چکیده

هدف از انجام این تحقیق، شناسایی عوامل موثر بر پیاده سازی تولید ناب در شرکت پارس خودرو می باشد. جامعه آماری این پژوهش را ۱۰۰ نفر از کارشناسان و خبرگان شرکت پارس خودرو تشکیل می دهند.ابتدا با استفاده از ادبیات موضوع و پژوهش دیگر محققین ۶ عامل اساسی در پیاده سازی تولید ناب(سازماندهی ، رهبری ، سیستم اطلاعات مدیریت ، سیستم منابع انسانی ، مدیریت زنجیره تأمین و مدیریت فرآیند تولید) شناسایی شدند . سپس در قالب ۶ فرضیه تاثیر هریک از آن ها بر پیاده سازی تولید ناب در شرکت پارس خودرو با استفاده از آزمون میانگین یک جامعه مورد بررسی قرار گرفت ، که نتایج حاکی از تایید فرضیه ها و تاثیر همه عوامل مذکور بر پیاده سازی تولید ناب را نشان داد.

واژههای کلیدی: تولید ناب ، عوامل موثر بر پیاده سازی ، شرکت پارس خودرو.

× ۱۶۴

Assessment of the Factors Affecting the the Implementation of Lean Production in Pars Khodro

Mohammad Reza, Kabaranzad Ghadim1, Hossein Javeh Tash2
1 Assistant Professor and Faculty Member of Islamic Azad University Central
Tehran, Iran
2 Master of Industrial Management (Production), Islamic Azad University Central
Tehran, Iran

Abstract

The aim of this study was to identify factors affecting the implementation of lean manufacturing in company vehicle. The population consisted of 100 experts are

company cars. Using literature and research from other researchers 6 key factor in

the implementation of lean production (organization, leadership, management information systems, human resources systems, supply chain management and manufacturing process management) were identified. Then in each of the six hypothesized effect on lean manufacturing implementation The car company out of a population was studied using The results suggest the hypothesis and the impact of these factors on the implementation of lean manufacturing, respectively.

Keywords: Lean Production, The Factors Affecting The Implementation,
Pars Khodro.

× ۱۶۵

-۱مقدمه

شرکت ها با وجود محـدودیت در بـازار و در نتیجـه ضـرورت تولیـد محصـولاتی متنـوع در مقیـاس کـم بـرای پاسخگوئی به تقاضای متنوع مشتریان، ناگزیر به افزایش کارایی تولید از طریق کوشش پیوسته و بـدون وقفـه بـرای حذف اتلاف ها می باشند، این تفکر و رویکرد (تولید ناب) زمانی شکل و رنگ جدی به خود گرفت کـه ژاپنـی هـا از تورم و نرخ رشد بالای اقتصادی در دهه ۷۰، ناگهان با نرخ رشد صفر و واقعیت کاهش تولید مواجه شدند. با توجه به تغییر تقاضای مشتریان (ذائقه مشتریان)، دیگر شرکت ها نمی توانند هر چه تولید می نمایند را به یک جامعه مرفـه به فروش برسانند. ارزش های اجتماعی نیز تغییر یافته و دیگرنمی توان محصولات خویش را فروخت مگـر ایـن کـه خود را در قلب مشتری احساس نماییم. از این پس جهـان صـنعت مجبـور اسـت بـا جـدیت تمـام، سیسـتم تولیـد محصولات با تنوع زیاد و در حجم کم را فرا گیرد. هدف اصلی تولید ناب، حذف بی وقفه اتلاف۱ است، امـروزه دیگـر موجودیت انبوهی به نام عموم مردم وجود خارجی ندارد. امروزه هر شرکت باید از هر یک از مشتریان خود، سـفارش ویژه ای را دریافت و براساس نیازهای خاص این مشتریان محصولات ویژه ای بسازد.

با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور ایران، صندوق بین المللی پول۲ نرخ رشـد اقتصـادی ایـران را در سـال ۲۰۱۳، -۰/۹) )، پیش بینی می نماید و این بدان مفهوم است که اقتصاد ایران در سال آتی % ۱ کوچـک تـر خواهـد شد(جمالی،شیبت الحمدی و صادق زاده ،.(۱۳۹۲پس شرکت ها می بایستی به گونه ای دیگر تفکر و عمل نمایند تـا سهم خود را حفظ و یا حتی افزایش دهند.

در محیط پر متغیر، پر ریسک و پر رقابت امروز، مهم ترین پیام این است که با راهکارها، سـاختارها، رفتـار هـا و ابزارهای متعلق به دیروز نمی توان نسبت به موفقیت در آینده، پیروز شدن بر رقیب و رضایت مندی مشتری امیدوار بود. در چنین شرایطی که رقابت بسیار بی رحم است سازمانی موفق است که بتوانـد بـا اسـتفاده از مـدیریت کـارا و موثر، از رقبا پیشی بگیرد.

کیفیت، قیمت و خدمات پس از فروش سه فاکتور عمده در فـروش محصـولات هسـتند. نقـش کیفیـت، قیمـت نهایی محصول و خدمات پس از فروش در ترغیب خریداران به خرید محصولات یک شـرکت، بـه ویـژه در صـنایعی چون خودروسازی، امری بدیهی به شمار می رود.از سوی دیگر همین شرکت ها تحت فشارهای شدید محیط کسب و کار فعالیت می کنند. عمده ترین این فشارها ناشی از سه عامل اصـلی یعنـی تغییـرات، رقابـت و مصـرف کننـدگان است(صدقیانی و همکاران،.(۱۳۸۸

مشتریان امروزی، مشتریانی آگاه و با انتظاراتی بسیار بالا هستند. محیط بیرونی سازمان نیـز دارای تغییراتـی بـا شتاب فراوان است. در این راستا شرکت هایی موفق و پیشتاز خواهند بود که شناخت درستی از محیط پویا و متغیـر داشته و بتوانند با موقعیت رقابتی در این محیط سازگار شوند. در غیر این صورت، بسیاری از فرصـت هـای کسـب و کار را به سود دیگران از دست خواهند داد(فضلیو قراملکی،.(۱۳۸۵

به عنوان مثال در نمایشگاه تویوتا در توکیو، به هر یک از گروه های مشتریان هدف، طبقه ای خاص اختـصــاص داده اند. یک طبقه به زنان شاغل تخصیص داده شده، یک طبقه به زوج ها، یک طبقه بـه مجردهـا، یـک طبقـه بـه خانواده ها و غیره. علاوه بر نمایش اتومبیل های زیبا و مناسب هر گروه، در هر طبقه از ایـن نمایشـگاه، گـروه هـای ارکستر و سرگرمی مستقر شده اند. این امر همان خلق ارزش یا بها دادن به مشتری است(جمالی،شیبت الحمـدی و صادق زاده ،.(۱۳۹۲

۱ Muda 2 International Monetary Fund (IMF)

× ۱۶۶

لازمه رقابت در دنیای تولید کنونی بهره گیری ازتمام فنون و ابزارها وایده های جدیـد نـاب اسـت.در نیمـه دوم قرن بیستم تولید کنندگان جهان با رقبای جدید اشنا شدند که با نیمی از سـرمایه و امانکـات لازم محصـولات را بـا کیفیتی بهتر تنوعی بیشتر و با قیمتی پایین تر به بازار جهانی عرضه می کردند.یکی از این تکنیک های جدید تولید ناب است که بر خاسته از صنعت خودرو سازی است.با توجه به این که صنعت خودروسازی یـک صـنعت مـادر و بـه تعبیری “صنعت صنعتها”محسوب می شود و از طرف دیگر با لحاظ کردن پتانسـیل هـای عظـیم و اهمیـت صـنعت خودروسازی در زمینه توسعه و اشتغال زایی اجرای موفق اصول ناب در این صنعت منجر به افزایش چشمگیر تـوان رقابتی تولید کنندگان داخلی با بهره گیری از تولید ناب در کاهش مداوم هزینه ها و قیمتها می شود که طبعـا” بـه دیگر صنایع نیز سرایت خواهد کرد. The Gold Mine, F & M Ballé-, ۲۰۰۵,) )تولید نـاب در واقـع شـیوه تولیدی است که ضمن به کار گیری فواید تولید انبوه و تولید دستی بـا هـدف کـاهش ضـایعات و حـذف هرفعالیـت بدون ارزش افروده شکل گرفته است.بر این مبنا تکنیک ناب با کمک مجموعه ابزارهای خود می تواند نقش بنیادی در اصلاح و بهبود فرایندها داشته باشد.