مقدمه

کودکان در سنین مختلف مهارتهاي متفاوتی کسب میکنند، به طوري که در هر دورة

سنّی وجود هر یک از این مهارتها براي رشد و تکامل آنها ضروري به شمار میآید. بر این اساس، اِشکال در یک مهارت ممکن است سبب اختلال در عملکرد کُلّ نظام رشدي شده و در نهایت به ناهنجاري بیانجامد. پنجمین سال زندگی کودك مرحلهاي حساس از روند رشد به شمار میرود، زیرا کودك باید آن چه را تا آن زمان در جنبههاي مختلف رشد ادراکی، حرکتی، زبانی، گفتاري و اجتماعی کسب نموده سرمایه ورود به دورة بعدي قرار دهد؛ یعنی مرحلهاي که تواناییهاي پیچیده تر نحوي، واژگانی، معنایی و نیز فراگیري خواندن و نوشتن از ویژگی-

هاي خاص آن محسوب می شود. از مؤثّرترین مهارتهاي این دوره ۵) سالگی)، مهارتهاي بینایی، شنیداري و حرکتی است که هر یک داراي سطوح و زمینه هاي متفاوتی هستند (آرانی کاشانی، .(۱۳۷۶

بر این اساس اگر پژوهشی در یک حجم نمونهاي قابل تعمیم انجام شود و در آن مهارتهاي بینایی (شامل تمیز بینایی۲، حافظه کوتاه مدت بینایی(۳، مهارتهاي شنیداري

(شامل حافظه کوتاه مدت شنیداري۴، آگاهی واجشناختی) و مهارتهاي حرکتی ـ کلامی

(شامل سرعت نامیدن، تکرار کلمهها و عبارتهاي سخت یا ناآشنا) مدنظر قرار گیرد میتوان

۱- repetition 2- visual discrimination 3- visual short-term memory 4- auditory short- term memory

١٢٠

به تابلوي بالینی نسبتاً کاملی از تواناییهاي اداراکی کودکان در گروه سنّی مذکور دست یافت.

به نظر برد و بی شاپ(۱۹۹۵) ۱ اعلام نتایج چنین پژوهشی میتواند شاخص رشد کودکان پیشدبستانی در مهارتهایی باشد که ضمن آموزش باید به آنها دست یابند. از سوي دیگر میتواند پاسخگوي بسیاري از سؤالهاي متخصصان به هنگام ارزیابی، تشخیص و درمان کودکان ۵ سالهاي باشد که دچار انواع اختلالهاي رشدي (نارسایی ذهنی، اختلالهاي ویژه یادگیري، افت شنوایی، اختلال تلفّظی و…) هستند (هولم، مکدوگال و جانسون۲، .(۱۹۹۹

روش

این مطالعه به صورت توصیفی- تحلیلی و مقطعی انجام شده است.