مقدمه :

امروزه ژنراتور ۹۹ m Tc معمولترین ژنراتور به کار رفته در کاربرد های دارو سازی هسته ای و پزشکی هسته ای می باشد. ایزوتوپ مادر ( ۹۹ Mo )یک رادیو ایزوتوپ محصول راکتور با نیمه عمر ۶۶,۷ ساعت است که به روش گاما و بتا فروپاشی می کند( شکل ۸۶ .( ۱ درصد مادر به ۹۹m Tc ایزوتوپ دختر مورد نظر فروپاشی می کند که تک انرژی بوده و انرژی گامای حاصل از تبدیل آن ۱۴۰ الکترون ولت میباشد که برای علوم پرتونگاری بسیار مناسب بوده و نیمه عمر آن ۶/۰۱ ساعت میباشد.[۱] تکنسیم-۹۹m با برخورداری از خصوصیات هسته ای ویژه مانند نیمه عمر کوتاه ۶) ساعت) و پرتونگاری تک انرژی(۱۴۰ الکترون ولت) گاما از رایج ترین رادیوایزوتوپ های مورد استفاده در پزشکی هسته ای به شمار می رود. ژنراتور مولیبدن-/۹۹تکنسیم-۹۹m سیستمی متشکل از این دو رادیوایزوتوپ بوده و به علت خواص ذکر شده برای تکنسیم-۹۹m پرمصرفترین ژنراتور رادیو دارویی محسوب میشود. تاکنون روشهای گوناگونی برای تولید این ژنراتور معرفی شده اما روش کروماتوگرافی ستونی پراستفادهترین روش در جهان است .[۲]در روش کروماتوگرافی ستونی تاکنون از جاذبهای مختلفی چون آلومینیم اکسید ,[۳] فریک هیدروکسید ,[۴] منگنز دی اکسید ۶]،[۵ در مقادیر متفاوت استفاده و عملکرد جذب هر یک از آنها نسبت به مولیبدن بررسی شده است. اساس کار

۸۴۶

ژنراتورهای تولید شده مبتنی بر جداسازی مولیبدن و تکنسیم از یکدیگر در ستونهای کروماتوگرافی بکار رفته در این ژنراتورهاست .

T1/2=67 h 99 Mo
( 86 )
t1/2 = 6 h 99m Tc 0,142 Mev

۹۹ Tc

شکل : (۱) مدل فروپاشی مولیبدن- ۹۹

ژنراتور PARSTEC II نسل جدید ژنراتورهای تک ستونه می باشد که برای اکتیویته های بالا ( تا ۴ کوری ) نیز استفاده می شود . در این ژنراتور از یک فیلتر در خروجی محلول استفاده میشود که این فیلتر از نوع آبدوست- آبگریز می باشد و به فیلتر محلول ژنراتور نیز معروف است. این فیلتر بین سوزن خروجی و ستون اصلی ژنراتور PARSTEC II قرار می گیرد و نقش اساسی آن افزایش کیفیت محصول نهایی میباشد این یکی از مزیت های اصلی ژنراتور محسوب می شود . همچنین در این تحقیق پروفایل دوشش نیز بررسی شد.

-۲ روش کار :

ابتدا یک ژنراتور PARSTEC II در شرکت پارس ایزوتوپ به شرح زیر آماده گردید که برای تهیه ستون این ژنراتور از پودر آلومینای تجاری ساخت کمپانی مرک استفاده گردید .

ژنراتور :PARSTEC II این ژنراتور شامل یک ستون شیشه ای به ارتفاع ۶ سانتی متر و قطر حدود ۰,۷ سانتی متر در شیلد مخصوص سربی بوده که یک فیلتر محلول میلیپور ما بین سوزن خروجی و ستون اصلی ژنراتور قرار دارد. ستون ژنراتور به مدت یک ساعت در دستگاه Shaker قرار داده شد تا در نهایت ستون یکدست و یکنواختی حاصل شود. در نهایت ستون آماده شده در ژنراتور مربوطه تعبیه و جهت عملیات بارگذاری ( ( Loading با اکتیویته مولیبدن- ۹۹ حاصل از فیشن به درون هات سل منتقل شد.

۸۴۷

جدول : ۱ میزان اکتیویته محلول ۹۹ MO هنگام بارگذاری ژنراتور

ژنراتور ژنراتور PARSTEC II
میزان اکتیویته ( mci ) 713

یکی از فاکتور های مهم در بررسی ژنراتور تکنسیم-۹۹m راندمان محلول دوشیده شده ۹۹m Tc از ژنراتور است که طبق رابطه (۱) می توان آن را محاسبه نمود. (ATc(m) ) / (ATc( t) ) *100

(۱)

A Tc(m) اکتیویته اندازهگیری شده ۹۹mTc در محلول دوشیده شده است که بوسیله دستگاه دوز کالیبراتور اندازهگیری میشود و A Tc(t) اکتیویته تئوری ۹۹mTc است که بر طبق اکتیویته ۹۹Mo جذب شده در ستون و زمان بارگذاری ژنراتور یا آخرین زمان دوشش محاسبه میشود. اکتیویته ۹۹Mo ژنراتور در هر زمان A Mo(t) از رابطه (۲) بدست میآید. AMo(0) مقدار اکتیویته مولیبدن در زمان بارگذاری ژنراتور و t زمان گذشته از بارگذاری ژنراتور بر حسب ساعت است. نیز ثابت واپاشی ۹۹Mo و برابر ۰/۰۱۰۵ hr-1 میباشد.