چکیده

هدف از این پژوهش بررسی تاثیر واردات بر فرهنگ شهرستان پیرانشهر می باشد.که با استفاده از جدول مورگان تعداد ۲۵۵

نفر از افراد شهرستان پیرانشهر بصورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند و براي جمع آوري اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مولفه هاي فرهنگ استفاده شده است و براي تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماري spss و فرمول خی دو استفاده شده است که نشان دهنده وجود رابطه معنا دار در بین مولفه هاي زبان، ارزشها، حرفه ها، آداب و سنن ،هنر و ابزار ها که با ۴۹ درصد اطمینان می توان گفت که واردات بر زبان تاثیر مثبت داشته و با ۵۹,۵ درصد اطمینان می توان گفت که واردات بر ارزشها تاثیر منفی داشته و با ۶۹,۷ درصد اطمینان می توان گفت که واردات بر حرفه ها تاثیر مثبت داشته و با ۴۰

درصد اطمینان می توان گفت که واردات بر آداب و سنن تاثیر مثبت داشته و با ۵۷,۳۴ درصداطمینان می توان گفت که واردات با هنر رابطه معنا دار می باشد و با ۶۵,۷۸ درصد اطمینان می توان گفت که واردات برابزار ها و امکانات تاثیر مثبت داشته است.

واژگان کلیدي: فرهنگ، زبان، ، آداب و سنن، پیرانشهر.

مقدمه:

انسان و بسیاري از حیوانات موجوداتی اجتماعی هستند. فرق میان آنها در این است که انسان با فرهنگ زندگی می کند و طبیعت خود را با فرهنگ شکوفا می کند. انسان به جهت ویژگی هاي مخصوص به خودش داراي فرهنگ است. یکی از این ویژگی ها عقل انسان است، هم عقل نظري و هم عقل عملی. برخی دانش ها عملی و برخی نظري هستند. انسـان مـوجـودي است که قـدرت اعتبـار سازي دارد. اگر انسان قدرت اعتبـار سازي نداشت نمی توانست اجتماعی زندگی کند. مانند کانونی که خود انسان بنا کرده است. یکی از آن مالکیت است و دیگري سرمایه. اگر این امور اعتباري در جامعه وجود نداشته باشد، جامعه انسانی شکل نمی گیرد. زبان یکی از بزرگترین اعتبارات انسانی است و ویژگی دیگر انسان قدرت ذهنی سازي و نگهداري اطلاعات و همچنین سیر انسان به سوي تکامل می باشد. همه این ویژگی ها فرهنگ را در انسان سر و شکل می دهد (www.yasinian.com).

مطالعات نشان می دهد که در تمام ادوار زندگی اجتماعی بشر هیچ قوم و ملتی یافت نشده است که فرهنگ آنها ثابت و استوار مانده باشد، بلکه فرهنگ آنها تغییر نموده است. هر چند روند تغییر در میان اقوام و گروه ها مساوي نبوده و از شدت و ضعف

٧٩٢

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

هایی برخوردار بوده است. در زندگی ابتدایی و ساده اي که بشر داشته است، جریان تغییر در فرهنگ بسیار کند و آرام صورت می گرفته است؛ زیرا زمینه هاي تغییر سریع وجود نداشته است (مهدي وکیلی زند،۱۳۸۳، .(۶۵
یکی از عوامل تغییر فرهنگ تأخر فرهنگی است. این پدیده زمانی اتفاق می افتد که فرهنگ و عوامل فرهنگی در جامعه اي به طور مساوي دست خوش تغییر و تحول قرار نگیرد. به عبارت دیگر اگر در جامعه اي فرهنگ معنوي پا به پاي فرهنگ مادي رشد نکند و فرهنگ مادي در مسیر رشد خود از سرعت بالایی برخوردار باشد که فرهنگ معنوي نتواند خود را با آن انطباق دهد، این چنین جامعه اي دست خوش مشکلات زیادي خواهد شد. مثلاً اگر تکنولوژي وارد جامعه گردد و مردم استفاده صحیح از آن را ندانند و فرهنگ استفاده از آن به مردم آموزش داده نشده باشد، پیامد این پدیده ناگوار خواهد بود که به آن

»تأخر فرهنگی« می گویند. این قسم فرهنگ معمولاً با هم رشد نمی کند بلکه فاصلهاي میان آنها می افتد. البته تاخر فرهنگی تا حدي قابل قبول است اما اگر این فاصله زیاد شود مشکلاتی را بوجود می آورد (ریور کلود،۱۳۸۴، .(۲۵۳

بیان مساله :

فرهنگ به معناي کلیت در هم تنیده اي که از رفتار ارتباطی که نژاد و بشر پرورانده است و نسل به نسل آموخته می شود .

هیچ فرهنگی را به دقت نمی توان حد گذاري کرد.معناي آن می تواند ، شکل هاي رفتار قراردادي خاص یک جامعه ، یک گروه از جامعه ، یک حوزه یا دوره خاص باشد .

جوامع بشري از نخستین گام ها با رفت و آمد، داد و ستد و ایجاد رابطه با یکدیگر، تداوم و تکامل خود را تضمین کرده است.

این روابط، امکان اقتباس و گرفتن اختراعات و کمبودهاي یک گروه را در زمینه هاي تکنیکی و فرهنگی از گروه هاي همجوار فراهم کرده است. رواج ابزار، ادوات، تکنولوژي کشاورزي و دامپروري و مسکن و لباس و خوراك و زبان در بین جوامعی که ویژگی هاي جغرافیایی یکسانی دارند یک حوزه ي فرهنگی به وجود آورده است. پیچیدگی هاي اجتماعی و ایجاد سازمان هاي دولتی و ملی در طول تاریخ تقسیمات سیاسی کشورها را ایجاد کرده نمود که الزاماً با مناطق فرهنگی یکسان نیست. تبادل کالا و تکنولوژي باعث نوعی مبادله ي فرهنگی گردید.

حال چنانچه تراز این مبادله در زمینه ي واردات نسبت به صادرات بیشتر باشد، جامعه ي وارد کننده تحت تأثیر فرهنگ صادر کننده قرار می گیرد و عناصر فرهنگی به تدریج تغییر یافته و فرهنگ مغلوب نکات جدیدي را پذیرا می شود. با این وجود، حس قوم مداري باعث می گردد که پژوهشگران، فرهنگ خودي را تقریباً به صورت فرهنگ برتر و کاملتر در مرکز قرار دهند و فرهنگ هاي دیگر را با آن بسنجند. این معیار در ارزیابی هاي اسطوره ي سنتی، اعتقادي و تاریخی همه گروه هاي اجتماعی وجود دارد. آثار هر یک از گذشته نگاران جهان را که نگاه کنیم، خواهیم دید که دیگران را وحشی، عجیب و غریب و بی تمدن دانسته اند. هرودت، به غیر یونانیان بربر می گوید. منتسکیو، فرهنگ غیر اروپایی را ”توحش“ می نامد و سرخپوستان چروکی آمریکا، نژاد خود را برتر از اقوام سفید و سیاه می دانند.

اهداف تحقیق:

هدف این تحقیق تعیین میزان تاثیر واردات بر دگرگونی فرهنگی چند سال اخیر شهرستان پیرانشهر می باشد که در راستاي هدف اصلی تحقیق اهداف فرعی زیر نیز دنبال می شود:

• تعیین میزان تاثیر واردات بر زبان افراد شهرستان پیرانشهر

• تعیین میزان تاثیر واردات بر باورهاي افراد شهرستان پیرانشهر

• تعیین میزان تاثیر واردات برارزش هاي افراد شهرستان پیرانشهر

• تعیین میزان تاثیر واردات بر حرفه هاي افراد شهرستان پیرانشهر

٧٩٣

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

• تعیین میزان تاثیر واردات بر آداب و سنن افراد شهرستان پیرانشهر

• تعیین میزان تاثیر واردات هنرافراد شهرستان پیرانشهر

فرضیات تحقیق:

-۱ واردات بر زبان جامعه تاثیر معنا دار دارد. -۲ واردات بر باور هاي جامعه تاثیر منفی دارد.

-۳ واردات بر ارزشهاي افراد جامعه تاثیر منفی دارد. -۴ واردات بر ایجاد حرفه هاي جدید تاثیر مثبت دارد. -۵ واردات بر آداب و سنن افراد جامعه تاثیر منفی دارد. -۶ واردات بر هنر افراد جامعه تاثیر معنی دار دارد.

ضرورت و اهمیت تحقیق:

پدیده فرهنگ چون هر پدید دیگر در جهان هستی یک کلیت یافته (منظومه) یا سیستم است. این کلیت یا مجموعه نظام یافته چیزي بالاتر از مجموع اجزاء پراکنده اي که در یک جا جمع شدهاند معنی دارد.
برنامه ریزي فرهنگی که در زمینه هاي اقتصادي، اعتقادي، آموزشی، بهداشتی، و تکنولوژي در مستعمرات و کشورهاي جهان سوم به مورد احرا گذاشته می شود، در جوامع مختلف داراي اثرات و واکنشهاي متفاوت است و نمی توان قاعده اي کلی یا وضعیتی عمومی براي همه آنها در نظر گرفت. هر مستعمره یا هر کشور جهان سوم یا جامعه توسعه نیافته داراي ویژگی هاي اعتقادي، تاریخی، جغرافیایی و اقتصادي تقریباً منحصر به فرد می باشد و هر کدام از آنها در سیاست هاي فرهنگی موردي

“خاص” است (روح الامینی،۱۳۷۴،.(۱۰۳

مدل تحلیلی تحقیق: