مقدمه:

عنصر پرتوزای ۲۲۶Ra و ۲۲۴Ra بترتیب از زنجیره های پرتوزای ۲۲۸U و ۲۳۲Thبوده و هر دو ساطع کننده پرتوهای آلفا می باشند. اگر چه این دو عنصر پرتوزا بطور مستقیم باعث افزایش پرتوهای گاما در زمینه محیطی نمی شوند، ولی بدلیل خواص شیمیایی مشابه با کلسیم توسط گیاهان ازخاک جذب شده و از طریق زنجیره مواد غذایی وارد بدن انسان شده و در استخوان ها تجمع می یابند. بدلیل تاثیرات بیولوژیکی مخرب این دو عنصر پرتوزا اندازه گیری کیفی و کمی آنها در نمونه های محیطی و مواد غذایی بخصوص در مناطق با پرتوزایی بالا اهمیت ویژه ای دارد.

از بین روش های موجود برای اندازه گیری رادیوم نظیراِمنیشن گاز رادن [۱] اسپکترومتری پرتوهای گاما، شمارش کل آلفا، آلفا اسپکترومتری [۲] و استفاده از آشکارسازهای حالت جامد [۳]، روش آلفا اسپکترومتری بدلیل حد تشخیص پایین تر بر دیگر روش ها ترجیح داده می شود. در تحقیق حاضر ۱۲ نمونه رسوب ۲۲۶Ra و ۲۲۴Ra بر اساس روش Sill تهیه شده [۴] و توسط سیستم های اندازه گیری اسپکترومتری آلفا اندازه گیری شده اند.

۵۶۲

روش کار:

صد میکرو لیتر از استاندارد(۲۲۶Ra (11/88 3/65% Bq/ml از شرکت Amersham و ۵ میلی لیتر از اسید سیتریک (۹۳ g/l) و ۲ میلی لیتر از حامل سرب (۱۰۰ mgpb+ 2/m2) به ۴۰۰ میلی لیتر آب دو بار تقطیر اضافه می شود. سپس ۳ میلی لیتر از ۱۳۳Ba (3/19 2/95% Bq/ml) به عنوان نشانگر و به منظور محاسبه بازه شیمیایی به محلول اضافه شده است. با اضافه نمودن محلول آلومینیوم PH به ۹ رسانده شده و سپس اسید سولفوریک (۹ M) به محلول اضافه شده تا PH برابر با یک شود. در محلول تهیه شده رادیوم و سرب به شکلRa/PbSo4

رسوب کرده [۵] که رسوب حاصل در EDTA(Ethylene Diamine Tetraacetic Acid, disodium Salt 0,25 M) حل می شود. در نهایت رسوب رادیوم با اضافه نمودن مقدار ناچیزی از حامل Ba2+( 50 g) و کاهش PH به ۴/۲ توسط اضافه نمودن اسید سولفوریک ۳ M به محلول بدست می آید. در این محلول رادیوم و باریوم به شکل Ra/BaSo4 رسوب کرده و سرب در محلول باقی می ماند.[۶] پس از ۳۰ دقیقه رسوب بر روی فیلترهای میلی پور واتمن فیلتر می شود. با استفاده از روش فوق ۱۲ نمونه رسوب رادیوم با ضخامت g/cm2 25 بر روی فیلترهای -۴۲واتمن و (۰/۴۵ m) میلی پور تهیه شده است. تمامی نمونه ها توسط سیستم اسپکترومتری پرتوهای آلفا اندازه گیری شده اند. سیستم اسپکترومتری آلفا شامل آشکارساز سد سطحی مدل PI 45051 با سطح مقطع ۴۵۰ mm2 و قدرت تفکیک انرژی ۲۵ keVمی باشد.

نتایج:

به منظور تعیین فاصله بهینه نمونه ها از آشکارساز به هنگام شمارش نمونه ها، فیلترها در فواصل مختلف از آشکارساز شمارش شده و مناسب ترین فاصله نمونه از آشکارساز برابر با ۰/۵ سانتیمتر بدست آمده است. در این فاصله، شمارش نمونه ها همزمان با راندمان و قدرت تفکیک انرژی مناسب صورت می پذیرد.طیف جمع آوری شده از نمونه های رسوب رادیوم بر روی فیلترهای -۴۲واتمن و میلی پور که بلافاصله پس از رسوب گیری شمارش شده اند بترتیب در اشکال ۱ و ۲ نشان داده شده است.