چکیده

تغییرات قابل توجه سطح آب زیرزمینی در بسیاری از زمین لرزه های بزرگ دنیا مشاهده شده است. امروزه از این تغییرات به عنوان ابزاری جهت پیش بینی زمین لرزه های آتی، آگاهی از منابع آبی جدید و مبارزه با بحران آب بعد از وقوع زمین لرزه ، استفاده میشود. مطالعه زمین لرزه های تاریخی و سده بیستم ایران نشان میدهد که بسیاری از آنها همراه با تغییرات قابل توجهی در سطح آب زیرزمینی منطقه بوده اند EPA . 2004 )به این منظور تغییرات سطح آب در زمین لرزه زرند با در دست داشتن اطلاعات۸۱، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل نشان داد، که زمین لرزه مذکور سبب افت – هیدروژئولوژی مربوط به ۴ سال آبی ۸۵قابل توجه سطح آب در تعدادی از قناتهای نزدیک به کانون زمین لرزه شده است. علاوه بر این، تغییرات جزئی سطح آب پیزومترهای مجاور گسل، نشان میدهد که روند عمومی تغییرات، قبل و بعد از زمین لرزه، در پیزومترهای منطقه یکسان است. در این مقاله آلودگی آب های زیرزمینی عمیق و سطحی به دلیل فعالیت های زمین لرزه ای را بررسی می کنیم.

کلمات کلیدی: تاثیر،زلزله، آب های زیرزمینی

اولیه همایش ملی آب، انسان، زمیه
اصفهان ، شهریىر ۳۱۳۱

مقدمه
آبهای زیرزمینی به آبهایی گفته میشود که در لایههای آبدار و اشباع زیر زمین تجمع پیدا کردهاست. این آبها فقط حدود ۴ درصد از مجموعه آبهایی را که فعالانه در چرخه آبشناختی دخالت دارند، تشکیل میدهد. با این وجود حدود ۵۰ درصد جمعیت دنیا از نظر آب شرب متکی به همین آبهای زیرزمینی هستند.

ایران از جمله کشور هایی است که بر روی کمربند زلزله واقع شده است و هر روزه اخباری پیرامون وقوع زلزله در این کشور به گوش می رسد. زلزله علاوه بر تاثیرات مخرب سازه ای، تاثیرات سوء زیست محیطی نیز دارد که از آن جمله می توان به آلوده نمودن آب های زیر زمینی اشاره نمود. در ارتباط با آلودگی آب های زیر زمینی می توان به آلودگی شیمیایی و میکروبی که از مهمترین اثرات زلزله بر آب های زیر زمینی می باشد اشاره نمود. باتوجه به زلزله خیز بودن ایران و کمبود منابع آبی نیاز به حفاظت از آب های زیر زمینی امری کاملا ضروری به نظر می رسد. در این مقاله به نقش زلزله در آلودگی آب های زیر زمینی، تاثیر نامطلوب آن از جنبه های مختلف بر این ماده ارزشمند و بحث در مورد راه های حفاظت از آن در برابر زلزله پرداخته می شود(علیزاده،(۱۳۸۷ امروزه دسترسی به منابع آب یکی از مهمترین چالش های دولت ها و ملت هاست. چرا که با افزایش جمعیت وفعالیت انسان

ها مصرف آب نیز زیادتر می شود. این در حالیست که مقدار آب کره زمین ثابت است و در نتیجه نیاز و وابستگی انسان به آب بیشتر می شود. از کل آب موجود در کره زمین حدود ۹۷درصدآن بصورت دریاها و اقیانوس ها می باشدکه شور می باشند و در شرایط عادی نمی تواند مورد استفاده بشر قرار بگیرد. و از ۳درصد باقی مانده که شیرین می باشند ۲درصد آن بصورت یخ های قطبی بوده که آنها نیز در شرایط موجود قابل استفاده نمی باشند. از ۱درصد دیگر نیز قسمت اعظم آن را آب های زیرزمینی تشکیل می دهند. ایران نیز سرزمینی نسبتا خشک است به طوری که اگر میانگین بارندگی سالانه در سطح کره زمین که حدودا۸۶۰میلیمتر تخمین زده می شود را با میانگین بارندگی ایران که تقریبا ۲۴۰ میلیمتر است مقایسه کنیم، ملاحظه می شود که حتی از یک سوم هم کمتر است . علاوه بر این زمان و محل ریزش نزولات جوی با نیازهای کشاورزی که عمده ترین مصرف کننده آب است، مطابقت ندارد. اکثر شهرهای بزرگ ایران نیز در مناطقی واقع شده اند که دسترسی آنها به منابع آب های سطحی کم است و اکثرا از آب های زیرزمینی استفاده می کنند که وجود و احداث چاه ها، قنات ها و ….. دلیلی بر این مدعا است. ایران کشوری است که بر روی کمربند زلزله خیز دنیا واقع شده است و تقریبا هر روزه شاهد زلزله های مختلف با بزرگی های متفاوت هستیم. وقوع زلزله موجب خسارات مستقیم و غیر مستقیم می شود، از جمله این خسارات آلودگی آب های زیر زمینی است باغوند،.(۱۳۸۲

روش کار

در این مقاله که از نوع مروری -نگارشی می باشد درابتدا با جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای و استفاده از مقالات متعدد داخلی و خارجی، اطلاعات اولیه را گردآوری و سپس به بررسی اثرات زلزله بر آلودگی آبهای زیرزمینی در ایران و خارج از کشور پرداخته شد.