چکیده

ساختن یک بیمارستان یک پروژه ی بسیار پیچیده است و نیازمند طراحی سیستماتیک برای ارائهی بهداشت و انعطاف مورد نیاز است. زیرا شمار زیادی از افراد را در بر میگیرد. بیمارستانها در گذشته آگاهانه جهت مصارف پزشکی، جراحی طراحی میشدند اما امروزه میتوان شاهد تغییر جهت به سوی انسانگرایی در امکانات بیمارستانی بود. بیمارستانهای امروزی بیشتر به هتل شبیه هستند. وجود فضای اقامتی دارای اهمیت بیشتری نسبت به طرحهای سرد بهداشتی در بیمارستانهای گذشته است. مدت زمان بستری و اقامت بیمار به طور پیوسته کوتاهتر میشود و علاقه به اتاقهای یک تختی یا دو تختی (در خصوص بیمارهای خصوصی) بیشتر شده است.

این مقاله به بررسی نقش بامهای سبز و فضاهای سبز در بیمارستانها با رویکرد صرفهجویی انرژی میپردازد. به نحوی که به بیانی اجمالی از نحوهی استفاده از بام به عنوان عنصر پنجم در طراحی فضای سبز برای گذران اوقات فراغت بیماران از پشتبام شود. اطلاعات گردآوری شده در این پژوهش توسط مطالعات کتابخانهای-تحلیلی حاصله از پایان نامهی کارشناسی معماری با عنوان طراحی بیمارستان در شیراز اتخاذ شده است.

کلمات کلیدی: فضای سبز، فضای تفریح، بام سبز، صرفهجویی در انرژی.

مقدمه: امروزه توجه بیشتری به تاثیر حیاتی فضاهای اطراف معطوف گشته، به خصوص در زمینه بیمارستان بشدت این نیاز به ملاطفت احساس میشود. همچنین ایجاد رابطه فرهنگی، تخفیف ترس، ایجاد صمیمیت و شادی بخش بودن محیط ضروری به نظر میرسد. یک طراح حتی در مورد پیچیدگی های روانی و احساسی حفظ سلامت تحقیق می کند تا بتواندمحیطی کاملاً آرام و با توجه به نیازهای استفادهکنندگانش را خلق کند. درهنگامی که بیمار برای مبارزه با بیماری آماده میشود، محدود شدن اجباری، احساس بیپناهی، نگرانی در مورد مخارج پزشکی و نتیجه تشخیص بیماری و جراحی او را تحت فشار قرارمیدهد، فضاهای جالب برای نشستنهای گروهی و بدون تشریفات و غیررسمی و صحبت با دیگران و همدردی میتواند آنها را تقلیل دهد. مکان بیمارستان برای بخش های بیمارستانی باید فضای کافی داشته باشند. محل باید ساکت بوده و در آن پیشرفت و توسعه بخشها و محلهای سکونت نیز فراهم باشد. بیمارستان باید در محل آرام قرار گرفته و امکان توسعه در زمینهای اطراف به شکل نفوذ در سایت بیمارستان وجود نداشته باشد. مه دود گرد و غبار باد بو و حشرات نباید مخل آسایش باشند زمین نباید آلوده باشد و برای گسترش و توسعهی آینده باید فضای باز کافی در نظر گرفت. یک بیمارستان موجود باید توسعه یابد طراحی شامل چهار فاز ساختمان سازی است. یک محوطه محصور بزرگ مانند یک پارک ایجاد میشود که پنجرهها امکان را داشته باشند تا بدون مشکلات محافظت در برابر سر و صدا به اطراف آن باز شوند. مسئله مورد پژوهش در این مقاله به بررسی انواع فضاهای سبز موجود

-۱ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زنجان -۲ فارغالتحصیل مهندسی تکنولوژی معماری -۳ فارغالتحصیل مهندسی عمران

در یک بیمارستان است به نحوی که بتوان از این فضاها در گذران اوقات فراغت بیماران استفاده کرد. هدف پژوهشگران در این مقاله آشنایی با بام و بام های سبز به عنوان عنصر پنجو در طراحی فضاها میباشد. به نحوی که از حضور این بامها در خلق فضا استفاده کرده و هم به عنوان فضایی برای گذران اوقات فراغت بیماران و هم برطرف نمودن فضای سبز برای تامین اکسیژن و هم به عنوان عایق برای آخرین طبقه ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد.

در پیشینه پژوهش میتوان به فضای سبز موجد در بیمارستانها اشاره کرد.تنها جایی از بیمارستان که به هیچ وجه نبایستی هیچ نشانهای ازرنگ و بوی بیمارستان داشته باشد حیاط بیمارستان است. حیاط بیمارستان زنگ تفریح بیمار برای خالی کردن فشارهای روحی ناشی از رویت در و دیوار بخش و تخت است. به همین دلیل است که در کشور های پیشرفته محوطه بیمارستان (فضای سبز و و معابر) حداقل بایستی دو سوم زیربنای کل بیمارستان باشد. تمام سعی بهتر است حول این شعار باشد که زیباترین محل بیمارستان بایستی محوطه آن باشد. مجموعهای از درختچههای کوتاه و بلند جانمایی شده- پیادهروها و سوارهروهای زیبا سازی شده با مصالح طبیعی- نیمکتهای مناسب و زیبا در محلهای مناسب و به تعداد کافی- تابلوهای راهنما در تمامی چند راهها- کیوسکهای اطلاعاتی و خدماتی مناسب و فانتزی- زمین چمن متناسب با حاشیهای از گلهای فصلی و رنگارنگ- طراحی ایجاد سایه در روز برای مسیرهای اصلی با انواع درختان بلند سایهدار و یا تونلهای مسقف با برزنتهای رنگی – طراحی نور مناسب در شب و . . . . از جمله کارهای اولیه زیباسازی محوطه بیمارستان است. در ارتباط این پژوهش در خصوص بامهایسبز با کل مقاله را میتوان به:
▪ کاهش گرما ف

▪ کاهش سربار خنک کردن ساختمان بین ۵۰ تا ۹۰ درصد ف

▪ فیلتر کردن آلودگیهای هوا و کربن دی اکسید که به کاهش بیماریهای تنفسی مانند آسم کمک می کندل ف

▪ فیلتر کردن آلودگیها و فلزهای سنگین از آب باران ف

▪ کمک کردن به عایق کردن ساختمان در برابر آلودگی صوتی ف

▪ ایجادفزیستگاهفطبیعی ف

▪ کاهش اثر پدیدهفگرمای شهری جزیره ف

▪ کاهش متوسط دمای محیطهای شهری در فصل گرما ف

▪ جدا از خواص بسیار خوب گیاهان می توان به تزئین بام ها و زیبا نمودن محیط با پوشش گیاهی ف

در بیمارستانها اشاره نمودل ف

هدف از آن استفاده از معیارهای پایدار جهت توجیه پذیر نمودن سامانههای سبز در ایران میباشد. نتیجه آن که، یکی از راههای توسعه بامسبز و توجیه پذیر نمودن آن در کشور، تحلیل و چگونگی اثرگذاری مفید و بیان مزیتهای آن میباشد. حضور بام های سبز علاوه بر اینکه فضایی برای استراحت بیماران فراهم می آورد؛ که در طی مدت زمان بستری در بیمارستان میتوانند بهره ببرند؛ عملی همانند عایق صورت پذیرفته است که از عبور سرما و گرما در فصلهای زمستان و تابستان جلوگیری کند و باعث صرفه جویی در میزان انرژی مصرفی طبقه زیر بام سبز میشود.