خلاصه

آموزش همواره نقش مهمی را در رشد سرمایههاي انسانی ایفا میکند و اساسیترین روش گسترش دانش میباشد. آموزش کارکنان باید مسیر و اهداف مشخصی داشته باشد تا مؤثر واقع شود. با توجه به اهمیت موضوع، این مقاله درصدد بررسی رابطه آموزش ضمن خدمت با تعهد سازمانی است. روش تحقیق توصیفی- همبستگی است. جامعه آماري شامل، کلیه کارکنان شرکت بهرهبرداري نفت و گاز مارون است. که حجم نمونه ۳۰ نفر تعیین گردید. جهت گردآوري اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. اعتبار محتوایی پرسشنامه بررسی شد و پایایی آن نیز از دو روش آلفاي کرونباخ و تنصیف به ترتیب، ۰/۹۷ و ۰/۹۶ بدست آمد،که بیانگر پایایی مطلوب پرسشنامه بود. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از ضریب همبستگی اسپیرمن با کاربرد نرم افزار spss استفاده شد. نتایج نشان داد، آموزش ضمن خدمت، باعث افزایش تعهد سازمانی (تعهد عاطفی، تعهد مستمر و تعهد تکلیفی) کارکنان شده است.

کلمات کلیدي: آموزش، ضمن خدمت، تعهد، کارکنان، مارون

.۱ مقدمه

با وجودي که امروزه کلیه سازمانها دورههاي آموزشی مختلفی را برگزار میکنند ولی درصد نازلی از این دورهها مفید، و داراي فایده جهت کارکنان میباشند، زیرا بدون هدف و برنامهریزي دقیق میباشند. چنانچه واحد منابع انسانی را آسیب شناسی نموده و دورههاي آموزشی هدفمند اجرا شوند، میتواند از هدر رفتن وقت و انرژي کارکنان و بودجه سازمان جلوگیري به عمل آورد .[۱]

با وجود آنکه سازمانها دچار فقر برگزاري دورههاي آموزشی نمیباشند ولی ارزیابی هاي به عمل آمده نشان داده است که این دورهها، نهایتاً نتوانستهاند آنچنان مثمرثمر باشند. از جمله معضلاتی که مبتلا به سازمانهاي مختلف است؛ عدم تعهد و وفاداري سازمانی است. پژوهشهاي مختلف نشان داده است که علیرغم اظهارنظرهاي سطحی که ریشه همه نابسامانیها را مسائل اقتصادي میداند بسیاري از این مشکلات از عدم آگاهی، فقر فرهنگی، ناکارا بودن دورههاي آموزشی و ناآگاهی برگزار کنندگان دورههاي آموزشی، سرچشمه میگیرد.[۲]

یکی از مصداقهاي مهم بهسازي، آموزش در زمینه تعهد سازمانی است. اخیراً نگرش تعهد سازمانی عمومیت بیشتري پیدا کرده است و در ادبیات تحقیق، جایگاهی را به خود اختصاص داده است بدین ترتیب که براي درك و پیش بینی رفتار سازمانی، اهمیت یافته است .[۳]

۱ استادیار، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده اﻗﺘﺼﺎد و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، اﻫﻮاز، ایران، Bita40@yahoo.com ۲کارشناس ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آبادان، ایران drashidi14@gmail.com
۳ کارشناس ارشد، دانشگاه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واﺣﺪ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎه، دانشکده تحصیلات تکمیلی،کرمانشاه، ایران، k.hesam80@yahoo.com
٤ کارشناس ارشد، دانشگاه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واﺣﺪ ﻣﺴﺠﺪ سلیمان، دانشکده مهندسی صنایع، مسجد سلیمان، asadi.n@gmail.com

به عبارت دیگر، تعهد سازمانی یک نگرش درباره وفاداري کارکنان به سازمان و یک فرآیند مستمر است که بواسطه مشارکت افراد در تصمیمهاي سازمانی، توجه افراد به سازمان و موفقیت و رفاه سازمان را می رساند .[۴] لذا این تحقیق برآن است تا رابطه بین آموزش ضمن خدمت و تعهد سازمانی را مورد بررسی قرار داده تا در یابد چگونه دوره هاي آموزشی در سازمان می تواند به این مهم دست یابد.

.۲ تعریف مفاهیم

آموزش ضمن خدمت: تجربهاي است مبتنی بر یادگیري و به منظور ایجاد تغییرات نسبتاً پایدار در فرد تا او را قادر به انجام کار و بهبود بخشی تواناییهاي تغییر مهارتهاي دانش نگرش و رفتار اجتماعی نماید. بنابراین آموزش به مفهوم تغییر دانش نگرش و تعامل با دیگران است .[۵] یکی از وظایف اصلی و حیاتی در هر سازمانی آموزش کارکنان است زیرا داشتن کارکنان ورزیده و متعهد یکی از مهمترین عوامل در میزان کارایی و کارآمدي سازمان است. آموزش کارکنان به حل مشکلات عملیاتی کمک میکند. شکایت و نارضایتی در محیط کار غالباً از مدیریت ضعیف و بیاثر است و معمولاً با آموزش دادن مسئولان در زمینههایی مانند؛ روابط کار سازمانی و آشنایی با اهداف سازمان میتوان اینگونه مشکلات را حل کرد .[۶] تعهد سازمانی: تعهد سازمانی یک نگرش در مورد وفاداري کارکنان به سازمان، توجه افراد توفیق سازمان را میرساند .[۷]

تعهد عاطفی: به وابستگی عاطفی- همانندسازي فردي و دلبستگی کارکنان به سازمان اشاره میکند. تعهد مستمر: به مزایا و امتیازاتی که کارمند با ترك سازمان از دست میدهد، اشاره میکند.

تعهد تکلیفی: به احساس التزام کارمند، به باقی ماندن در سازمان اشاره میکند .[۸]

.۳ فرضیات تحقیق

فرضیه اصلی: بین آموزش ضمن خدمت و تعهد سازمانی رابطه معنیداري وجود دارد. فرضیه فرعی :۱ بین آموزش ضمن خدمت و تعهد عاطفی رابطه معنیداري وجود دارد. فرضیه فرعی :۲ بین آموزش ضمن خدمت و تعهد مستمر رابطه معنیداري وجود دارد. فرضیه فرعی :۳ بین آموزش ضمن خدمت و تعهد تکلیفی رابطه معنیداري وجود دارد.