چکیده
پزوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط بین مدیریت جهادی و نوآوری سازمانی در اداره کل جمعیت هلال احمر استان لرستان انجام گرفته است. روش

تحقیق توصیفی و پیمایشی بوده، که برای سنجش ارتباط بین دو متغیر از ضریب همبستگی استفاده شده است. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان اداره کل جمعیت هلال احمر استان لرستان که تعدادشان ۱۰۰ نفر می باشد بوده، بدلیل تعداد پایین و سهولت دسترسی آسان به جامعه آماری، تمامی جامعه آماری به عنوان نمونه آماری(سرشماری) در نظر گرفته شده است. ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته با طیف پنج وجهی لیکرت بوده که برای تعیین اعتبار آن از روش آلفای کرونباخ استفاده گردیده که عددی معادل ۰/۸۲۳ بدست آمد، که نشانگر اعتبار قابل قبول تحقیق می باشد؛ برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار spss استفاده شده و آزمون هایی همچون فریدمن ، آزمون کولموگروف- اسمیرنوف، و ضریب همبستگی پیرسون مورد استفاده قرار گرفته است، نتایج تحقیق حاکی از آن بود که فرضیه اصلی تحقیق مبنی بر وجود ارتباط معنادار بین مدیریت جهادی و نوآوری سازمانی در اداره کل جمعیت هلال احمر استان لرستان با ضریب همبستگی ۰/۶۳۰ در سطح اطمینان ./۹۵ درصد مورد تایید قرار گرفته، همچنین تمامی فرضیه های فرعی تحقیق مبنی بر ارتباط معنادار بین ابعاد مدیریت جهادی و نوآوری سازمانی همگی مورد تایید قرار گرفتند. یافته های جانبی تحقیق حاکی از آن بود که بعد رفتاری مدیریت جهادی با بعد فرآیندی نوآوری سازمانی و بعد زمینه ای مدیریت جهادی با بعد علمی نوآوری سازمانی بیشترین ارتباط معنادار را داشتند.

واژگان کلیدی: مدیرت جهادی، نوآوری سازمانی، رفتاری، تکنولوژیک، هلال احمر، لرستان.

مقدمه در عصر حاضر سازمانها به صورت فزایندهای با محیط های پویا ودر حال تغییرمواجه انـد. بنابراین، به منظور بقا و پویایی خود مجبورند که خود را با

تغییرات محیطی سـازگار سـازند. بـه بیان دیگر، با توجه بـه سـرعت شـتابنده تغییـرات و تحـولات علمـی، تکنولوژیـک، اجتمـاعی، فرهنگی و … در عصر حاضر، سازمانهایی موفق و کارآمد محسـوب مـی شـوند کـه عـلاوه بـر هماهنگی با تحولات جامعـه امـروزی، بتواننـد مسـیر تغییـرات ودگرگـونی هـا را نیـزدر آینـده پیش بینی کرده و قادر باشند که این تغییرات را در جهت ایجاد تحولات مطلوب بـرای سـاختن آیندهای بهتر هدایت کنند(آقا داود و دیگران، .(۱۳۸۹ امروزه با پیچیدگی رقابت، نوآوری به عنوان یکی از مزیتهای اصلی برای حیات شرکتها محسوب می شود، همه سازمانها برای بقا نیازمند ایده های نو و بدیع هستند، ایده های نو و بدیع همچون روحی در کالبد سازمان دمیده می شود و آن را از نیستی و فنا نجات می دهد(دهقان جم، .(۱۳۸۸ نوآوری عبارت است از بکارگیری ایده های نو و جدید ناشی از خلاقیت که می تواند موجب یک محصول جدید، خدمت جدید یا راه حل جدید در انجام کارها باشد(سلطانی، .(۱۳۸۰ کنتر((۲۰۰۷ در تعریفی بر فرآیند نوآوری تأکید کرده و نـوآوری را فرآینـد جمع آوری هر نوع ایده نو وبدیع و مفید برای حل مسأله می داند و به اعتقاد او نـوآوری شـامل شـکل گــرفتن ایــده، پــذیرش واجــرای ایــده هــای جدیــد در فرآینــد، محصــولات و خــدمات اســت(kenter,2007 به نقل از آقا داود و دیگران، .(۱۳۸۹ لئونارد و سنسیپر ( ۱۹۹۸ ) ، ادعا می کنند که نوآوری هم مبتنی

۱

بر دانش ضمنی و هم دانش صریح است که تخصص فردی و جمعی کار کنان را شکل می دهد(.(Leonard Sensiper ,1998 تا به حال سه نوع نوآوری شامل : محصولات درمقابل فرآیندها، بنیادی درمقابل تدریجی و فنـی درمقابـل اجرایی مورد شناسایی قرار گرفته است(۱۹۹۷ .(Gopalakrishnan & Damanpour از سوی دیگر در دهه های اخیر جنبش های پر تحرک و پویایی در قلمرو مدیریت پدید آمده که هر یک به سهم خود به افزایش دامنه دانش و بینش مدیران یاری به سزایی داده اند(فتح الهی، .(۱۳۸۸ تجربیات سایر کشور ها نشان می دهد که علم مدیریت و کاربرد آن در عرصه های اقتصادی ، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نقش مهم و تعیین کننده ای در موفقیت و پیشرفت آنها داشته است(تاج آبادی و مشایخی،.(۱۳۸۸ در محیط پر از تلاطم و پویای امروزی به مدیرانی نیاز است که بتوانند درست تصمیم بگیرند، راه حل های خلاقانه ای برای مسائل ارائه نمایند و در مقابل وظیفه خود پاسخگو باشند. به علاوه، گسترش همه جانبه سازمان های آموزشی، لزوم برخورداری از مدیران ماهر و توانمند را در بکارگیری دانش و تجربه تخصصی دو چندان نموده است

(Taher, 2007)

بر اساس تعریف استونر مدیریت فرآیندی است منظم و سیستماتیک برای انجام امور و مشتمل بر برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری و کنترل تلاش های اعضاء سازمان و مورد توجه قرار دادن سایر منابع سازمانی برای رسیدن به اهداف مشخص یا اعلام شده سازمان است.(جمشیدیان و دیگران، .(۱۳۸۱ مدیریت جهادی یک مفهوم کلی است که از جمله مصادیق آن دین محوری، ولایت مداری، ایثار و خودگذشتگی، مردم گرایی، ارزش مداری، انعطاف پذیری، خودباوری، نوآوری، پویایی، ماموریت پذیری و… می باشد. نظریه و عملکرد مدیریت جهادی در مرتبه نخست بر جنبه های انسانی و اجتماعی سازمان توجه دارد و به ضرورت هدف سازمانی آن در تلاش های هماهنگ شده و هدفمند گروهی از افراد نهفته است. مدیریت جهادی برای بهتر کردن کار افراد و سازمان از رویکردهای دیگری یاری می گیرد، به ساختار وطرح سازمانی نظر می دوزد، فن شناسی و پیرامون سازمانی را تحت بررسی قرار می دهد. توجه بنیادی مدیریت جهادی به جنبه های انسانی سازمان است، سازمانی که به صورت یک نظام اجتماعی در نظر گرفته می شود، که روابط انسانی و توجه به انسان به عنوان یک موجود اجتماعی با تعاملات پیچیده در آن مد نظر می باشد، از یک دیدگاه مدیریت جهادی را می توان دگرگونی به شمار آورد. فرهنگ و آن را عمل ، فراگرد، پی آمد یا حالتی دانست که پدید می آید و این به نوبه خود به معنی پیش بردن، روان سازی رشد، متحول کردن فرصتها،کامل کردن، برتری بخشیدن یا بالا بردن چیزی است.(فتح الهی، .(۱۳۸۸

شرایط پیچیده و پر از رقابت امروز به نحوی است که سازمان هایی که نتوانند دارای نوآوری و قدرت انطباق با این شرایط باشند نمی توانند بقای حیات خود را طولانی نمایند، بنابراین نوآوری سازمانی به عنوان مقوله ای مهم و اساسی در جهت سازگاری، انطباق و البته بهره برداری از فرصت ها مطرح می باشد، وجود نوآوری در سازمان ملزم به مدیریت و سبک مدیریتی است که نه تنها از نوآوری جلوگیری نکرده بلکه شرایط، ضوابط و ساختار را جوری طراحی کند که امر نوآوری در سازمان تشویق و به تبع آن توسعه پیدا کند، از این رو به نظر می رسد، ساز و کار مدیریت جهادی با ساختار و اهمیتی که به نیروی انسانی و شکوفایی آن می دهد در این زمینه از سبک های موفق مدیریت باشد، تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه بین مدیریت جهادی و نوآوری سازمانی در اداره کا جمعیت هلال احمر استان لرستان انجام می شود، سازمانی که در مواقع بحرانی و حساس نیاز به تصمیم گیری های خلاق و نوآوری در انجام کارها دارد، بنابراین سوال اصلی تحقیق به این صورت مطرح می گردد:

آیا بین مدیریت جهادی و نوآوری سازمانی در اداره کل جمعیت هلال احمر استان لرستان رابطه معنادار وجود دارد؟ مبانی نظری و پیشینه تحقیق مدیریت جهادی

بخشی از دانش مدیریت را می توان از طریق آموزش فرا گرفت و بخش دیگر را ضمن کار باید آموخت. در واقع بخشی که با آموزش فرا گرفته می شود را علم مدیریت و بخشی که موجب به کار بستن اندوخته ها در شرایط گوناگون می شود، هنر مدیریت می دانند. »مدیریت جهادی« را می توان از نوع هنر مدیریت دانست. به عبارت دیگر مدیریت علم دانستن و هنر توانستن است، و مدیریت جهادی هنر توانستن و ارائه طرح و ایده جدید و نو می باشد که با ظهور پدیده انقلاب اسلامی در ایران شکل گرفت. (دانیالی و موسوی، .(۱۳۸۶

راهکارهای توسعه و ترویج فرهنگ و مدیریت جهادی از منظر امام خمینی(ره)
❖ توجه به خدا در همه امور

❖ خودسازی

❖ زنده نگه داشتن روحیه خدمتگزاری و عشق خدمت به مردم

❖ جلوگیری از فساد و انحراف در انجام وظایف

❖ عدم انجام کارهای خلاف قانون و مقررات

❖ عدم انجام کارهای خلاف مصلحت نظام اسلامی

❖ عدم دخالت در امور دیگران

❖ زنده نگه داشتن روحیه ایثار ،گذشت و شهادت