چکیده

رشد علم و صنعت و فن آوري در جهان امروز ،روش هاي مختلف استفاده از انرژي را که در دوران قبـل از انقلاب صنعتی معمول بود دگرگون کرده و شناخت منابع انرژي هاي جدید تحولی عظیم در توسـعه صنعتی و تکامل اجتماعی بشر بوجود آورد . به دلیل استفاده بی رویه از انرژي فسیلی لـزوم اسـتفاده از انرژي هاي پایدار مخصوصا در بخش ساختمان که ۴۰ در صـد از مصـرف انـرژي را در کشـور بـه خـود اختصاص داده است،مورد توجه قرار گرفته است . با توجه به روند رشد تکنولوژي و مطرح شدن مبحـث انرژي هاي پایدار و کاهش مستمر ذخیره انرژي هاي تجدید ناپذیر همچنین وجود منابع مناسب انـرژي هاي پایدار (خورشید،آب،باد،بیوگاز و…)در کشور ما معماران می تواننـد بـا طراحـی معمـاري مناسـب و هماهنگ با اقلیم و با استفاده از الگوهاي معماري ایرانی که به شیوه هاي مناسبی از انرژي هـاي پایـدار در طراحی معماري بهره گرفته اند و نیز با توجه به تکنولوژي و علوم جدید، فضایی مناسب و با آسایش حرارتی مطلوب به وجود آورند. بنابراین براي رسیدن به این اهداف ،تحقیقات وسیع و کاربردي در ایـن مورد ضرورت پیدا می کند. دستیابی به توسعه پایدار مستلزم تحـول مثبـت عظـیم بنیـادي در اقتصـاد جهان،بهره وري معقول از منابع طبیعی ، نیز تغییر جهت اساسی در نگرش انسان به طبیعـت و تجدیـد نظر جدي در الگوهاي تولید و مصرف است .

در این مقاله به بررسی تعامل انرژي هاي نو و همچنین تاثیر این تعامل در توسعه پایدار و بهینه سـازي مصرف انرژي می پردازیم تا بتوانیم فضاي معماري همراه با آسایش و رفاه براي انسان به وجود آوریم.

کلمات کلیدي: انرژي هاي نو ،معماري پایدار،توسعه پایدار، بهینه سازي مصرف انرژي

-۱مقدمه

معماري پایدار یک روش در طراحی است و به تقلیل مصرف منابع تجدید ناپذیر و بهینه سازي مصـرف مصـرف منابع تجدید پذیر می پردازد، بطوري که استفاده هوشمندانه و مشفقانه از منابع با در نظر گرفتن کیفیت زنـدگی نسـل هاي آینده،از مهمترین اهداف آن می باشد. در سال هاي اخیر به دلایل گوناگون لزوم صرفه جویی انرژي و بهینه سازي میزان مصرف آن در ساختمان ، به عنوان یک ضرورت اجتناب ناپـذیر نمایـان شـده اسـت . عوامـل مختلفـی از جملـه استاندارد نبودن ساختمانها در کشور،عدم رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان،عدم بکارگیري روشهاي موثر در امر کاهش و بهینه سازي مصرف انرژي در ساختمانها و در نهایت عدم فرهنگ سازي در این خصوص، سبب شده کـه اکثـر ساختمانهاي کشور بزرگترین منبع اتلاف انرژي شوند .

با توجه به این موارد، در این مقاله سعی بر این است با معرفی انرژي هاي تجدید پذیر و بیـان معمـاري آنهـا در رابطه با انژیهاي نو ،گامی هر چند کوچک در جهت نیل به معماري و توسعه پایدار برداشته شود.

-۲انرژي هاي نو(تجدیدپذیر)

انرژي تجدیدپذیر میتواند براي گرمایش،سرمایش یا تهویـه سـاختمانها بـه جـاي سـوختهاي فسـیلی بـه کـار رود.خورشید، باد و زمین گرمایی منابع اصلی انرژي تجدید پذیر قابل استفاده براي ساختمانها هستند.در یک مقیـاس کلان موج و نیروي جزر و مد آب نیز در دسترس هستند اما همیشه به اندازه کافی قابل استفاده نیستند.آمادگی و در دسترس بودن منابع سوختهاي فسیلی مانع استفاده گسترده از انرژي تجدیدپذیر در حـوزه هـاي معمـاري و طراحـی شهري است.در حال حاضر یک گرایش قابل توجه به انتقال کاربرد انرژي تجدید پذیر از مقیاس کلان به مقیاس خـرد وجود دارد که به موجب آن تأسیسات ساختمانی بیشتري را در بر بگیرد.

ترکیب تدارکات بلند مدت نسبتا بیخطر ۰۴ (تا ۰۴۴ سال،وابسته به یک نوع سـوخت فسـیلی)مالیـات کـم و قیمت ارزان سوخت هاي فسیلی تا دوره هاي اخیر میان طراحان،انبوه سازان و مصرف کنندگان احساس رضـایتمندي به وجود آورده است.به هر حال،خطر گرماي جهانی کانون توجه را بـه منـابع انـرژي تجدیدپـذیر در دسـترس،ارزان و غیرقابل استثمار سوق میدهد.هم اهداف جدید در مورد میزان دي اکسیدکربن و هم انگیزه هاي فـراهم شـده توسـط اتحادیه ها نقش مهمی براي تشویق معماران در استفاده از انرژي تجدیدپذیر ایفا میکنند.مصرف کنندگان نیـز ایجـاد یک ارتباط بین مصرف انرژي و شیوه زندگی سالم را آغاز کرده اند زیرا انرژي تجدیدپذیر از نظر فیزیکی و روانشناختی مزایاي خاصی دارد.

انرژي تجدیدپذیر میتواند به طور بالقوه اي به تمام نیازهاي انرژي بشر پاسخ گوید.مجموع انرژي خورشـید بـه مراتب از نیاز مصرف انسان بیشتر است.البته انرژي خورشیدي با مشکلاتی چون توزیع،ذخیره سازي،تبدیل و اسـتفاده در یک شیوه قابل استفاده براي گرمایش ساختمان،نیروي محرکه ماشین آلات و وظـایف بـی شـماري کـه اکنـون بـا سوزاندن سوختهاي فسیلی انجام میشوند،همراه است.انرژي تجدیدپذیر میتواند به روشهاي متعددي در ساختمانها بـه کار رود:

میتواند در یک جاي دیگر استخراج گردد و از طریق شبکه هاي توزیع قراردادي تحویل گردد. درون یا نزدیک محل ساختمان استخراج گردد.

توسط خود بدنه ساختمان مورد بهره برداري قرار گیرد.