چکیده

در این مطالعه تنوع زیستی گونههاي چوبی و زادآوري در دو جامعه راشستان و راش- ممرزستان درمجموعه نمخانه که دومین مجموعه جنگل تحقیقاتی- پژوهشی خیرودکنار است، مورد مقایسه قرار گرفت. آماربرداري با روش تصادفی سیستماتیک و با شبکه ۲۰۰×۲۰۰ متر در سطح ۲۵۰
هکتار (هرجامعه۱۲۵ هکتار) با۶۰ قطعه نمونه(در داخل هر قطعه، نمونه۵ میکروپلات۳×۳ پیاده شده است ) انجام گرفت. درهرمیکروپلات ۳×۳ متر تمام پایههاي گونههاي چوبی شمارش شده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که جامعه راشستان داراي تنوع و غناي بیشتري نسبت به جامعه راش- ممرزستان است. تأثیرشاخصهاي یکنواختی در مقایسه با غنا در افزایش تنوع زیستی بیشتر است. میزان نشانهگذاري زیاد گونههاي مختلف بخصوص درختان ممرز به نفع گونه راش در جامعه راش- ممرزستان باعث کاهش تنوع زیستی شده است. تعداد نهال در جامعه راشستان بیشتر از جامعه راش- ممرزستان ولی تعداد شل و خال کمتر است.

واژه هاي کلیدي:جنگلهاي ناهمسال- جامعه راشستان- جامعه راش-ممرزستان- تنوع زیستی گونههاي چوبی- زادآوري

سرآغاز

با افزایش روز افزون جمعیت دنیا و پیشرفت علم و توسعه فناوري، فشار تخریب انسان روي طبیعت بیشتر شده و سیماي طبیعت روزبهروز حالت طبیعی و اولیه خود را از دست میدهد(جوانشیر،.(۱۳۷۲ مساحت جنگلهاي جهان،بخصوص در نواحی استوایی هر روزه سیر قهقرایی را طی میکند. امروزه اکوسیستمهاي طبیعی مناطق معتدل دنیا نیز تحت تأثیر فعالیتهاي مخرب بشر قرار گرفته است (پوربابائی،.(۱۳۷۸ با تخریب جنگلهاوکاهش مساحت آنها انقراضگونههاي گیاهی و جانوري ودر نتیجه کاهش تنوع زیستی دردنیا مشاهدهمی شودکه هر یک از گونهها نقش حیاتی و اساسی را در زنجیرههاي غذایی اکوسیستمها بازي

میکنند، زیرا با نابودي یک گونه، تعادل حیاتی در طبیعت به هممی-

خورد(۱۹۶۴،.(Whittaker جنگلهاي ایران، بویژه جنگلهاي صنعتی شمال که نقش تولید چوب آنها در میان جنگلهاي دیگرقابل توجه است نیز تحت تأثیر فعالیتهاي زیانآور انسان قرار گرفته است. تولید چوب و محصولات فرعی و ارائه خدمات عمومی جنگل زمانی مستمر خواهد بود که مهمترین عناصر تشکیل دهندة آنها یعنی درختان و درختچهها حفظ شوند(پوربابائی،.(۱۳۷۸ براي پی بردن به وضعیت گونههاي چوبی لازم است که اطلاعاتی دربارة نوع گونه هايدرختی و درختچهاي و جمعیت آنها داشته باشیم. تخریب رویشگاه، بهرهبرداري بیرویه و فشار گونههاي غیربومی مهمترین عوامل انقراضهاي نوین هستند.گونه هایی که تراکم

نویسنده مسئول : تلفن:E-mail:ghomi1756@yahoo.com 09111943506

۲۰۱ مجله محیط شناسی شماره۴۳

جمعیت آنهاکم،فواصل افراد زیادوجثهآنهابزرگ است، همچنین گونه هایی که احتیاجات رویشگاهی ویژه دارند،حساس به انقراض هستند.

گیاهان به اقلیم حساس هستند(.(Vermeij,1986 شواهد فسیلی نشان میدهد که تغییر اقلیم عامل مهم انقراض آنها در دوره هاي مختلف زمین شناسی بودهاست .(Peters,1988) تنوع زیاد گونهها نه فقط سپرهاي اکوسیستم در مقابل اختلال هاي عمده است،بلکه حاصلخیزي اکوسیستمها را افزایش می دهد Downing & Tilman .(,1996) وقتی از قطبین به طرف استوا حرکت میکنیم غناي موجودات زنده افزایش مییابد که این مسئله یکی از عمومیترین الگوهاي ماکرواکولوژیک تنوعزیستیاست(.(Flather&Langer,1994استفاده-

بیشازظرفیت منطقه تغییرات شدیدي درتنوع زیستیحاصل میکند(.(litkumarp,1995