خلاصه

مدیریت ریسکها یکی از بزرگترین چالشهای قرن ۲۱ به شمار میرود. روند در حال رشد فجایع انسانی، زیانهای اقتصادی و خسارات محیطی باعث شده توجه به شواهد مربوط به تلفات ناشی از فجایع انسانی و طبیعی نیازمند یک رویکرد سیستماتیک به مقوله مدیریت ریسک باشد. نتایج همکاریها و مشارکتهای اخیر، به طور کلی زندگی روزمره و به طور خاص مدیریت ریسک و نیز رابطه آن با تحلیل سیستمها را پیچیدهتر کرده استاخیراً.انجمن جهانی مدیریت ریسک فاجعه به عنوان شبکهای برای اجرا و انتشار تحقیقات کاربردی در زمینه مدیریت ریسک فاجعه تشکیل شده است که در واقع چارچوب مشخصی را برای مشارکت در جهت ایجاد یک مدیریت ریسک یکپارچه و فرهنگ توان پیشگیری ریسک ارائه میکند. قراردادها تبیینکننده رویهها، ارتباطات، اختیارات و تعهدات طرفین قرارداد هستند که در پروژهها از طرفین قرارداد با نام کارفرما و پیمانکار معرفی و رویههای مذکور در آن مشخص میشود. در پروژههای عمرانی در دستیابی به اهداف تعیین شده با تهدیدها و فرصتهایی در رابطه با عناصر کلیدی پروژه شامل زمان، هزینه، کیفیت و ریشه بیشتر این تهدیدها و فرصتها را میتوان در مجموعهای از شرایط عدم قطعیت جستجو کرد.

جایگاه این مبحث به ویژه در شرایط کنونی که پروژهها هر لحظه در مواجهه با بحران قرار دارند، بارزتر میشود. محیط پروژه متاثر از شرایط عدم قطعیت بسیار بوده و این شرایط برای پروژههای بزرگ حادتر میباشد.
از دیگر سوی در چرخه عمر پروژه، استقرار و پایش ایمنی از شروط مهم و الزامی برای آغاز، انجام، خاتمه و بهرهبرداری میباشد، علیرغم نقش ویژه این فاکتور در موفقیت پروژه، بدلیل تاثیر عوامل مختلفی از قبیل: فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و موارد مختلف فنی، التفات چندانی به این مقوله به ویژه در کشور ما صورت نمیگیرد. وقوع حوادث گوناگون و بروز خسارات جانی و مالی متعدد نتیجه این بیتوجهی است. لذا با اجرای پروسه مدیریت ریسک و لحاظ نمودن تاثیر و احتمال وقوع هر یک از رویدادهای ناشی عدم توجه به مقوله ایمنی میتوان ضمن ارتقاء سطح ایمنی پروژه، از بروز رویدادهایی که ثمره آن اتلاف زمان، هزینه و حتی کیفیت پروژه است، جلوگیری نمود.

کلمات کلیدی: مدیریت ریسک، پروژههای ساختمانی، کیفیت اجرایی، هزینه، زمان

۱ دانشجوی مهندسی و مدیریت ساخت
۲ استادیار