چکیده :

هدف ازاین مقاله بررسی تاثیر استانداردهاي ملی حسابرسی بر کیفیت اظهارنظر حسابرسان مستقل است . به منظور آزمون کیفیت حسابرسان مستقل ، هفت پرسش طراحی شده است . در این پژوهش براي تجزیه وتحلیل اطلاعات بدست آمده از پژوهش از روشهاي آمار توصیفی و استنباطی استفاده می شودو با استفاده از آزمون دوجمله ” تاثیر” و ” عدم تاثیر” استانداردهاي ملی حسابرسی بر استفاده t کیفیت اظهارنظرحسابرسان مستقل مورد بررسی قرار می گیرد . همچنین براي آزمون هریک از پرسش ها هفت فرضیه ارائه شده است ، که بر اساس نتایج حاصل از فرضیه ها همگی تاثیر تدوین این استانداردها براظهارنظر حسابرسان مستقل را تایید کرده اند .همچنین این پژوهش نشان می دهد که استانداردهاي ملی حسابرسی که سازمان حسابرسی آن را تدوین و الزامی نموده است باعث افزایش کیفیت کار حسابرسان مستقل شده است از آنجا که افزایش کیفیت اظهارنظر حسابرسان مستقل به منزله بهبود نقش اعتباردهی آنان است ، می توان نتیجه گرفت که تدوین استاندارهاي ملی حسابرسی گامی مهم در جهت پیشرفت حرفه حسابرسی است و باید کار با قوت و جدیت هرچه بیشتر ادامه یابد.

واژه هاي کلیدي : استانداردهايحسابرسملیحسابرسی، ،

‐۱ مقدمه

حسابرسی در زبان انگلیسی به معنی گوش دادن است و زمانی که هنوز خواندن و نوشتن به اندازه کافی رواج نیافته بود با گوش دادن به اظهارات مسئولان مالی،درستی وصحت مطالب ابراز شده آنان مورد بررسی قرار می گرفت . در دنیاي صنعتی امروز اطلاعات مالی واقتصادي اهمیت حیاتی دارند، اقتصاد کشورهاي صنعتی در کنترل شرکتهاي سهامی بزرگی قرار دارند که سرمایه مورد نیاز خودر را ازمیلیونها سرمایه گذار تامین کرده اند . این

٢

شرکتها هم منابع اقتصادي آن کشورها وهم منابع اقتصادي دنیا را کنترل می کنند مدیرت این شرکتها معمولا از مراکز عملیاتی کارخانجات و شعبه آنها دور بوده و با اتکا به گزارشات مالی و سایر اطلاعات اقتصادي منابع شرکتها را کنترل می کنند .میلیونها نفراز مردم دنیا پس اندازهاي کوچک خود را بر اساس صورتهاي مالی تهیه شده توسط شرکتها صرف خرید سهام آن شرکتها می کنند و به منظور حصول اطمینان از معقول بودن هزینه هاي انجام شده به اطلاعات مالی متکی می شوند . از آنجائیکه هدفهاي تهیه کنندگان اطلاعات مالی شرکتها متفاوت از هدفهاي استفاده کنندگان از صورتهاي مالی می باشند، لذا گزارشگري اطلاعات از اهمیت ویژه اي برخوردار می باشد.

آنچه گفته شد نشانگر اهمیت گزارشگري مالی در دنیاي حاضر است که نیاز جامعه به حسابرسان مستقل افراد حرفه اي با صلاحیت مستقلی که بتوانند در مورد مطلوبیت صورتهاي مالی تهیه شده توسط شرکتهاي سهامی و موسسات دولتی اظهار نظر کنند، روشن می سازد .(عرفی ،(۱۲:۱۳۸۹

وظیفه اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالی بر عهده حسابرسان مستقل است. (ارباب سلیمانی و نفري، ۱۹:۱۳۸۴

هدف حسابرسی مستقل ، انجام حسابرسی در چهارچوب استانداردهاي حسابرسی جهت کسب اطمینانی معقول از نبود اشتباه یا تحریفی با اهمیت در صورتهاي مالی و اظهارنظر نسبت به ارائه مطلوب آن در انطباق با استانداردهاي حسابداري ،از کلیه جنبه هاي با اهمیت و نهایتا اثربخشی به آن است (عرفی،(۱۰:۱۳۸۹ آگاهی حسابرس از اصول پذیرفته شده حسابرسی باعث میشود که حسابرسی به نحو کارایی انجام شود. این اصول باعث می شود تا حسابرسان مبناي بهتري جهت اظهارنظر نسبت به صورتهاي مالی داشته باشند

(گاپتا ، .(۲۱ :۱۹۹۸ به عبارت دیگر، استانداردهاي حسابرسی مبنایی جهت کیفیت حرفهاي حسابداران رسمی و کنترل کیفیت موسسات حسابرسی در انجام عملیات حسابرسی است و اگر حسابرسان آگاهی کافی نسبت به این استانداردها داشته باشند و

٣

آموزش لازم دیده و حسابرسی را با مهارت، دقت و قضاوت حرفهاي انجام دهند، در این صورت جامعه به اظهارنظر حسابرسان اهمیت بیشتري داده و هویت حرفه افزایش خواهد یافت (ویتینگتون و پنی ، (۳۴ :۲۰۰۱

فقدان استانداردهاي ملی حسابرسی در ایران، در گذشته، موجب شده بود تا حسابرسان به منظور تهیه گزارش حسابرسی از استانداردهاي سایر کشورهاخصوصاً امریکا، انگلستان و کانادا استفاده کنند. در سال ۱۳۷۵، با تصویب هیأت عامل سازمان حسابرسی، کمیتهاي به نام “کمیته تدوین رهنمودهاي حسابرسی” تشکیل شد. این کمیته، بر مبناي استانداردهاي بینالمللی حسابرسی، ۳۳ رهنمود حسابرسی را در قالب نشریه شماره ۱۱۴،

در سال ۱۳۷۶، به عنوان پیشنویس استانداردهاي حسابرسی براي نظرخواهی منتشر کرد.

این مجموعه پس از تجدیدنظر و بر اساس مصوبه مورخ ۱۳۷۷/۱۲/۲۹ مجمع عمومی سازمان حسابرسی به عنوان استانداردهاي حسابرسی در قالب نشریه ۱۲۴، در سال ۱۳۷۷،

منتشر و رعایت آن از ابتداي سال ۱۳۷۸ الزامی شد. استانداردهاي ۲۴، ۵۰ و ۷۰ از مجموعه استانداردهاي مزبور در سال ۱۳۸۴، مورد تجدیدنظر قرار گرفت. استاندارد شماره

۵۰ در مورد شواهد حسابرسی در تیرماه سال ۱۳۸۵تصویب شدو براي صورتهاي مالی که دوره هاي مالی آنها از ۱۳۸۵/۱/۱ به بعد شروع می شود لازم الاجراست. و آخرین استاندارد مورد تجدید نظر قرار گرفته استاندارد شماره ۵۴۰ در سال ۱۳۹۱ بوده است.

علاوه بر استانداردهاي مزبور، استانداردهاي ۷۱، ۷۲ و ۳۴۰ در سال ۱۳۸۳ تدوین و منتشر شد. اکنون پس از گذشت بیشتر از یک دهه از لازم الاجرا شدن اولین مجموعه استانداردهاي ملی حسابرسی و همچنین با توجه به اهمیت این استانداردها به عنوان یکی از معیارهاي ارزیابی کیفیت کار حسابرسان، بررسی تأثیر استانداردهاي مزبور بر کیفیت اظهار نظر حسابرسان مستقل ضروري به نظر میرسد. بنابراین، در این پژوهش به بررسی

٤

تأثیر استانداردهاي ملی حسابرسی بر کیفیت اظهارنظر حسابرسان مستقل پرداخته میشود.

‐۲ مسأله پژوهش

رشد فزاینده اقتصادي و پیچیدگیهاي جامعه، نیاز به اطلاعات اقتصادي مربوط و به دنبال آن سیستمهاي اطلاعاتی و همچنین فرایندهاي مولد اطلاعات را توجیه کرده و نیاز به حسابرسی را به عنوان بخشی از فرآیند گزارشگري افزایش داده است. استفادة بخشهاي مختلف یک جامعه از خدمات حسابرسی در شرایطی به حداکثر خواهد رسید که با تلاشی همه جانبه نقش حسابرسی به روشنی مشخص شود (نیکخواه آزاد، (۱ :۱۳۷۹