بررسی علل وجود فاصله انتظارات بین حسابرسان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی

چکیده:
هدف از تحقیق حاضر بررسی فاصله انتظاراتی حسابرسان و استفاده کنندگان اطلاعات مالی با توجه به اطمینان دهی اطلاعات مالی،سودمندی تصمیمات برطبق اطلاعات مالی حسابرسی شده ومسئولیت پذیری برای اطلاعات مالی می باشد. فاصله انتظاراتی میان حسابرسان و

 

استفاده کنندگان از اطلاعات مالی عاملی است که سبب ایجاد ابهام در نقش حسابرسان و نیز در ادراک استفاده کنندگان می گردد و از اینرو به تحقیقات دقیق و قابل کاربردی نیاز دارد تا چنین فاصله ای رفع شده یا کاهش یابد. چنین ضرورتی زیربنای اجرای تحقیق حاضر را شکل می دهد. در این راستا فرضیات زیر مطرح می گردند:

فرضیه ۱٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از مسئولیت پذیری حسابرسان اختلاف معنی داری وجود دارد.
فرضیه ۲٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از اطمینان دهی حسابرسان اختلاف مع

نی داری وجود دارد.
فرضیه۳٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از سودمندی تصمیمات حسابرسان اختلاف معنی داری وجود دارد.

برای تجزيه و تحليل داده ها و آزمون فرضيات، داده های اوليه با استفاده از پرسشنامه جمع آوري شده و متغيرهاي پژوهش محاسبه مي گردند. در این تحقیق با توجه به فرضیات مطرح شده از روش آزمون tبا دو نمونه مستقل استفاده شده است. نتایج آزمون آماری نشان از تایید هرسه رابطه ذکر شده در فرضیات پیشنهادی در این تحقیق دارند.توصیه می شود که یافته های این

تحقیق عملاً از سوی متخصصین و محققین برای حذف این فاصله انتظاراتی بکار رود.

۱- مقدمه:
ارزش افزوده حسابرسی از دو بعد تشکیل شده است یعنی بعد کنترل و بعد اعتباربخشی. از منظر اعتبار بخشی، حسابرسی بر اعتبار اطلاعات می افزاید زیرا استفاده کنندگان اطمینان می یابند که عوامل کنترل کننده بر فرایند گزارشگری مالی حاکم بوده و سبب بهبود کیفیت اطلاعات شده است. درنتیجه، کاربرد اطلاعات حسابرسی به شکوفایی و افزایش ارزش نهفته در اطلاعات مالی می انجامد. درمجموع، کاهش مشکلات اعتباردهی را در پی دارد و به افزایش این اعتبارات کمک می کند (حساس یگانه و خالقی بایگی، ۱۳۸۳، ۳۰).
بسیاری از استفاده کنندگان از گزارش حسابرسی، انتظار دارند که حسابرسان کلیه تقلبها و

اقدامات غیرقانونی را کشف و به عموم اطلاع دهند.حال آنکه هدف از حسابرسی صورتهای مالی آنست که حسابرس بتواند درباره انطباق صورتهای مالی تهیه شده از جنبه های با اهمیت و با استفاده از استانداردهای حسابداری اظهار نظر کند.

۲-تاریخچه مطالعاتی
حساس یگانه و خالقی بایگی تحقیقی را تحت عنوان فاصله انتظاراتی بین حسابرسان و استفاده

کنندگان از نقش اعتباردهی حسابرسان مستقل در سال ۱۳۸۳ انجام دادند و با استفاده از ابزار پرسشنامه و به کمک روشهای آزمون t، یومن ویتنی و کلموگروف-اسمیرنف دریافتند که تفاوت معنی داری بین فاصله انتظاراتی حسابرسان و استفاده کنندگان از نقش اعتباردهی حسابرسان مستقل وجود دارد.
بزرگ اصل در سال ۱۳۷۷ نقش حسابرس مستقل در جامعه را با طرح رویکرد جدیدی برای کاهش فاصله انتظارات بررسی می کند. وی با استفاده از طرح یادداشت مکمل (آموزشی) درباره نقش و محدودیتهای حسابرسی بعنوان پیوست گزارش حسابرسی می کوشد تا این فاصله انتظاراتی را به حداقل رساند.
صدیقی و همکاران در سال ۲۰۰۹ به بررسی فاصله انتظارات حسابرسان و نقش آموزش حسابرسان در پیدایش این انتظارات پرداختند و دریافتند که آموزش حسابرسان سبب کاهش قابل توجه فاصله انتظارات بویژه در حوزه ی نقش اعتباردهی حسابرسان می گردد.
بست و همکاران در سال ۲۰۰۱ اقدام به بررسی وجود فاصله انتظارات حسابرسان در سنگاپور نمودند و مشخص کردند که در سنگاپور فاصله انتظاراتی بزرگی در حوزه های مسئولیت حسابرس در قبال پیشگیری و فاش سازی تقلبات، ثبت حسابها و قضاوت حسابداران درباره انتخاب رویه های حسابرسی وجود دارد.
فرانک و همکاران وجود اختلافات ادراکی در بین حسابرسان، دانشجویان حسابرسی و داورها با توجه به فاصله انتظاراتی آنها را در سال ۲۰۰۱ در ایالات متحده آمریکا بررسی کردند و دریافتند که اختلافات عمیقی میان ادراکات این افراد درباره حرفه حسابداری وجود دارد.

تک هیانگ و علی در سال ۲۰۰۸ به انجام مطالعه مروری برای تعیین عوامل سهیم در پیدایش فاصله انتظارات حسابرسان روی آوردند . آنها وجود فاصله انتظارات را ناشی از ماهیت پیچیده ی وظیفه ی حسابرسی، نقشهای متناقض حسابرسان، ارزیابی عطف به ماسبق شونده ی عملکرد حسابرسان ، تاخیر زمانی درپاسخگویی به تغییر انتظارات و فرایند خود کنترلی در حرفه حسابرسی دانستند.

هوجسک.ف در سال ۱۹۹۸ فاصله انتظارات درقضاوتهای نقش اعتباردهی حسابرسان میان استفاده کنندگان و حسابرسان را مورد مطالعه قرار دادند و دریافتند که برطبق مشکلات موجود نمی توان حسابرسان یا استفاده کنندگان را به خاطر وجود فاصله انتظاراتی مقصر دانست.
۳-بیان مسئله
با در نظر گرفتن اینکه میزان قابل توجهی از اطلاعات مورد نیاز استفاده کنندگان توسط مدیریت بنگاه های اقتصادی تهیه، پردازش و گزارش می شود، حصول اطمینان نسبی از کیفیت این اطلاعات ضروری به نظر می رسد.
از منظر تئوری نمایندگی دلیل اصلی وجود حرفه حسابرسی مستقل، وظیفه اعتبار دهی است. یکی از راه های تلاش برای درک نقش حسابرسی و دستیابی به انتظارات یکسان از آن، حرکت به سوی یک دیدگاه جستجو گرانه مفاهیم اساسی است که نقش حسابرسی بر پایه آن بنا گردیده است، اگر حسابرسان به طور کامل نقش خود را در جامعه درک نکرده باشند، نمی توانند در انجام وظیفه حیاتی خود انتظارات جامعه را برطرف نمایند و بر اساس منطق اقتصادی بتوانند در دراز مدت به عنوان یک فرایند اقتصادی سودمند بقا داشته با شند.
هدف گزارش که محصول نهایی فعالیت حسابرسی است، بهینه کردن گزارشگری مالی(اقتصادی) از طریق افزودن اعتبار به اطلاعات گزارش شده است،اعتباری که بر مبنای شواهد به دست امده و در نتیجه قابل توجیه است. اگر گزارش حسابرسی توان ارائه نتایج حسابرسی را نداشته باشد، در حقیقت اهداف حسابرسی تحقق نیافته و بنابراین حسابرسی فاقد هر گونه ارزش اقتصادی خواهد بود.

علی رغم توان ولیاقت حرفه ای حسابرس، در صورتی که نتایج حاصل از حسابرسی در قالبی مفید در اختیار استفاده کنندگان نیازمند اطلاعات قرار نگیرد، فعالیت های وی به طور نسبی بی ثمر خواهد بود.
امر اطلاع رسانی زمانی به وقوع می پیوندد که اطلاعاتی از فردی به فرد دیگر انتقال یابد. بدیا، مقاصد، مهارتها وغیره را به شخص دیگری منتقل می کند. هر سیستم اطلاع رسانی متشکل از عوامل متعددی است که شامل فرستند، موضوع، نحوه ارائه، ابزار، گیرنده و تاثیر پیام می باشد. همانطور که کفایت هر یک از این عوامل لازمه موثر بودن سیستم است، ضعف ونارسایی آ

ن نیز باعث از هم پاشیدگی سیستم اطلاع رسانی خواهد شد. یکی از روشهای تحلیل سیستم اطلاع رسانی ، بررسی تاثیر هر یک از عوامل و بخشهای مرتبط با آن عامل بر موثر بودن امر اطلاع رسانی ،بررسی تاثیر هر یک از عوامل و بخشهای مرتبط با آن عامل بر موثر بودن امر اطلاع رسانی است.
با توجه به اینکه در سالهای گذشته تحقیقاتی در زمینه فاصله انتظاراتی بین تهیه کنندگان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی انجام شده که شرح این تحقیقات در پیشینه تحقیق آمده است و تقریبا در این تحقیقات محققان به این نتیجه رسیده اند که تفاوت معنا داری بین انتظارات تهیه کنندگان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی وجود دارد، لذا هدف اصلی این تحقیق “بررسی علل وجود فاصله انتظارات بین تهیه کنندگان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی” می باشد.
همچنین نتایج تحقیقات انجام شده قبلی که به طور کامل در بخش سوابق تحقیق آمده است ، نشان داده است که در بسیاری از موارد تفاوت معنا داری بین برداشت های تهیه کنندگان و استفاده کنندگان گزارش حسابرسی وجود دارد. با عنایت به آنکه وظیفه اعتباردهی یکی از دلایل اصلی وجود حرفه حسابرسی است، این سوال مطرح می گردد که آیا بین انتظار استفاده کنندگان از نقش اعتباردهی حسابرسی و انتظار حسابرسان از آن نقش اختلا ف معنی دار وجود دارد؟

۴- چارچوب نظری تحقیق
چارچوب نظری الگویی است که محقق براساس آن روابط بین عواملی که در ایجاد مسئله مهم تشخیص داده شده اند، نظریه پردازی می کند. درمجموع، چارچوب نظری به رابطه بین متغیرهایی مانند متغیرهای مستقل، وابسته، مداخله گر و تعدیل گر که تصور می شود در پاسخ و حل مسئله نقش دارند می پردازد. ایجاد چنین چارچوبی در برقراری و ساخت فرضیه ها، آزمون آنها و

همچنین تکمیل درک پژوهشگر کمک می کند (خاکی، ۱۳۸۲، ۳۰).
برای سنجش فاصله انتظارات حسابرسان و استفاده کنندگان از نقش اعتباردهی حسابرسان به صورتهای مالی، اعتبار اطلاعات مندرج در صورتهای مالی شناسایی می گردد که حسابرس برمینای آن نقش اعتباردهی خود را ایفا می کند. این معیارهای سنجش عبارتند از مسئولیت پذیری، اطمینان دهی و سودمندی تصمیمات که بعنوان سه متغیر مستقل در این تحقیق مدنظر قرار می گیرند. متغیرهای وابسته در این تحقیق شامل انتظار استفاده کنندگان و انتظار حسابرسان می شوند. چارچوب نظری تحقیق حاضر برگرفته شده از تحقیق انجام گرفته از سوی

بست و همکاران می باشد.

۵-فرضیات مسأله
فرضیه ۱٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از مسئولیت پزیری حسابرسان اختلا

ف معنی داری وجود دارد.
فرضیه ۲٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از اطمینان دهی حسابرسان اختلاف معنی داری وجود دارد.
فرضیه۳٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از سودمندی تصمیمات حسابرسان اختلاف معنی داری وجود دارد.

۶-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
نقش اعتباردهی حسایرسی مستقل محور اصلی مباحث و تجزیه تحلیلهای انجام گرفته در تحقیق حاضر است. اگرچه این نقش مهمترین وظیفه حسابرسان مستقل می باشد ولی در موارد زیادی بین انتظار حسابرسان و استفاده کنندگان از این نقش تفاوت معنی داری وجود دارد. بدان معنا که آنچه استفاده کنندگان از اطلاعات مالی برداشت می کنند، با آنچه حسابرسان مدنظر دارند، متفاوت است. از این رو تعیین وجود این اختلافات در بین حسابرسان و استفاده کنندگان صورتهای مالی، از اهمیت شایانی برخوردار می باشد و اطلاعات حاصله از چنین پژوهشی می تواند استفاده کنندگان را از اهمیت و ماهیت حسابرسی آگاه سازد.

۷-اهداف تحقیق
با توجه به موضوع پژوهش حاضر، اهداف زیر مدنظر قرار می گیرند:

۱-۷-اهداف علمی
۱٫ بررسی مسئولیت پذیری حسابرسان از دیدگاه استفاده کنندگان اطلاعات و حسابرسان
۲٫ تعیین قابلیت اطمینان دهی حسابرسان از دیدگاه استفاده کنندگان اطلاعات و حسابرسان
۳٫ ارزیابی سودمندی تصمیمات حسابرسان از دیدگاه استفاده کنندگان اطلاعات و حسابرسان

۲-۷-اهداف کاربردی
با تعیین مسائلی که مستقیماً با شرایط حرفه ای حسابرسان ارتباط دارند و در ایجاد قوت و ضعف عملکرد آنها سهیم می باشند، می توان تمهیداتی را در جهت بهبود عملکرد آنها اجرا نمود. بررسی فاصله انتظاراتی بین حسابرسان و استفاده کنندگان اطلاعات مالی با توجه به نقش اعتباردهی حسابرسان مستقل گامی مهم در افزایش آگاهی عمومی از شرایط حاکم بر حرفه حسابرسی به شمار می رود.

۸- حدود مطالعاتی

در این تحقیق، جانعه آماری هدف متشکل از دو گروه حسابرسان مستقل و استفاده کنندگان می باشد. در این تحقیق، استفاده کنندگان از صورتهای مالی را سرمایه گذاران تشکیل می دهند که میزان استفاده نسبی آنها از صورتهای مالی نسبتاً زیاد و مستمر می باشد و همچنین از دانش لازم برای تکمیل پرسشنامه ی تحقیق برخوردارهستند.

۹-واژه‌ها و مفاهیم کلیدی
فاصله انتظارات
فاصله انتظارات بعنوان اختلاف در ادراک عملکرد مورد انتظار از سوی حسابرسان و استفاده کنندگان صورتهای مالی مطرح شده است. عوامل متعددی در پیدایش فاصله انتظاراتی حسابرسی سهیم می باشند که از آنجمله می توان به برداشتهای متفاوت شغلی، انتظارات متفاوت درباره عملکرد حسابرسان و اختلافات نگرشی اشاره کرد (صدیقی و همکاران، ۱۳۸۸، ۵۶۶).
اعتباردهی
وظیفه حسابرس مستقل و حسابرسی اعتبار بخشیدن یا در حقیقت اعتبار بخشیدن بیشتر به صورتهای مالی است که مدیریت شرکت این صورتها را جهت استفاده ، استفاده کنندگان از صورتهای مالی ارائه می دهند.منظور ازاعتبار این است که صورتهای مالی می توانند باور شوند و اتکا به آنها با توجه به حصول اطمینان نسبی و نه اطمینان مطلق می باشد.
استفاده از واژه حسابرسی شده در گزارش حسابرسی ودر مورد صورتهای مالی به این معناست که صورتهای مالی اساسی شرکت ویادداشتهای توضیحی همراه آن توسط حسابرس یا حسابرسان مستقل (در ایران توسط حسابرس رسمی)حسابرسی شده است (حساس یگانه و خالقی بایگی، ۱۳۸۳، ۳۲).
حسابرس مستقل

حسابرسی مستقل به آنگونه حسابرسی اطلاق می گردد که توسط شخص یا اشخاص مستقل از دستگاه یا شرکت انجام می گیرد . علاوه بر اظهار نظر نسبت به درستی صورتهای مالی و پیوست های آن ، حسابرسی مستقل شامل مطالعاتی در اطراف چگونگی جریان امور و ارزیابی مستقلی نسبت به نتایج مالی عملیات و فعالیت های دستگاه و بالاخره کنترل های داخلی برقرار شده در آن نیز می گردد .
امروزه تعداد کثیری از حسابداران و حسابرسان در سراسر جهان با تاسیس موسساتی هر یک از چند نفر حسابدار و حسابرس متخصص باتجربه مبادرت به انجام حسابرسی مستقل می نمایند حسابرسان مستقل علاوه بر عملیات حسابرسی ، خدمات حسابداری ، تهیه و تنظیم سیستم های حسابداری ، برقراری سیستم های مکانیزه الکترونیک ، مشاوره در امور مالیاتی و یا تهیه گزارش های ویژه برای بانک ها ، بررسی اوراق بهادار و یا مراجع قضایی و نظایر آن مبادرت می نمایند (بزرگ اصل،۱۳۷۷، ۱۰۴).

۱۰روش تحقیق

این پژوهش از نظر ماهیت از نوع توصیفی و همبستگی بوده و دارای ماهیت کاربردی می باشد.
توصیفی به دلیل آنکه در این پژوهش به توصیف ارتباط موجود بین متغیرهای تحقیق پرداخته شده است و همبستگی از این جهت که به بررسی میزان وابستگی متغیرهای مستقل به متغیر وابسته پرداخته شده است .

تحقیقات همبستگی ، شامل کلیة تحقیقاتی است که در آنها سعی می شود رابطة بین متغیرهای مختلف کشف یا تعیین شود . هدف روش تحقیق همبستگی مطالعة حدود تغییرات یک یا چند متغیر با حدود تغییرات یک یا چند متغیر دیگر است ( دلاور ، ۱۳۸۴ ، ۱۹۹ ) .
یکی از روش های همبستگی ، روش مقایسه میانگین است که به محققان کمک می کند تا میزان تاثیر متغیرها را اندازه گیری و محاسبه کنند (همان منبع،۲۱۹ ) .

۱۱-جامعه آماری
جامعه آماري شامل تعداد ۵۰۰ نفراز حسابرسان موسسات حسابرسی مي باشد .اطلاعات جامعه
آماري بر اساس سه عامل مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است كه عبارتند از: انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان درباره مسئولیت پذیری در قبال اطلاعات مالی ، انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان درباره اطمینان دهی اطلاعات مالی ، انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از سودمندی تصمیمات برطبق اطلاعات مالی حسابرسی شده می باشد.

۱۲-مدل مفهومی تحقیق
شکل ۱-۱۲- مدل مفهومی تحقیق

 

(منبع: بست و همکاران ، ۲۰۰۱،۸۹)

۱۳- نمونه و تعیین حجم نمونه
نمونه آماری عبارت است از تعداد محدودی از آحاد جامعه که بیان کننده ویژگی های اصلی جامعه اماری باشند(خاکی،۱۳۸۲،۱۵۸).
در اين تحقيق حجم نمونه با استفاده از رابطة «كوكران» محاسبه شده و تعداد نمونه براساس اين رابطه تعيين شد. نحوة محاسبه تعداد نمونه براساس فرمول كوكران به شرح زير مي باشد .

n =
كه در آن :
= n حجم نمونه آماري
=N حجم جامعه آماری

= Z مقدار متغير نرمال متناظر با سطح اطمينان مورد نضر برای فاصله اطمینان ۹۵%که برابر ۱٫۹۶ می باشد
= p احتمال موفقیت(۵٫)
= q p – ۱احتمال شکست(۵٫)
= e مقدار خطاي مجاز که برابر «۵%»می باشد.

n = = 217.40
با توجه به مقدار به دست آمده از فرمول کوکران تعداد ۲۵۰پرسش

نامه توزیع شده که از این تعداد ۲۱۷مورد برگشت داده شده است،د رنتیجه حجم نمونه به ۲۱۷ عدد رسیده است.

۱۴- روش گرد آوری داده ها
اطلاعات و داده های این پژوهش به دو روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است .
از روش کتابخانه ای برای جمع آوری اطلاعات به منظور تدوین ادبیات پژوهش و تنظیم فصل دوم استفاده شده است و برای جمع آوری داده های مورد نیاز از روش میدانی استفاده شده و محقق با استفاده از پرسشنامه و توزیع آن در عرصه و میدان تحقق به جمع آوری داده ها اقدام نموده است .

۱۵- ابزار گردآوری داده ها و ویژگی های آن
هر پديده¬اي از نظر كمي و كيفي ويژگي¬هايي دارد كه آگاهي در مورد اين ويژگي¬ها به ماهيت و نحوه دستيابي به آنها وابسته است؛ اين پديده¬ها به عنوان متغير در طول زمان دچارتحول و دگرگوني مي¬گردند. هدف از هر تحقيق اعم از توصيفي يا تبييني دستيابي به اطلاعات در مورد اين تغييرات است .
يافتن پاسخ و راه حل براي مسأله انتخاب شده در هر تحقيق مستلزم دست يافتن به داده¬هايي است كه از طريق آنها بتوان فرضيه¬هايي را كه به عنوان پاسخ¬هاي احتمالي و موقتي براي حل مسأله تحقيق مطرح شده¬اند را آزمون كرد (خاكي، ۱۳۸۶،۱۵۹).

در این پژوهش نیز به اقتضای ماهیت ، عمده ترین ابزار گردآوری اطلاعات ، پرسشنامه استاندارد بوده است ، پرسشنامه مورد استفاده شامل ۱۸ سؤال می باشد که از مقاله کلیدی اقتباس شده و نحوه امتیاز دهی با استفاده از مقیاس پنج گانه لیکرت بوده و گزینه های ( الف ) تا ( ه ) مندرج در هر پرسش به ترتیب ۱ تا ۵ امتیاز را داشته است .

اطلاعات مربوط به پرسشنامه با توجه به متغیرهای پژوهش به شرح ذیل می باشد :

جدول ۱ـ۱۵ متغیر ها ، معیارها و ارزش معیار سؤالات پرسشنامه
متغیر ها تعداد سؤالات ( معیار ها ) ارزش معیار ها
مسئولیت پذیری ۷ ۱،۲،۳،۴،۵
اطمینان دهی ۶ ۱،۲،۳،۴،۵
سودمندی تصمیمات ۵ ۱،۲،۳،۴،۵

۱۶- ویژگی های فنی ابزار تحقیق
۱-۱۶-روایی ابزار تحقیق
روایی به معنای صحیح و درست بودن است ، مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه گیری بتواند ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد ، اهمیت روایی از آن جهت است که اندازه گیری های نا مناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد . اعتبار در اصل به صحت و درستی اندازه گیری محقق بر می گردد ( خاکی ،۱۳۸۲ ، ۲۸۸ ).
جهت تعیین روایی ابزار تحقیق ، سؤالات پرسشنامه براساس مدل تحلیل پژوهش بررسی ادبیات تحقیق تعیین شده و از پرسشنامه ستاندارد استفاده شده و سپس به تأیید استادان راهنما و مشاور و کارشناسان رسیده است .

 

۲-۱۶پایایی ابزار تحقیق
«پایایی بدین معنا است که اگر خصیصه مورد سنجش را با همان وسیله تحت شرایط یکسان و مشابه دوباره اندازه بگیریم نتایج حاصله تا چه حد مشابه ،دقیق و قابل اعتماد است،و بطور ساده تر یعنی ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی بدست می دهد.»(همان منبع،۲۹۷).
برای سنجش پایایی ابزار تحقیق ،معروفترین ابزاری که مورد استفاده اکثر پژوهشگر

ان قرار می گیرد میزان آلفای کرونباخ مربوط به پرسش های های موجود در پرسشنامه و یک آلفای کلی برای ابزار گردآوری است،که این معیار توسط نرم افزار به راحتی قابل محاسبه می باشد.برای محاسبه آلفای کرونباخ از فرمول زیر استفاده می شود:SPSS

برای بررسی پایایی ، محقق تعداد۲۳۰(تعداد پرسشنامه هایی که توزیع کرده اید)پرسشنامه را توزیع و پس از جمع آوری (۲۱۷ پرسشنامه ) ، اقدام به محاسبة ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS برای پرسشنامة مورد نظر نمود که نتایج به تفکیک هر یک از متغیر ها به شرح جدول ۱ـ۳ حاصل گردید .
جدول۱ـ۱۶ : پایایی ابزار اندازه گیری
نام متغیّر تعداد پرسش ها مقدار آلفا ( α )
مسئولیت پذیری ۷ ۰٫۹۱۹
اطمینان دهی ۶ ۰٫۹۳۹
سودمندی تصمیمات ۵ ۰٫۸۹۶

میزان پایایی آزمون جهت مجموعه سؤالات پرسشنامه برابر ۸۹٫۶ درصد محاسبه شد که با توجه به میزان نوسانات آلفای کرونباخ که بین صفر تا یک بوده و عدد بیشتر از ۷۰ درصد بیانگر سطح مطلوبی از پایایی می باشد ، می توان گفت که سؤالات پرسشنامه به میزان قابل قبولی توانسته موضوع
مورد بحث را اندازه گیری کند . لذا تحقیق از پایایی خوب و قابل قبولی برخوردار بوده است .

 

۱۷-روش تجزیه و تحلیل داده ها
آنهائی که با آماره آشنا هستند می دانند که با معلوم بودن نوع توزیع احتمال یک متغیر تصادفی،درباره یک یا چند پارامتر مجهول،بر اساس یک نمونه تصادفی،استباط آماری انجام می گیرد. حال فرض کنید نمونه آماری معلوم نباشدبرای برآورد پارامتر های مجهول و ا

ستنباط اماری روش های ناپارامتری را بکار می بریم.
در این تحقیق با توجه به فرضیات مطرح شده از روش آزمون مقایسه میانگین با دو نمونه مستقل استفاده شده است، زیرا این آزمون میانگین یک گروه از پاسخگویان را با گروهی دیگر مقایسه می کند.
از این آزمون برای محاسبه فاصله اطمینان و یا آزمون فرضیه تفاوت میانگین دو جمعیت استفاده می شود. به عبارتی در این آزمون میانگین های به دست آمده از نمونه های تصادفی مورد قضاوت قرار می گیرند.بدین معنی که از دو جامعه مختلف،نمونه هایی اعم از این که تعداد نمونه مساوی یا غیر مساوی باشند،بطور تصادفی انتخاب کرده و میانگین های آن دو جامعه را با هم مقایسه می کنیم .اول این فرضیه را آزمون می کنیم که آیا میانگین دو جامعه با یکدیگر متفاوت است یا نه ،در صورت متفاوت بودن میانگین ها ی دو جامعه با استفاده از فاصله اطمینان ۹۵% محاسبه شده برای تفاوت دو میانگین در آزمون T ،میانگین دو جامعه را با یکدیگر مقایسه می نمائیم (منصورفر،۱۳۸۴،۲۰).
۱۸-نتیجه گیری
۲-۱۸نتیجه گیری بر اساس فرضیات
فرضیه۱٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان درباره مسئولیت پذیری در قبال اطلاعات مالی، اختلاف معنی داری وجود دارد. برطبق تحلیل داده ها، ادعای محقق مبنی بر تفاوت انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان درباره مسئولیت پذیری در قبال اطلاعات مالی مورد تائید قرار می گیرد.
تفسير نتيجه آزمون: از آنجا که مسئولیت پذیری در حسابرسی دارای تعریف گنگ و مبهمی می باشد، لذا حسابرسان و استفاده کنندگان نیز توافق نظری درباره مسئولیتهای حسابرسان ندارند.

گاه استفاده کنندگان وظایفی را برای حسابرسان و حرفه حسابرسی قائل می دانند که حسابرسان خود به آنها واقف نیستند و یا هیچگونه مسئولیتی را برای خود در برخی زمینه ها درنظر نمی گیرند که از آنجمله می توان به پیشگیری و حتی آشکارسازی تقلب در اطلاعات مالی، تعیین روش های صحیح حفظ و ثبت اطلاعات مالی و تضمین صحت اطلاعات مالی از سوی حسابرسان اشاره کرد.
فرضیه۲٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان درباره اطمینان دهی اطلاعات مالی، اختلاف معنی داری وجود دارد. ادعای محقق مبنی بر تفاوت انتظار استفاده کنندگان و حسابرسا

 

ن درباره مسئولیت پذیری در قبال اطلاعات مالی مورد تائید قرار می گیرد.
تفسير نتيجه آزمون: اطمینان دهی اطلاعات مالی یکی دیگر از عواملی است که در شکل گیری و گسترش فاصله انتظارات میان حسابرسان و استفاده کنندگان اطلاعات مالی نقش دارد. استفاده کنندگان اطلاعات مالی امید دارند که اطلاعات حسابرسی شده از سطح بالای اطمینان دهی برخوردار باشند، حال آنکه حسابرسان خود را موظف به تضمین اطمینان دهی اطلاعات نمی دانند وصرفاً آنچه را شرکتها، درست یا غلط، دراختیارشان می گذارند، مورد حسابرسی قرار می دهند. استفاده کنندگانی مانند سهامداران، سرمایه گذاران و بانکداران بعنوان کاربران نهایی اطلاعات مالی شرکتها و سازمانها انتظار دارند که اطلاعات مالی حسابرسی شده عاری از هرگونه خطا و اشتباه باشند تا بتوانند تصمیم گیری صحیحی را برمبنای این اطلاعات صورت دهند، اما حسابرسان هیچگاه به طور قطع این هدف را تضمین نمی کنند.
فرضیه۳٫ بین انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از سودمندی تصمیمات برطبق اطلاعات مالی حسابرسی شده، اختلاف معنی داری وجود دارد.ادعای محقق مبنی بر تفاوت انتظار استفاده کنندگان و حسابرسان از سودمندی تصمیمات برطبق اطلاعات مالی حسابرسی شده مورد تائید قرار می گیرد.
تفسیر نتیجه آزمون: یکی از راههای‏ دستیابی به تصمیمات صحیح، استفاده از اطلاعات

صورتهای مالی‏ حسابرسی شده شرکتها می باشد. اما به رغم حسابرسیهای انجام شده هیچگاه نمی‏توان گفت که‏ اطلاعات مندرج در صورتهای مالی به دور از اشتباهات با اهمیت‏ و اساسی است.استفاده کنندگان وجود حداقل خطا را در این اطلاعات طلب می ک

نند و از حسابرسان انتظار دارند که اطلاعات مالی سودمندی را برای اتخاذ تصمیمات مقتضی در اختیار آنها قرار دهند. در مقابل، حسابرسان در این زمینه با محدودیتهایی مواجه هستند که سودمندی تمام و کمال اطلاعات مالی حسابرسی شده را با مشکل مواجه می سازد. یکی از دلایل این موضوع،وجود ارقام با اهمیت‏ اصلاح اشتباهات سالهای قبل،در صورتهای مالی شرکتها است. بدیهی است این امر برا ارائه صحیح وضعیت مالی و نتایج‏ عملیات شرکتها و در نتیجه بر نسبتهای مالی به دست آمده نیز تاثیر خواهد گذاشت. از اینرو حسابرسان خود را موظف به تضمین سودمندی اطلاعات مالی حسابرسی شده برای استفاده کنندگان این اطلاعات نمی دانند.

منابع فارسی:
۱٫ باقرزاده، س، ۱۳۷۹،” تاملی در نقش و جایگاه کمیته های حسابرسی در فرایند گزارشگری مالی شرکتهای سهامی عام”، مجله حسابرس، شماره۹
۲٫ بزرگ اصل،م، ۱۳۷۷،” نقش حسابرس مستقل در جامعه”: رویکردی جدید برای کاهش فاصله انتظارات(تصورات)،مجله بررسی های حسابداری و حسابرسی، سال ششم، شماره ۲۲ و ۲۳
۳٫ تالانه، ع،ر،و حسین حمزه نخجوانی، ۱۳۷۱، “فرایند تصمیم گیری افراد با استفاده از اطلاعات حسابداری”، مجله حسابدار، شماره ۸۳و ۸۴

۴٫ حساس یگانه، ی، ۱۳۸۵، “چالش های قضاوت حرفه ای در حسابرسی”، مجله حسابدار رسمی، شماره ۱۰ و ۱۱
۵٫ حساس یگانه، ی، و احمد خالقی بایگی ،۱۳۸۳،”فاصله انتظارتی بین حسابرسان و استفاده کنندگان از نقش اعتباردهی حسابرسان مستقل”، مجله بررسی های حسابداری و حس

ابرسی، سال یازدهم، شماره ۳۵
۶٫ حمیدی راوری، ا، ۱۳۷۲، “گزارشگری حسابرسی/ماهیت، ساختار کنونی و چشم انداز آینده”، مجله حسابداری، شماره ۹۵ و ۹۶
۷٫ رحمانی، ع، ۱۳۸۱، “ارزیابی کیفیت گزارشگری مالی”، مجله حسابرس، شماره ۱۷
۸٫ سیرانی، م و همکاران، ۱۳۸۸، “تأثیر تجربه و پیچیدگی موضوعات حسابرسی بر قضاوت حسابرس”، مجله بررسی های حسابداری، شماره ۵۵
۹٫ شهسوار خجسته، ع، ۱۳۸۱، “انتظار سازمان مالیاتی از حسابرسان مالیاتی”، مجله حسابرس، شماره ۱۸
۱۰٫ مهدوی، غ،ح ،و نریمان کارجوی رافع ،۱۳۸۴،” بررسی تأثیر استانداردهای ملی حسابداری بر کیفیت اظهار نظر حسابرسان مستقل”، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، شماره ۴۳
۱۱٫ میرمجربیان، ح و سید محمد حسن شهشهانی ، ۱۳۸۵، “کارایی تصمیمگیری در گزارشگری مالی در محیط شبکه گسترده جهانی”، مجله حسابرس، شماره ۳۵

۱۲٫ نوروش، ا و عباس وفادار، ، ۱۳۷۸،” بررسی سودمندی اطلاعات حسابداری در ارزیابی ریسک بازار شرکتها در ایران”، مجله حسابدار، شماره ۱۳۵
۱۳٫ نیکبخت، م، ر،و محمد مهدی معاذی نژاد، ، ۱۳۸۷، “عوامل موثر در اتکای حسابرسان مستقل بر کار حسابرسان داخلی”، مجله تحقیقات مالی، شماره ۲۶