چکیده

محاسبات ابري اصطلاحی عمومی براي اشاره به هر چیزي که مستلزم ارائه سرویس هاي میزبانی شده بر روي اینترنت است می باشد. محاسبات ابري در سازمانهایی که درصدد کاهش هزینه هاي IT خود با واگذاري هزینه هاي نرم افزار خود بر سازمانهاي شخص ثالث که خدماتی از قبیل نرم افزار به عنوان سرویس و پلتفرم به عنوان سرویس و زیرساخت به عنوان سرویس ارائه می دهند ، مورد توجه زیادي قرار گرفته است .با پیشرفت محاسبات ابري ، امنیت داده ها به امري مهم در محاسبات ابري تبدیل شده است ، بطوریکه امنیت ابري مهمترین مانع سرعت و گسترش نرم افزارهاي محاسبات ابري می باشد به همین دلیل امنیت یکی از فاکتورهاي کلیدي براي موفقیت ابر می باشد.ما در این مقاله قصد داریم به معرفی و بررسی دو مسئله مهم امنیت داده و حفظ حریم خصوصی که از چالش هاي امنیتی مهم در محیط محاسبات ابري هستند بپردازیم. یکی از مسائل مهم در جهان آنلاین،

مسئله حفظ حریم خصوصی می باشد بطوریکه مفهوم حفظ حریم خصوصی در کشورهاي ، فرهنگ ها وحوزه هاي قضایی مختلف بسیار متفاوت می باشد. اصطلاح کلیدي حفظ حریم خصوصی شامل مفهوم کنترل کننده داده (Data controller) ، پردازنده داده (Data processor) ، و موضوع داده (Data subject) می باشد. به طور کلی با رعایت مسئله حفظ حریم خصوصی ،

اعتماد کاربر بالا می رود و توسعه اقتصادي رواج پیدا می کند. با این حال ، انتشار امن، مدیریت و کنترل اطلاعات شخصی در داخل ابر نشان دهنده ي یک چالش بزرگ براي همه ذینفعان می باشد ، که در برگیرنده فشارهاي قانونی و تجاري می باشد. به دلیل باز بودن و چند مستاجري بودن ابر محاسباتی ،مسائل امنیت محتواي داده و حفظ حریم خصوصی در ابرکه از خصوصیات معین ابر می باشد بوجود آمد.امنیت محتواي داده ها و حفاظت از حریم خصوصی در ابر باید در همه ي مراحل چرخه ي عمر داده نیز لحاظ و منظور شود.

واژههاي کلیدي: محاسبات ابري، مسائل امنیتی ، چالش امنیتی ، امنیت داده ، حفظ حریم خصوصی

۱

-۱ مقدمه

محاسبات ابري در کمتر از دو سال توانسته خودش را در بین ده تکنولوژي برتر دنیا قرار دهد مزایاي زیاد آن باعث شده تا سال
۲۰۱۰ را به نام سال محاسبات ابري بشناسند .[۱] محاسبات ابري مجموعه اي از سرویس هايIT می باشد که براي مشتریان بر روي اینترنت بصورت استیجاري با قابلیت افزایش و کاهش سرویس دهی با توجه به میزان نیاز به سرویس ها فراهم شده است.

محاسبات ابري یکی از قوي ترین تکنولوژي اتخاذ شده توسط صنایع می باشد که راهی را به منظور افزایش ظرفیت و اضافه کردن قابلیت هاي پویا ، بدون سرمایه گذاري هر زیرساخت جدید ارائه می دهد.[۲] براي اینکه یک تعریف جامع از محاسبات ابري ارائه دهیم در اینجا از تعریف موسسه NIST استفاده می نماییم.[۳] محاسبات ابري یک مدل براي دسترسی بنابر تقاضا و راحت تحت شبکه به یک مجموعه اشتراکی از منابع محاسباتی قابل پیکربندي ( از جمله سرورها ، شبکه ها، دستگاه هاي ذخیره سازي، برنامه هاي کاربردي و سرویس ها ) است که این منابع به سرعت فراهم واستفاده می شوند و با کمترین تلاش و هزینه آزاد می شوند. چابکی ، چند مستاجري ، مجازي سازي و کارایی بهتر ، از ابر ایجاد شده است ، این تکنولوژي به طور فوق العاده اي با زمان در حال رشد است. با استفاده از بسته هاي نرم افزاري سنتی ، یک برنامه کاربردي به طور معمول ابتدا بر روي سرور اصلی شرکت نصب می شود و سپس بر روي هر کامپیوتر در اداره راه اندازي می شود . [۲] محاسبات ابري به عنوان مدیریت و ارائه منابع، نرم افزارهاي کاربردي و تبادل اطلاعات به عنوان یک سرویس تحت بستر اینترنت تعریف شده است. در مقایسه با راه حلهاي سنتی که در آن سرویسهاي فناوري اطلاعات بر پایه کنترل هاي فیزیکی و منطقی بودند، محاسبات ابري نرم افزارهاي کاربردي و پایگاه دادهها را به سمت مراکز دادههاي بزرگ سوق داده است. با این حال ویژگیهاي منحصر به فرد محاسبات ابري همواره با شمار بسیاري از چالشهاي امنیتی جدید و شناخته نشده همراه بوده است]٤.[

از ویژگی هاي اصلی محاسبات ابري می توان به دسترسی به منابع در سراسر شبکه ، مقرون به صرفه ، اشتراك گذاري بالا ، قابلیت گسترش سریع ، انتخاب سرویس بر مبناي درخواست ، چند مستاجري ، انبوهیت منابع ، سیستم محاسبه می باشد .[۱]

محاسبات ابري دو عنصر مقیاس پذیري و کارایی را به منظور مدیریت منابع IT در سازمان ها ارائه می دهد. هدف اصلی رایانش ابري این است که زیرساختهاي محاسباتی مقیاس پذیر و ارزان بنا بر تقاضا ، با کیفیت خوب از سطوح سرویس فراهم کند.[۵-۷]

در ادامه این مقاله به معرفی مدل هاي سرویس هاي محاسبات ابري، مدل هاي پیاده سازي محاسبات ابري،پرامترهاي موثر و تاثیرگذار در محاسبات ابري و در پایان به بررسی امنیت داده و حفظ حریم خصوصی در محیط محاسبات ابري می پردازیم.

-۲ مدلهاي ابر

محیط ابر متشکل از سه مدل سرویس و چهار مدل پیاده سازي می باشد که در ذیل ذکر شده اند:

-۱-۲ مدل هاي سرویس محاسبات ابري :

با توجه به خدمات ارائه شده توسط ابر ، چهار نوع از مدل هاي ابر همانطور که در بالا بیان شد وجود دارند که در ذیل به معرفی این چهار مدل می پردازیم: [۸ ] [۹ ]

نرمافزار ابري به عنوان سرویس(: (SaaS چیزي که براي مشتري فراهم شده است برنامه کاربرديِ فراهم کننده است که بر روي زیرساخت ابري، در حال اجراست و توسط دستگاههاي کلاینت مختلف از طریق یک رابط براي کلاینت ضعیف همچون مرورگر وب (مثل: ایمیل وبی) در دسترس است. مشتري زیرساخت ابري، شبکه، سرورها، سیستمهاي عامل، فضاي ذخیره سازي زیرین یا حتی نرمافزار کاربردي را مدیریت نمیکند، البته به جز تنظیمات محدود پیکربنديهاي برنامه در سطح کاربر .

۲