چکیده
انرژی برخوردی خورشید به سطح دیوار یک ساختمان، تابعی از موقعیت جغرافیایی منطقه موردنظر، جهتگیری دیوار، شـرایط

æ اقلیم آب و هوایی منطقه، موقعیت ساختمانهای اطراف و همچنین نوع و پوشش زمین آن منطقه نسبت به ساختمان مرجـع میباشد. در این مقاله به بررسی نقش رنگ جداره بیرونی ساختمانها روی انرژی گرمایی خورشیدی ورودی به محـیط داخـل ساختمان پرداخته میشود. که این تحقیق منحصرا در مورد سیمان و همچنین در آب و هوای سرد و خشک بررسی شده است. که با استفاده از فرمول های مربوطه و در دست داشتن ضرایب جذب و انعکاس به این نتیجه رسیده میشود که در اقلیم سـرد

æ خشک استفاده از نماب سیمانی با رنگ تیره بهتر است.

×

کلمات کلیدی: معماری، انرژی خورشیدی، رنگ، نمای ساختمان

۱

مقدمه و هدف

همواره و با پیشرفت جوامع بشری و توسعه جنبه های مختلف حیات انسان، »انرژی« یکی از مهم ترین دغدغه های مطرح شده در محافل علمی و کارشناسی بوده است. در عصر جدید و پس از اثبات رو به پایان بودن ذخایر منابع فسیلی و معدنی انرژی همچون نفت، زغال سنگ و… تلاش مداوم نظریه پردازان و دانشمندان در راستای یافتن منابعی نو برای انرژی که علاوه بر دسترسی نه چندان پیچیده، قابلیت استفاده و بازتولید طولانی نیز داشته باشند، نتایج زیادی در پی داشته است. شاید علاوه بر تلاش های قرن گذشته دانشمندان علوم طبیعی که سرانجام با آزادسازی انرژی هسته اتم، تحولی شگرف در مسیر تامین انرژی های لازم به روشی مقرون به صرفه به وجود آورد، بتوان از انرژی خورشیدی به عنوان جایگزین مناسبی برای منابع پایان پذیر فسیلی نام برد.

برای اینکار روشهای مختلفی مثل استفاده مناسب از انواع سایبانها، استفاده از شیشه های دو یا چند جداره، طراحی ساختمان با توجه به جهت گیری آن نسبت به نور خورشید و همچنین استفاده از نما با رنگ های مناسب برای ساختمانها بکار میروند. این روشها سالهای متمادی است که در کشورهای مختلف دنیا به آنها عمل میشود. هر کشور با توجه به خصوصیات و اقلیمهای مختلف آب و هوایی و موقعیت جغرافیایی خود نیاز به یکسری دستورالعملهای اجرایی دارد که با توجه به آنها، طراحی ساختمانها بر اساس کمترین مصرف انرژی انجام پذیرد. بدیهی است که این دستورالعملهای اجرایی با توجه به اقلیمهای مختلف آب و هوایی متفاوت خواهد بود. هنر مهندسان و طراحان ساختمان در این است که در طراحی بنا علاوه بر استحکام و زیبایی، هزینه مصرف انرژی مورد نیاز سالیانه را در کمترین مقدار خود نگه دارند (نشریه هسته تحقیقاتی تبدیل انرژی، .(۱۳۸۴

در این مقاله یک راهکار مهم در بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان بررسی میگردد. در این مقاله برای اقلیم آب و هوایی سرد و خشک و نحوه محاسبه انرژی گرمایی خورشید که به دیوارهای یک ساختمان نمونه برخورد میکند ارائه میگردد. برای محاسبه انرژی گرمایی خورشید در هر اقلیم، با استفاده از روابط تحلیلی شدت تشعشع کلی محاسبه شده و سپس با توجه به اندازه گیریهای انجام شده برای شدت تشعشع کلی ماهانه، ضرایب تجربی مورد نیاز در روابط تحلیلی استخراج گردیده و با توجه به نتایج بدست آمده، توصیه های عملی از لحاظ طراحی نمای بیرونی ساختمان و جهت گیری مناسب برای کاهش مصرف انرژی بیان میگردد. نما در ساختمان نقش یک عایق حرارتی و برودتی را بازی میکند، که هم از هدر روی انرژی تولیدی سیستمهای گرمایشی و سرمایشی ساختمان ممانعت میکند و هم میتواند بر حسب جنس، رنگ و میزان سطحی که دارد، باعث دفع و انعکاس گرما در فصل تابستانخصوصاً در مناطق گرمسیری شود، وعکس همین عملکرد را در فصل زمستان برای جذب انرژی خورشیدی و گرم شدن ساختمانها درمناطق سرد سیری ایفا نماید ( نشریه هسته تحقیقاتی تبدیل انرژی، .(۱۳۸۴

نمای ساختمان یکی از اجزای بسیار مهم ساختمان است و لذا به برخی از عملکردهای نما و عوامل مؤثر در نما سازی اشاره میشود که در نهایت از این عوامل به بررسی نما از لحاظ جذب و یا دفع انرژی با عامل رنگ خواهیم پرداخت:

-۱ نما و حفاظت ×

-۲ نما به عنوان رابط ×

-۳ نما به عنوان یک معرف ×

-۴ نما ی هر ساختمان به عنوان عنصری از نمای مجموعه شهری ×

-۵ زیبایی نما ×

۲