چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی DNA سازمانی اداره کل تربیت بدنی استان اصفهان بود. روش پژوهش توصـیفی از شاخه پیمایشی است که به روش میدانی انجام گردید. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل هنالـد و سیلورمن می باشد. در این مدل DNA سازمانی در چهار نوع DNA عین گرا، فردگرا، زمینه گرا، معنا گرا، بیان شده است. روایی محتوایی پرسشنامه بر اساس نظر استاد راهنما و مشاور و صاحب نظران مورد تأیید قرار گرفت. پایـایی پرسشنامه در مؤلفه ی مدیریت ۰/۶۵، محاسبه شد. جامعه آماری تحقیق شامل مدیران و کارشناسان سـازمان تربیـت بدنی استان اصفهان بود که تعداد آنها ۵۲ نفر گزارش گردید. تعداد نمونه برابـر تعـداد جامعـه در نظـر گرفتـه شـد. نتایج تحقیق نشان داد در مؤلفه فعالیت های مدیریتی DNA غالب زمینه گـرا (در عامـل برنامـه ریـزی DNA غالـب زمینه گرا، عامل کارگروهی زمینهگرا، در عامل مدیریت عملکرد DNA غالب فرد گرا) بدست آمد.
واژههای کلیدی: DNA سازمانی، مدل هنالد و سیلورمن، سازمان تربیت بدنی

امروزه در دنیائی بسر می بریم که پیرامون ما دائماً دستخوش تغییر و دگرگونی است و در چنین فضـائی سـازمانهـا بیش از پیش نیازمند تحول و تغییراند. توسعه سازمان که دیدگاهی جامع در مدیریت تحول را بـر دارد، ابـزاری مناسـب برای مدیران این عصر است، مدیرانی که می خواهند خود را با تغییرات محیطی تطبیق داده ودر راه نیل به اهـدافخـود خلاقیت و نوآوری بهره گیرند (هاروی۱، .(۱۳۷۷

سازمان موجودیتی پیچیده و متشکل از وجوه متعدد و متنوع است و به مثابه سیستم اجتماعی در شمار پیچیدهترین سیستم های شناخته شده قرار می گیرد. بولدینگ در تحلیل علل پیچیدگی سیستم های اجتماعی، واحد هـای تشـکیل دهنده آن ها راعلاوه بر انسان ها، مشتمل بر نقش هایی می داند که انسان در مواجه با موقعیتهای مختلف بر عهده مـی

۱ -Harvi

گیرید. به این تربیب می توان سازمان ها یا تقریباً همه سیستم های اجتماعی را به مثابه مجموعه ای از نقش هـایی کـه توسط مجاری ارتباطی گوناگون به هم گره خورده اند، تعریف کرد (بولدینگ ۱، .(۱۹۷۵

انسان به طورطبیعی تمایل به ساده سازی پدیده های مورد مطالعه دارد و می خواهد با برش زدن سطح پدیدهها بـر طرح اصلی و الگوی بنیانی آن ها واقف گردد، این همان کاری است که می توان با استفاده از استعاره انجام داد. یعنی بـا بــرش انتزاعــی وضــعیت هــر پدیــده ی پیچیــده، یکــی از عناصــر اصــلی و بنیــانی شــکل دهنــده آن را مشــخص ساخت(مورگان،.(۱۹۹۷

سازمان هم چون منشوری کثیرالوجه است که باید برای شناختن کامل آن نگـاهی موشـکافانه بـه تمـامی وجـوه آن بیندازیم وباچشمانی متعدد بدان بنگریم. تمثیل ها واستعاره ها صرفاً برای درک سازمان به کار نمی آینـد بلکـه در نحـوه مدیریت نیز مفید هستند.

مدیران باشناخت نوع سازمان، که به کمک استعاره ها رخ داده است، با درکی واقعی به مدیریت می پردازند و سبکی را پیشه خود می سازند که با شرایط و نوع سازمان سازگار و همسان است. در سازماندهی نیز شیوه ی تفکر کارساز اسـت و مدیران وطراحان سازمان می توانند در دنیای خلاق تخیل به یاری استعاره ها، سازمان ها را در اشکال متفاوت مجسـم کنند و به ساختارها و فرم های متفاوت وبدیع سازمانی دست یابند(الوانی،.(۱۳۸۷

کی از استعاره هایی که اخیراً در مباحث سازمان ومدیریت، DNA سازمانی است، که با رویکرد ژنتیکی بـه توصـیف سازمان می پردازد. علم ژنتیک یکی از شاخه های علم زیست شاختی است که به وسیله مفاهیم و قـوانین موجـود در آن می توان به تشابه وعدم تشابه دو موجود نسبت به یکدیگر پی برد. بررسی، کشف، تقسیم بندی و شرح حقـایق وراثـت و تغییرات از جمله اهداف مهم علم ژنتیک محسوب می شوند. شباهت میان موجودات زنده (از موجودات تـک سـلولی تـا حیوان وگیاه) اجداد، نزدیکان وخویشاوندان آن ها همان وراثـت اسـت. در صـورتی کـه تغییـرات، معنـی اخـتلاف میـان هرموجود زنده با موجودات دیگر می باشد(نادری،.(۱۳۸۸

الگوهای مبتکرانه DNA سازمانی براین اصل مبتنی است که هر سازمانی خصوصیات ژنتیکی منحصر به فردی شـبیه یک ارگانیسم زنده دارد واین خصوصیات با عناصر سازنده واصلی و طبیعی (DNA) نشان داده مـیشـود. بنـابراین بـا در آمیختن واقعیت بیولوژی و ژنتیکی طبیعی با علم مدیریت می توان قدم های مؤثری در جهت بهبود و توسعه سازمان هـا برداشت لذا هدف اصلی پژوهش حاضر آن است که با توجه به عدم وجود منابع فارسی و اطلاعات لازم در زمینه ی DNA

۱ -Boulding

سازمانی واحساسی ضرورت آشنایی با آن، مجموعه ای قابل استفاده جهت مدیران ومشـاوران سـازمان هـا و هـم چنـین اساتید و دانشجویان عرصه مدیریت فراهم آورد(هنالد وسیلورمن۱،.(۱۳۸۹

بنابراین استعاره DNA سازمانی که نقش مؤثری در شناخت سازمان و عملکرد های رهبـری ومـدیریتی آن از قبیـل نحوه تصمیم گیری، ساختار سازمانی، کار گروهی و ارتباطات آن دارد می تواند از این طریق ابعاد مهمی از شرایط حـاکم بر سازمان را برای ما روشن نموده و نظر به این که امروزه اکثر سازمان ها از ناهماهنگی ها و کاهش اثر بخشی رنـج مـی برند، شناخت وبهره گیری از مفاهیم این استعاره نقش به سزایی در ایجاد هم راستایی و همسازی در سازمان هـا خواهـد داشت(نادری، .(۱۳۸۸

امروزه سازمان های ورزشی دارای نقش مهم اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی می باشند. بنـابراین کارآمـدی سـازمانها می تواند در پویایی و رشد جوامع مؤثر باشد. کارآمدی این سازمانها یکی از عوامل مهم در پژوهش و تحقیق در حـوزه ی مدیریت و سازمان بکار گیری نتایج آن می باشد. یکی از مسائل مهمی که سازمانهای ورزشی امروزه با آن مواجه هستند، تغییر و تحول سازمانی است زیرا دنیای اطراف آنهادائماً در حال تغییر است. بنابراین تحقیقاتی که بتواند به ایـن مسـأله کمک کند برای آنها ضروری و حیاتی می باشد. شناخت DNA سازمانی می تواند به تغییر و بهبود سازمانی کمـک کنـد. به همین علت مسأله اصلی این تحقیق شناسایی DNA غالب سازمان تربیت بدنی اصفهان می باشد.

سؤالات تحقیق

DNA -1 سازمانی اداره کل تربیت بدنی در مؤلفه وظایف و فعالیت های مدیریتی چگونه است؟

DNA-1-1 سازمانی ادراه کل تربیت بدنی در عامل برنامه ریزی چگونه است؟

DNA -1-2 سازمانی اداره کل تربیت بدنی درعامل کارگروهی چگونه است؟

DNA -1-3 سازمانی اداره کل تربیت بدنی درعامل مدیریت عملکرد چگونه است؟

مفهوم DNA سازمانی

DNA سازمانی بیان کننده یک روش بررسی، تفکر، تأمل و اندیشه در مورد سـازمان هاسـت کـه در آن سـازمانهـا، الگوهایشان، اعمال مدیریتی و نحوه رهبری و سایر مفاهیم مرتبط با سازمان مورد بررسی قرار میگیـرد. DNA سـازمانی برای درک و شناخت سازمان به جای مدل ها و شکل های سازمانی، با بررسی اموری چون کار تیمـی، تصـمیم سـازی و

۱ -Honald and Silverman

توسعه و بهبود نیروی انسانی به عنوان متغیرهـا ی مجـزا یـا حـداقل مسـتقل، از رویکردهـای بسـیار متنـوع بهـره مـی گیرد(هنالد سیلورمن،.(۲۰۰۲۱

DNA سازمانی یک استعاره یا نظریه ا ی است که در بردارنـده ی عناصـری اسـت کـه باهمـدیگر توصـیف کننـده شخصیت سازمان است و برای تشریح و بیان فعالیت های سازمان کمک کننده است. در ایـن مـدل بـا اقتبـاس از چهـار نوکلئویید تشکیل دهنده DNA انسان، چهار بلوک اساسی سازنده DNA سازمانی شامل -۱:قواعد وهنجارهای تصمیم -۲ اطلاعات- ۳ انگیزاننده ها -۴ ساختار می باشد(بوز،.(۲۰۰۴۲