چکیده

براي کاهش محدودیت ارتفاع به دلیل ضوابط طراحی موجود و همچنین ضرورت ارضاء الزامات سازه اي فرم هاي نامنظم و پیچیده و قابل ساخت کردن آنها انتخاب یک سیستم سازه اي به گونه اي که به شکل بهینه بیشترین کارایی به لحاظ سازه و معماري ایجاد کند، مورد توجه قرار گرفته است. از گذشته تا کنون تعامل بین معماري و سازه مهندسین را براي خلق سیستم هاي سازه اي جدید برمی انگیزد ، به طوري که نیاز به زیبا شناختی در آن سازه برآورده شود. در میان انواع سیستم هاي سازه اي ، سازه هسته مرکزي با مهار بازویی و خرپاهاي کمربندي به علت کارایی سازه اي بالا در تحمل نیروهاي جانبی و همچنین امکان دسترسی به فضاهاي کافی داخلی مورد توجه می باشد. در این مقاله ویژگی هاي سازه اي و معماري این سیستم با نمونه هاي موردي برج تایپه ۱۰۱ و برج شانگهاي مورد بررسی قرار گرفته است.

واژههاي کلیدي: سازه هسته مرکزي با مهار بازویی ، خرپاهاي کمربندي ، ساختمان هاي بلند ، برج تایپه ۱۰۱ ، برج شانگهاي

۱

کانون ملی معماري ایران همایش ملی معماري، عمران و توسعه ي نوین شهري

تبریز – اردیبهشت ۱۳۹۳

-۱ مقدمه

از ابتداي تمدن بشري ، برج ها و ساختمان هاي بلند مورد توجه انسان بوده اند. ساخت ساختمان هاي بلند ابتدا با هدف دفاع شروع شد و سپس جنبه هاي نمادي و کاربردي پیدا کرد. بلندي یک ساختمان حالتی نسبی است و ساختمان ها را نمی توان بر حسب ارتفاع یا تعداد طبقه دسته بندي و تعریف نمود. در هر یک از بخش هاي تخصصی مرتبط با ساختمان تعریف هاي متعددي از ساختمان بلند ارائه شده است. از نقطه نظر مهندسی سازه ساختمانی بلند محسوب می شود که در طراحی و اجراي آن نیروهاي جانبی همچون باد و زلزله تاثیرگذارتر و مهم تر از نیروهاي عمودي باشند، اما از دیدگاه معماري ساختمانی بلند محسوب می شود که نسبت ارتفاع به قطر آن حداقل برابر ۳,۱۴ باشد. ( شکل ( ۱

شکل:۱ تناسب محیط و یا قطر ساختمان با ارتفاع آن تعیین کننده نوع آن از نظر معماري می باشد. [ ۱ ]

– در صورتی که نسبت ارتفاع به قطر برج ۱,۵ π باشد، ساختمان بسیار بلند نامیده می شود.
– در صورتی که نسبت ارتفاع به قطر برج برابر π باشد، ساختمان بلند نامیده می شود.
– در صورتی که نسبت ارتفاع به قطر برج نصف π باشد، ساختمان متوسط نامیده می شود.
– در صورتی که نسبت ارتفاع به قطر برج برابر یک سوم

π باشد، ساختمان کوتاه نامیده می شود.

X

D

۱/۳π ۰٫۵π π ۱٫۵π X/D

سیستم هاي سازه اي در ساختمان هاي بلند به دو دسته سازه هاي خارجی و سازه هاي داخلی تقسیم می شوند که به ترتیب در شکل هاي ۲ و ۳ نشان داده شده است.

شکل : ۲ سیستم هاي سازه اي داخلی ساختمان هاي بلند [۶]

۲

کانون ملی معماري ایران همایش ملی معماري، عمران و توسعه ي نوین شهري

تبریز – اردیبهشت ۱۳۹۳