin

در آویشن باغی و کمترین درصد کالوس زایی مربوط به سطح هورمونی صفر میلی گرم در لیتر از هورمون Kin با صفر میلی
گرم درلیتر از هورمون ۲,۴-D است و بقیه ترکیبات هورمونی ًًٌ درصد کالوس زایی را در آویشن دنایی نشان دادند.

واژه های کلیدی: آویشن، کالوسزایی ، . Thymus vulgaris , Thymus daenensis

×مقدمه:
آویشن از قرن شانزدهم رسماً به عنوان یک گیاه دارویی معرفی شد. در تمام دارونامه های معتبر از اندام رویشی

آویشن به عنوان دارو یاد شده و خواص درمانی آن مورد تأیید قرار گرفته است. آویشن به دلیل وجود مواد مؤثره زیاد در صنایع آرایشی و بهداشتی، به لحاظ دارا بودن خواص آنتیاکسیدانی قوی در صنایع غذایی و به دلیل دارا بودن اثرات آرام بخشی، رفع التهابات، برونشیت، آسم، عفونتهای مزمن رودهای، عفونتهای قارچی، رماتیسم، تقویت معده و قوای جسمانی
در صنعت داروسازی مدرن مورد استفاده واقع شدهاست. در سال های اخیر توجه خاصی از جانب سازمان های مختلف در

کشورهای جهان در ارتباط با اصلاح این گیاهان صورت گرفته است. در این راستا استفاده از تکنیکهای وابسته به کشت
بافت و بیوتکنولوژی به منظور ارتقاء صفات کمی و کیفی و کاهش زمان اصلاح نباتات از اهمیت خاصی برخوردار است. با

تکنیک کشت بافت می توان از یک سلول به یک گیاه کامل دست یافت. در این تکنیک از روشهای جنینزایی، ریزازدیادی و
اندامزایی استفاده میگردد. شازیا و مظفر ( ًٌٌٍ) با بررسی محیط کشت مناسب برای القاء کالوس گیاه آویشن نتیجه گرفتند

۱-Phermacogeae

که، محیط کشت غنی شده با ِ/ً میلی گرم بر لیتر KIN و ٍ میلی گرم بر لیتر ۲,۴-D مناسبترین محیط برای کالوس زایی

گیاه آویشن باغی است.

مواد و روش ها:
بذور دو ژنوتیپ آویشن ( Thymusvulgaris و(Thymusdaenensis یک مرتبه با آب مقطر استریل شستشو داده شدند، سپس در محلول اتانول ًْ درصد به مدت ِ دقیقه قرار گرفته، َ تا ُ بار با آب مقطر استریل شستشو داده شدند

سپس در محلول هیپوکلرید سدیم به مدت ٌِ دقیقه قرار داده شده، َ تا ُ بار با آب مقطر استریل شستشو داده شدند. بذور بعد از استریل شدن، در روی محیط MSدارای ْ گرم درلیتر آگار،ٍِگرم در لیتر ساکارز وعاری از هر گونه تنظیم کنندههای

رشد،درون شیشههای مربا کشت شد ند. سپس به مدت َ-ٍ روز در دمای ٍ± ٍِدرجه سانتیگراد در تاریکی قرار داده

شدند.سپس در شرایط نوری َ/ٌّ ساعتروشنایی/تاریکی در زیر نور فلورسنت سفید ملایم بر روی قفسه نگهداری
گردیدند.جوانهزنی بذرها پس از گذشتٍتاَ روز با ظاهر شدن نوک ریشهچهها یا ساقهچهها آغاز شد. برای تعیین بهترین ریز