چکیده

تفکر استراتژیک که همان قدرت درونی و ذهنی است،رویکردی کلی نگر جهت مدیر برای شناخت عوامل موثر در رسیدن به اهداف مورد نظر و در نهایت ارزش آفرینی برای مشتری است. مدیر با تفکر استراتژیک محیط درون و برون سازمان را ارزیابی کرده و استراتژی متناسب را بکار می گیرد و سازمان را حفظ می نماید.در این پژوهش پس از بررسی ادبیات پییشین مرتبط با عوامل موثربر تفکر استراتژیک و شناسایی شاخص های متفاوت , ۹ شاخص برتر از نظر وزن و اهمیت و تکرار ارجاع معرفی شده است که در این راستا می توان به شاخصهای »دیدگاه سیستمی«، »ترسیم چشم انداز «و »خلاقیت«اشاره کرد.سپس مدلی مفهومی پیشنهاد گردیده و نموداری راداری تهیه و ارایه شد که می تواند شاخص های اهم را مشخص نماید.

واژههای کلیدی: تفکر استراتژیک,عوامل موثر بر تفکر استراتژیک,دیدگاه سیستمی,ترسیم چشم انداز,خلاقیت

× ۱۵۸

Proposing a Model to Recognize and Assess the Influencing Factors on Strategic Thinking

Eskandar, Pasalar 1; Hamid, Shahbandarzadeh2
1 Department of Management, Persian Gulf University, Bushehr,Iran,

۲ Department of Management, Persian Gulf University, Bushehr,Iran

Abstract

Strategic thinking, as an inner and mental power,is a holistic approach allowing managers to recognize the factors which affect goal achievement and this creates value for customers. Employing strategic thinking, managers assess organizations’ internal and external environments and use the appropriate strategy to survive the organization.Considering the literature on the effective factors for strategic thinking and recognizing the different indicators for that, nine top indicators are determined and introduced regarding the weight, significance, and citation refferal, among which, “strategic approach”, “perspective”, and “creativity” could be noticed. A conceptual model is prepared and presented to recognize the important indicators.

Keywords: Strategic thinking, Influencing factors on strategic thinking, Systematic approach, Perspective, Creativity

× ۱۵۹

-۱ مقدمه

امروزه تفکر استراتژیک به عنوان یک عنصر بسیار مهم وارزشمند در مدیریتهای کلان درسازمان ها وسیستمهای کسب وکار مطرح می باشد. از دیدگاه کلی، تفکر استراتژیک یک »بصیرت و فهم از وضعیت موجود و بهرهبرداری از فرصتها« است. این بصیرت کمک میکند تا واقعیتهای بازار و قواعد آن به درستی و به موقع شناخته شود؛ و برای پاسخگویی به این شرایط راهکارهای بدیع و ارزش آفرینی خلق شود.به بیان دیگر فرصت عبارت است از هرانچه تاکنون دربازار به آن پاسخ گفته نشده ویا نیاز برای پاسخگویی دربازار به آن وجود دارد واستراتژی داشتن طرح وبرنامه وتفکر ودیدمناسب است برای نیل به اهداف سازمان در برآورده ساختن آن نیاز باتوجه به تعاملات ونیز آشفتگی های موجود در روابط امروز کسب وکا وسازمانها تفکر استراتژیک مدیر را قادر میسازد تا بفهمد چه عواملی در دستیابی به اهداف موردنظر موثر است و چگونه این عوامل موثر برای مشتری ارزش میآفریند؟ این تفکر از طریق فهم صحیح قواعد بازار و پاسخگویی خلاقانه به آن صورت می پذیرد که در محیط ناپایدار و متحول کسب و کار امروز بسیار حائز اهمیت است. زیرا بدون این تفکر، تلاشهای سازمان برای دستیابی به استراتژیهای تدوین شده اثربخش نخواهد بود.((۱۵
اندیشه و تفکر کارکنان و مدیران در حوزه مدیریت استراتژیک به تفکر استراتژیک شناخته می شود.از دیدگاه مینتزبرگ ، تقویت تفکر استراتژیک به تدوین استراتژیهای بهتر منجر می شود.او معتقد است مدیرانی که مجهز به قابلیت تفکر استراتژیک هستند قادرند،سایر کارکنان را به یافتن راهکارهای خلاقانه برای موفقیت سازمان ترغیب کنند.((۱۶آنها سازمان را به گونه ای که باید باشد می نگرند و نه به گونه ای که هست.((۲به این ترتیب می توان تفکر استراتژیک را پیش درآمدی بر طراحی آینده سازمان دانست. توانایی تفکر استراتژیک برای رقابتی ماندن در یک محیط متلاطم و جهانی ، حیاتی است.((۱۹ در هر صورت تفکر استراتژیک می باید در دو سطح متفاوت ولی مرتبط یعنی سطح فردی و سازمانی مورد توجه

قرار گیرد.سازمانهایی که بطور موفقیت آمیزی این دو سطح را ترکیب کنند ، قابلیتی حیاتی بدست می آوردند که سرچشمه همیشگی برای مزیت رقابتی آنها می شود.

ادبیات پیشین، مدلهای گوناگونی را معرفی وهرگونه استراتژی لازم را برای بهبود مستمر تفکر استراتژیک به کار برده است.

در این مطالعه، هدف ما افزایش درک فعالیتهایی است که می تواند بیشترین تاثیر را بر روی تفکر استراتژیک داشته باشد و کمک به مدیرانی است که در تلاش مستمر و مـنظم و سیسـتماتیک جهـت حفـظ و ارتقـای سـازمان خـود هستند. به طور خاص هدف ما کمک به ادبیات پیشین است و این کار را با بررسـی و جسـتجوی مطالعـات گذشـته انجام میدهیم تا مدلی را برای سنجش عوامل موثر بر تفکر استراتژیک شناسایی نماییم.

-۲ پیشینه پژوهش

بررسی پیشینه پژوهش در این مقاله به دو بخش تفکیک شده است که ابتدا مفاهیم و پس از آن بـه مـروری بـر تحقیقات پیشین پرداخته خواهد شد. سپس نتایج شاخص های معرفی شده از لحاظ فراوانـی، و تکـرار ذکـر خواهـد گردید.