بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازده سهام شرکتهای سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

چكيده
بورس به عنوان ابزاري براي تجهيز و هدايت سرمايه هاي كشور در جهت توسعه اقتصادي امروزه يكي از موثرترين حربه ها در سيستم اقتصاد متكي به بازار آزاد

به شمار مي رود. در اين راه شركتهاي سرمايه گذاري در بازارهاي مالي به عنوان يكي از نهادهاي مالي و فعال شناخته شده و همواره از جايگاه ويژه اي برخوردار مي باشد و مهم ترين دستاوردهاي اين شركتها هدايت جريان مداوم و به نسبت كم هزينه منابع مالي از پس انداز كنندگان به سوي مصرف كننده نهايي يا سرمايه گذار است.بدين ترتيب سرمايه گذاران از تنوع كامل سبد دارايي بهره مند مي شوند، به طوريكه با حصول سود نقدي و منفعت سرمايه كمترين مخاطره را مي پذيرند، با توجه به ميزان سرمايه گذاري اين شركت

ها در اوراق بهادار ريسك و بازده اين شركتها متاثر از عوامل مختلفي است از جمله مي توان تأثير متغيرهاي كلان اقتصادي را بر بازده سهام اين شركتها اشاره كرد. بنابراين با توجه به سئوال تحقيق كه عبارت است از : آيا متغيرهاي كلان اقتصادي بر بازدهي سهام شركتهاي سرمايه گذاري پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تاثير دارند؟ لذا برای این منظور پس از بررسی مبانی نظری و پیشینه پژوهش داده هاي آماري وارد نرم افزار SPSS گردیده و از طریق رگرسيون چند متغيره و بر اساس مدل برآوردي نتايج پژوهش به اين صورت استخر

اج گرديد كه حجم نقدينگي و نرخ ارز در بازار آن با با

زده سهام شركتها رابطه معكوس و ضعيفي دارد و همچنين شاخص قيمت مصرف كننده با بازده سهام شركتها رابطه مستقيم و ضعيفی دارد. بطور كلي با توجه به R2 محاسبه شده بين متغيرهاي كلان اقتصادي و بازده سهام شركتهاي سرمايه گذاري رابطه اي ضعيف و معني داري وجود دارد يعن

/۲۸% از بازده سهام را توجيه مي نمايند و ساير عوامل نيز در بازدهي سهام شركتهاي سرمايه گذاري تاثير گذار هستند.
واژگان کلیدی: بازده سهام ، متغیرهای کلان اقتصادی، حجم نقدینگی ، شاخص قیمت مصرف کننده ، نرخ ارز و بورس اوراق بهادار تهران
مقدمه
در مطالعه رفتار عوامل موثر بر بازار بورس ، جستجوی متغیر یا متغیرهایی که بتواند ارتباط بخش مالی اقتصاد با بخش حقیقی اقتصاد را توضیح دهد از اهمیت بسیار برخوردار است . بازارهای پول و سرمایه به عنوان ارکان بخش مالی ، وظیفه تامین منابع برای بخش حقیقی اقتصاد را به عهده دارند . کارایی بخش مالی موجب تخصیص بهینه منابع کمیاب به فعالیت های اقتصادی می شود . تخصیص بهینه منابع ، به نوبه خود بهینگی پس انداز و سرمایه گذاری و لاجرم رشد و توسعه اقتصاد ملی ، در حدودی نزدیک به ظرفیت های بالقوه اقتصاد را موجب می شود . لذا کارایی بازار سرمایه در سلسله مراتب مذکور دارای نهایت درجه اهمیت برای اقتصاد است . اقتصاد دانانی نظیر گلد اسمیت (۱۹۶۹) ، مکنیون (۱۹۷۳) و شاو (۱۹۷۳) ، بر این باورند که از نظر توسعه و رشد اقتصادی ، بازارهای مالی دارای نقش کلیدی هستند . به اعتقاد آنها ، تفاوت در کمیت و کیفیت خدمات ارائه شده توسط موسسات مالی می تواند بخش مهمی از تفاوت نرخ رشد بین کشورها را توضیح دهد . مطالعات بسیاری در مورد رابطه تغییرات قیمت در بازار سهام و ارقام حسابداری انجام شده یا در دست انجام است ، تحقیق در مورد رابطه متغیرهای اقتصادی و بازده سهام در کشورهای در حال توسعه و تعیین نقش اقتصادی بازارهای سهام و به ویژه چگونگی پاسخ این بازارها در رابطه با بازده سهام نسبت به متغیرهای کلان امری حیاتی بوده و دارای اهمیت ویژه ای می باشد. پاسخ به سوال مذکور عمده ترین نیاز پس انداز کنندگان (سرمایه گذاران) را برآورده می کند . تردیدی نیست که رفع نیاز مذکور موجب رونق بازار سرمایه از طریق جهت گیری صحیح تحولات آن می گردد و تلاقی عرضه و تقاضای وجوه در بازار ، کاراتر از گذشته انجام می پذیرد . پدیده توسعه سرمایه گذاری مالی (در مقابل سرمایه گذاری روی دارایی های واقعی) از مشخصات اقتصادهای توسعه یافته است و اقتصادهای پیشرفته امروزی واجد تنوع مالی بسیار می باشند.(معینی،۱۳۸۳، ۵ )
برای دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه

گذاری از عوامل مهم و کلیدی محسوب می شود.تقریبا بیشتر اقتصاددانان، بدون توجه به مکتب فکری خود ، برانباشت وتشکیل سرمایه به مثابه مهمترین عامل تعیین کننده رشد و توسعه اقتصادی تاکید بسیاری داشته اند.
در این راه شرکتهای سرمایه گذاری در بازار های مالی به عنوان یکی از نهاد های مالی مهم و فعال شناخته شده و همواره از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشند و مهم ترین دستاورد این شرکتها هدایت جریان مداوم و به نسبت کم هزینه منابع مالی از پس انداز کنندگان به سوی مصرف کننده نهایی یا سرمایه گذار است . بدین ترتیب سرمایه گذار انفرادی از تنوع کامل سبد دارایی ها بهره مند می شوند، به طوری که با حصول سود نقدی و منفعت سرمایه کمترین مخاطره را می پذیرند. با توجه به میزان سرمایه گذاری این شرکتها در اوراق بهادار ، ریسک و بازدهی این شرکتها متاثر از عوامل مختلفی نظیر تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازدهی شرکتهای سرمایه گذاری است. ( عرب مازار یزدی ، ۱۳۸۴ ، ۴۱ )
هدف تحقیق
تصمیم گیری امری است که از ساده ترین تا پیچیده ترین امور زندگی انسان با آن در گیر است. سرعت توسعه فن آوری ، گسترش ارتباطات ، اتصال بازارهای کشورها به یکدیگر و نظایر آن موجب وسیعتر شدن گستره های عملیاتی و لذا پیچیده تر شدن م

حیط های اقتصادی و سرمایه گذاری گردیده که در نتیجه آن امر تصمیم گیری های اقتصادی به موضوعی تبدیل شده که انجام آن روز به روز مشکل تر و نیازمند داشتن اطلاعات و توانمندی های بالاتر برای تصمیم گیرندگان است. اینجاست که اهمیت کسب اطلاعات مفیدتر جهت تصمیم گیریهای دقیقتر ضرورت بیش از پیش خود را آشکار می سازد و طبیعی است که در چنین فضای آکنده از رقابت و تغییر، تصمیم گیریهای اقتصادی نیز هر چه بیشتر متکی بر دانش و اطلاعات گردیده و از جنبه های تصادفی و غیر منطقی فاصله بگیرد

. نظر به اینکه تصمیم گیری در مورد خرید، نگهداری یا فروش سهام برای سرمایه گذاران از اهم امور تلقی می گردد و گذشته از دیگر شواهد و اطلاعات ، توان پیش بینی بازده سهام در اخذ چنین تصمیماتی بسیار تاثیر گذار می باشد، در صورت اثبات وجود توان تعیین بازده سهام با استفاده از متغیرهای کلان اقتصادی به صورت توام، می توان ابزار تایید شده دیگری را جهت کمک به سرمایه گذاران و دیگر استفاده کنندگان برای اتخاذ تصمیمات اقتصادی ایشان معرفی نمود.

متغیرهای پژوهش
متغیرهای مستقل:
حجم نقدینگی ؛ یکی از ابزارهای سیاست پولی اقتصاد کلان حجم پول در جریان است که در این پژوهش معادل مجموع حجم پول و شبه پول است. هر چه وضعیت نقدینگی شرکت بهتر باشد، شرکت توانایی بیشتری در پرداخت سود خواهد داشت. بطور کلی افزایش یا کاهش نقدینگی، همراه با سرعت گردش پول،از جمله عواملی هستند که در سطح عمومی قیمتها و در نتیجه درتغییرات ارزش پول تاثیر مستقیم دارند. افزایش نقدینگی در جامعه اگر همراه و همگام با افزایش تولید ناخالص داخلی نباشد و یا درصورتی که واردات کشور متغیر نشود، عامل تشدید کننده تورم محسوب می شود. لذا یکی از متغیرهای مستقل در این پژوهش حجم نقدینگی است که اطلاعات آن از نماگرهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استخراج شده است.
شاخص قیمت مصرف کننده(معیار تورم) ؛ این شاخص در واقع، از شاخصهایی است که به کمک آن می توان نرخ تورم را اندازه گرفت. نرخ تورم اثرات گوناگونی بر قیمت سهام شرکتها می گذارد. وقتی اقتصاد در شرایط تورمی است سهامداران با توجه به نرخ تورم بر نرخ بازده مورد توقع خود می افزایند. زیرا سودهای آتی شرکت با نرخ تنزیل بالاتری ب

 

ه ارزش فعلی سودهای آتی کاهش می یابد. یکی دیگر از متغیرهای این پژوهش شاخص قیمت مصرف کننده است که اطلاعات آن نیز از نماگرهای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استخراج شده است .
نرخ ارز ؛ در ایران تغییرات نرخ ارز، وضعیت ارزبری و درامدهای ارزی شرکت بر قیمت سهام تاثیر می گذارد و باعث افزایش مخاطرات سرمایه گذاری د

ر شرکتهای وابسته به ارز می گردد. افزایش نرخ ارز سرمایه در گردش مورد نیاز شرکتها را افزایش می دهد و آنها را مجبور به استقراض بیشتر و یا افزایش سرمایه می نماید. افزایش هزینه بهره و یا افزایش تعداد سهام باعث کاهش سود هرسهم و نهایتاً کاهش قیمت هر سهم می گردد. یکی دیگر از متغیرهای این پژوهش نرخ ارز می باشد.

متغیر وابسته :
بازده سهام شرکت های سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ؛ بازده سهام از جمع مبلغ سود پرداخت شده به سهام به علاوه تغییر در ارزش آن طی یک دوره ، مزایای سود سهمی و مزایای حق تقدم خرید سهام به دست می آید . در صورت تقسیم حاصل جمع مبالغ فوق در قيمت سهام در ابتدای دوره نرخ بازده سهام حاصل می گردد . و به عبارت دیگر نرخ بازده سهام عادی عبارت است از حاصل جمع بازده سود نقدی ، بازده تغییرات قیمت سهام ، مزایای حق تقدم خرید سهام و مزایای سود سهمی . ( مرادزاده فرد ، ۱۳۸۳ )
مطالعات انجام شده در خارج و داخل کشور
ایروینگ فیشر بیان می نماید که بین بازده سهام و تورم رابطه ای مثبت وجود دارد. بسیاری از اقتصاددانان آزمونهایی در رابطه با اثر فیشر انجام داده اند تا دریابند که عموما سرمایه گذاران ازدست دادن قدرت خرید خود را چگونه جبران می نمایند. اف.بالنت گالتکین (۱۹۸۳) با استفاده از معادله رگرسیونی قابلیت اعتماد فرضیه فیشر را در رابطه با بیست و شش کشور بررسی کرد. از آن زمان تاکنون در چندین رگرسیون از این نوع بطور پیاپی همبستگی کاهش مقدار آماره دوربین واتسون را گزارش نموده است که معرف خود همبستگی است. شواهد تجربی عموما فرضیه فیشر را تایید نمی نمایند. از آنجائی که همه اقتصاد

دانان آزمون رگرسیون را با استفاده از نرخهای ثبت شده توسط شاخصها اجرا می نمایند، لذا منطقی است انتظارداشته باشیم تا ضرائب همان گونه که توسط فیشر توضیح داده شده مثبت باشند. بسیاری از اقتصاددانان مانند ان.بولنت گالتکین،چالز نلسون،جفری اف.جف و گرشون مندلکر در مدل رگرسیون خود به رابطه ای منفی مابین بازده سهام و نرخ تورم دست یافته اند که مخالف فرضیه فیشر می باشد. درمطالعه وسیعی که توسط فاما در سال ۱۹۸۱ انجام پذیرفت رابطه بین تورم و بازده سهام مورد بررسی قرار گرف

ت. حاصل این تلاش فاما در ادبیات مالی اکنون به عنوان فرضیه فاما شناخته شده می باشد. مطابق این فرضیه ماهیت رابطه منفی بین تورم و بازده سهام امری تصادفی نیست بلکه در راستای این است که بازده سهام و تورم در مقابل انعکاس درامد ملی واقعی قابل انتظار در جهت مخالف هم حرکت می نمایند.
رابطه مابین بازده سهام و نرخ تورم توسط محققینی از قبیل ان بولنت گالتکین،گسک و رول،مودیلیانی وکهن،چارلز نلسون در سال ۱۹۷۶،دیوید پل و پیتر پوپ،بودوخ و ریچاردستون درسال ۱۹۹۳،فاما و فرنچ در سال ۱۹۹۲،سلینل لم،مارک چوبین و مائوسن زهونگ در سال۲۰۰۰،رم و اسپنسر در سال۱۹۸۳ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از این مطالعات همبستگی بین بازده سهام و نرخ تورم را تایید می نماید.
تغییر در نرخ ارزمی تواند عملکرد خارجی واحد اقتصادی و نیز جمع سود آن را تحت تاثیر قرار دهد. وبالطبع می تواند روی قیمت سهام نیز اثر بگذارد. ماهیت تغییر در قیمت سهام بستگی به ویژگیهای چند ملیتی بودن واحد اقتصادی دارد.
رابطه بین نرخ ارز و بازده سهام توسط محققینی از قبیل آگاروال(۱۹۸۱)،سونن و هنی گار(۱۹۸۸)،سونن و آگاروال در سال(۱۹۸۹)،مائو و کا

ئو(۱۹۹۰)،مارلی و پنتاکست(۲۰۰۰) و مقالات گرنجر (۲۰۰۰)،آجائی (۱۹۹۸)،ابراهیم (۲۰۰۰) عنوان گردید. (celine , 2002 , 7)
مطالعه احمد عزيزي : احمد عزيزي در رساله دکتري خود به بررسي تاثير متغيرهاي کلان اقتصادي بر شاخص قيمت سهام مي پرازد. اوداده هاي فصلي را براي دوره زماني (۱۳۷۶-۱۳۶۹) مورد استفاده قرار ميدهد.. نتايج مطالعه تحقيقات عزيزي به شرح زير مي باشد: تغييرات متغير هاي حقيقي اقتصاد در ايران قادر به توضيح تغييرات شاخص قيمت سهام نمي باشد. تغييرات متغيرهاي پولي اقتصادي در رابطه با توضيح تغييرات شاخص قيمت سهام،داراي قدرت توصيفي ضعيف مي باشد. .( عزیزی ، ۱۳۷۸ )
مطالعه محمد حسن جنانی ( ۱۳۷۹ ) : محمد حسن جنانی رابطه همجمعی بین شاخص کل قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران و متغیرهای اقتصاد کلان را بررسی نموده است . ایشان در این راستا به بررسی روند تغییرات متغیرهای شاخص قیمت مصرف کننده و نرخ ارز در بازار موازی ارز و ارتباط این متغیرها با یکدیگر پرداخته است . مطابق یافته های ایشان نرخ در بازار موازی ارز معمولاً با شاخص کل قیمت سهام رابطه معکوس دارد و شاخص قیمت مصرف کننده با شاخص کل قیمت سهام رابطه ای مستقیم دارد. ( جنانی ، ۱۳۷۹ ، ۱۲۱

)
مطالعه محمد علی معینی ( ۱۳۸۳ ): محمد علی معینی به بررسی رابطه متغیرهای کلان اقتصادی ( پولی و حقیقی ) و ضریب P/E پرداخته و به این نتیجه رسیده است که بین متغیرهای پولی و حقیقی اقتصاد و ضریب P/E رابطه معنی دار وجود دارد. ( معینی ، ۱۳۸۳ )
مطالعه مهرگان شیرزاد ( ۱۳۸۰ ) : نتایج این پژوهش نیز نشان می دهد شاخص کل قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران با شاخص قیمت مصرف کننده

و تعداد پروانه های بهره برداری از واحدهای صنعتی رابطه معکوس و با نرخ ارز و تعداد پروانه های ساختمانی صادره در مناطق شهری کل کشور رابطه مستقیم دارد . ( شیرزاد ، ۱۳۸۰ )
ابولفضل اسماعیل زاده ( ۱۳۷۷ ): نگارنده در پایان نامه خود به بررسی کارائی بازار سرمایه در تعیین سهام صنایع کانی غیر فلزی با استفاده از مدل APT ( مدل تئوری قیمت گذاری آربیتراژ ) و به برسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی ( حجم نقدینگی ، نرخ تورم ، نرخ ارز آزاد ، شاخص سهام و طلا ) بر بازده سهام پرداخته و به این نتیجه رسیده است که رابطه معنی داری بین متغیرهای کلان اقتصادی و بازده سهام وجود دارد .و بازده سهام شرکتهای صنایع کانی غیر فلزی موجود در بورس اوراق بهادار تهران از توزیع نرمال تبعیت نمی کند.
این تحقیق و تحقیقات مکمل دیگری که امید است سایر محققین در راستای این تلاش انجام دهند،باعث کمک به شناسائی فعالیتهای ایجاد کننده ارزش افزوده و شناسائی فرایندهای کلیدی که نقاط قوت کشور گردیده و امکان مقایسه جایگاه اقتصادی کشور را با سایر کشورها را به وجود می آورد. و می تواند به تجزیه و تحلیل سیستم اقتصادی و مالی کشور،تحکیم و تقویت زنجیره ارزش در کشور،بهبود نقاط ضعف و خنثی کردن تهدیدها،تقویت نقاط قوت و فراهم نمودن فرصتها کمک نماید.
مدل و روش پژوهش
با توجه به مطالب ارائه شده در نظريه پورتفوليو و تئوري فيشر و مدل قیمت گذاری آربیتراژ نحوه ارتباط بازده سهام با متغيرهاي کلان اقتصادی را بیان کردیم
در مدل تئوری قیمت گذاری آربیتراژ بین بازده سند بهادار و بازده مورد

انتظار و تغییرات اقتصادی ، صنعتی، ارتباطی خطی وجود دارد. Ri +U Ri =
Ri = بازده واقعی سهام
Ri = بازده مورد انتظار سهام و U = افزایش یا کاهش پیش بینی نشده در بازده مورد انتظار بواسطه تغییرات غیر منتظره در شاخص اقتصادی و صنعتی.

مطابق رابطه فوق بازده اوراق بهادار از دو بخش بازده مورد انتظار و بازده غیر منتظره تشکیل می گردد که اولی بازده مورد انتظار سهامداران است و دومی به تغییرات غیر منتظره در اطلاعات سهامداران بستگی دارد. این اطلاعات می تواند انتشار آمارهای جدید در مورد شاخصهای کلان اقتصادی و صنعتی، از جمله GNP ، نرخ بهره ، تورم ، حجم پول ( نقدینگی ) ، نرخ طلا و … باشد. با توجه به توضیحات ارائه شده، اطلاعات مورد نیاز به دو بخش ؛ اطلاعات پیش بینی شده و اطلاعات پیش بینی نشده تقسیم می گردد. بخش پیش بینی شده ، همان اطلاعات و اخباری است که سهامداران با آن Ri را تخمین می زنند و بخش پسش بینی نشده خود به دو بخش تقسیم می گردد ؛ اول آن رشته اطلاعاتی که کل بازار را تحت تاثیر قرار می دهند و دسته دوم اطلاعاتی که شرکت مورد نظر را دستخوش تحول می کنند. اولی ریسک منظم و دومی ریسک نامنظم نام دارد. Ri = Ri + N + e
N = ریسک منظم e = ریسک نامنظم
با توجه به مفاهیم ذکر شده و عوامل مرتبط می توان مدل کلی را بصورت زیر بیان نمود :
Ri = Ri + B1 x1 +B2 x2 + B3 x3 +…..+ B n x k + e
Ri = نرخ بازده واقعی سهام
Ri = نرخ بازده مورد انتظار سهام ، اگر تمامی عوامل ارزشی برابر صفر داشته باشند.
B1 = ضریب حساسیت حجم نقدینگی B2 = ضریب حساسیت شاخص قیمت مصرف کننده (تورم)
B3 = ضریب حساسیت نرخ ارز در بازار آزاد x1 = متغیر کلان اقتصادی (حجم نقدینگی) x2 = متغیر کلان اقتصادی (شاخص قیمت مصرف کننده) X3 = متغیر کلان اقتصادی (نرخ ارز در بازار آزاد)
e = مفهومی که ریسک منظم سهم را تعریف می کند ، ارزش متوسط این مفهوم عموما صفر است.

یافته ها و نتایج
اطلاعات استخراجی از نرم افزار در این پژوهش بصورت زیر می باشد :
y x1 x2 x3
N 51 51 51 51
Normal Parameters(a,b) Mean 1.9892 650581.7392 98.7333 8666.2424
Std. Deviation 4.64838 249917.51529 17.25795 461.93510
Most Extreme Differences Absolute .162 .137 .120 .137

Positive .162 .137 .105 .123
Negative -.074 -.095 -.120 -.137
Kolmogorov-Smirnov Z 1.154 .978 .858 .978
Asymp. Sig. (2-tailed) .139 .295 .454 .295

با توجه به این که sig بدست آمده برای همه متغیرها بیشتر از ۰

۵/۰ می باشد نتیجه می گیریم همه داده ها دارای توزیع نرمال می باشد
تخمین معادله رگرسیون و آزمون آماری فرضیه های پژوهش
پس از تایید و اثبات مفروضات می توان از روش رگرسیون خطی پیرسون استفاده کرد.
*داده های پژوهش وارد نرم افزار spss گردید و تخمین زن ها به این صورت بیان گردید:

Model Unstandardized Coefficients Standardized Coefficients t Sig.
B Std. Error Beta B Std. Error
1 (Constant) 127.623 44.886 2.843 .007
x1 -2.11E-005 .000 -1.135 -2.116 .040
x2 .771 .279 2.863 2.760 .008
x3 -.022 .008 -2.156 -2.837 .007

با توجه به خروجی فوق معادله رگرسیون به شرح زیر استخراج گردید :

S = 4.07 (انحراف معیار) و r = 53.1% = .531 (ضریب تعیین) S2 = 16/56 (واریانس)
جدول آزمون فرضیه های پژوهش
تایید یا رد فرضیه α p = sig مقدار t جدول آماره t ضرایب متغیرها متغیرها
فرض H1 تایید می شود ۰۵/۰ ۰۴۰/۰
۱۲/۲- ۰۰۰۲۱/۰ – X1

فرض H1 تایید می شود ۰۱/۰ ۰۰۸/۰
۷۶/۲ ۷۷۱/۰ X2
فرض H1 تایید می شود ۰۱/۰ ۰۰۷/۰
۸۴/۲- ۰۲۱۷/۰ – X3

تحلیل رگرسيون و واریانس

Model Sum of Squares df Mean Square F Sig.
1 Regression 305.015 3 101.672 6.163 .001
Residual 775.358 47 16.497
Total 1080.373 50
ضریب همبستگی در این پژوهش از طریق نرم افزار spss محاسبه گردیده است که نشاندهنده میزان همبستگی مدل رگرسیون می باشد : ۰/۵۳۱ = %r = 53/1
Model R R Square Adjusted R Square Std. Error of the Estimate Durbin-Watson
1 .531 .282 .237 4.06165 1.907

با توجه به نتایج استخراجی از نرم افزار spss :
چون p-value كل مدل در این پژوهش مساوی ۰۰۱/۰ و کوچکتر از ۱ % می باشد لذا نتایج زیاد معنی دار است. (۱% ≥ ۰/۰۰۱ = p-value≥ ۰۰۱/۰ ) بنابراین می توان نتیجه گرفت که : بین متغیر های کلان اقتصادی و بازده سهام شرکتهای سرمایه گذاری رابطه معنی دار وجود دارد.

با توجه به اینکه ضریب تشخیص ( تعیین ) مدل در فاصله ۱ > 2R

> 0 قرار دارد . گوییم تنها ۲/۲۸ % از تغییرات Y (بازده سهام) بوسیله متغیر های کلان اقتصادی( حجم نقدینگی، شاخص قیمت مصرف کننده، نرخ ارز در بازار آزاد) تو

جیه می شود و عوامل دیگری هستند که بطور عمده ۸/۷۱% در بازده سهام شرکتهای سرمایه گذاری تاثیر گذار هستند.
و با توجه به عدد بدست آمده از آزمون دوربین واتسون (D-W) که بین عدد ۵/۱ و ۵/۲ قرار دارد می توان گفت متغیر های پژوهش خود همبسته نیستند . ۵/۱ > = DW91/1 > 5/2
نتیجه گیری
پس از بررسی مبانی نظری و پیشینه پژوهش داده هاي آماري وارد نرم افزار SPSS گردیده و از طریق رگرسيون چند متغيره و بر اساس مدل برآوردي نتايج پژوهش به اين صورت استخراج گرديد كه حجم نقدينگي و نرخ ارز در بازار آن با بازده سهام شركتها رابطه معكوس و ضعيفي دارد و همچنين شاخص قيمت مصرف كننده با بازده سهام شركتها رابطه مستقيم و ضعيفی دارد. بطور كلي با توجه به R2 محاسبه شده بين متغيرهاي كلان اقتصادي و بازده سهام شركتهاي سرمايه گذاري رابطه اي ضعيف و معني داري وجود دارد يعني متغيرهاي كلان اقتصادي معرفي شده تنها ۲/۲۸% از بازده سهام را توجيه مي نمايند و ساير عوامل نيز در بازدهي سهام شركتهاي سرمايه گذاري تاثير گذار هستند.
منابع و ماخذ
منابع فارسی :
۱- قضائی ، سلیم ، بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازده سهام شرکتهای سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه ازاد تهران مرکزی ، مرداد ۱۳۸۷ .

۲- عزيزي ، احمد ؛ شناسايي متغيرهاي کلان اقتصادي موثر بر شاخص قيمت سهام در ایران ، پايان نامه دکتري حسابداري، دانشگاه علامه طباطبائي ، شهريور ۱۳۷۸٫
۳- عبادی ، فرح دخت ؛ ارزیابی رابطه بین بازده سهام با درامد ملی واقعی ، نرخ ارز و تورم در اقتصاد ایران ، رساله دکتری مدیریت بازرگانی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران ، ۱۳۸۳

۵- جنانی ، محمد حسن ؛ رابطه همجمعی بین شاخص کل قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران و متغیر های کلان اقتصادی ، رساله دکتری ، مدیریت بازرگانی ، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات تهران ، سال ۱۳۷۹
۶- کریم زاده ، مصطفی ؛ بررسی رابطه بلند مدت شاخص قیمت سهام بورس با متغیر های کلان اقتصادی در ایران ، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشگاه اصفهان ، ۱۳۸۲
منابع انگلیسی :
۱- Benderly , Jason,Zwich, Burton,”Inflation , Real Balances and Stock Returns”, American Economic Review, 1985, 15, 1115-1123.
2 – Yamak , Rahim,”Anticipated Money Growth and Stock Prices in Turkey” www.yahoo.com
Variables” , www.yahoo.com
3- Madsen B.Jakob , ” Share Returns and the Fisher Hypothesis Reconsidered”, Applied
Finanical Economics , 2002, 12, 565-574
4- Basabi Bhattacharya

and Jaydeep Mukherjee”Causal Relationship
between stock Market and Exchange Rate, Foreign Exchange Reserves and Value of Trade Balance : A case Study for India(2001)
5-Celine Lam , Relationship Between Stock Returnes and Inflation . An investigation .(Date Unknown).
6-James R,Lotian and Cornelia McCarthy , (2001), Equity Returns and Inflation : The Puzzlingly Long Lages, (Research in Banking and Finance , Vol, 2,2001,forthcoming.)
7-Kwangwoo Park and Ronald A.Rotti (1999).Real

activity , Inflation < Stocke Returns, and Monetary policy.
8-Marc Chopin and Maosen Zhong .”Stock Returns , Inflation and the Macroeconomy.Revised:May 10,2000)
9-Mark J.Flannery and Aris A.Protopapadakis(2001), Macroeconomic Factors Do Influence Aggregate Stock Returns January 22,2001
10-Osamab M.Al-khazali (April 10-13, 2002)”Stock , Returns and Inflation in the Emerging Capit

al Market : Evidence From Jordan “Alleid Academies International Conference,Volume 2 , Number.
11-Thomas Mokrueger and Mohammad H.Robbar(1995).”Explanation of Indvstry Returns Using the Variable Beta Model and Lagged Variable Beta Model, ” Journal of finance and Strategic Decisiona Volume & Number 2.Summer 1995