چکیده

مطالعات کاهش آب بدون در آمد با هدف اولا” شناسایی مولفه هاي آب بدون در آمد در دو بخش هدر رفت ظـاهري شامل : مصارف غیر مجاز ، خطاي مدیریت داده و سیستم و عدم دقت تجهیزات انـدازه گیـري و هـدر رفـت واقعـی شامل : نشت از شبکه ، نشت از خطوط انتقال ، سرریز مخازن ، نشت از مخازن و نشت از انشعابات مشـترکین و ثانیـا”

هدفمند نمودن کلیه فعالیت هاي اجرایی اعم از اصلاح شبکه ، اصلاح خطوط انتقال ، بازسـازي انشـعابات مشـترکین ، تعویض کنتور هاي خراب و داراي خطاي غیر مجاز و … جهت کنترل و کاهش آب بدون در آمد صورت می گیرد .

در این مقاله به رئوس فعالیت هاي انجام شده در مطالعات کاهش آب بدون در آمد شهر اسـفراین از شـهر هـاي تحـت پوشش شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی اشاره شده است که طی این فعالیت ها مولفه هاي آب بـدون در آمـد بـه تفکیک به دو صورت حجمی و در صدي از آب ورودي به سیستم توزیع آب محاسبه شده است و متناسب با این مولفـه ها فعالیت هاي اجرایی با هدف کاهش آب بدون در آمد در دو بخش فعالیت هاي کوتـاه مـدت یـا دوره اي و فعالیـت هاي بلند مدت پیشنهاد شده است .

واژه هاي کلیدي: آب بدون در آمد ، اسفراین ، هدررفت ظاهري ، هدررفت واقعی و بالانسینگ آب

١ سرپرست دفترمدیریت مصرف وکاهش آب بدون در آمد شرکت آب و فاضلاب خراسان شمالی Email : mohammad_hosein_eslami@yahoo.com

مقدمه

در راستاي نیل به اهداف کلان متولیان صنعت آب کشور در خصوص بهبـود وضـعیت سیسـتم هـاي توزیـع آب و بـه منظور بررسی میزان و منشاء تلفات سیستم توزیع آب شهر اسفراین ، انجام مطالعات کـاهش آب بـدون در آمـد شـهر اسفراین در سال ۱۳۸۴ در دستور کار این شرکت قرار گرفت .

در زمان شروع عملیات ، تعداد مشترکین شهر اسفراین بالغ بر ۱۴۵۰۰ مشترك و جمعیت شهر حدودبوده۵۴۰۰۰ نفر است . همچنین بر اساس آمار تولید و مصرف میزان آب بدون در آمد درحدودسال ۳۷,۶۲ ۸۳ بر آورد شده است .
بطور کلی تنها منابع آب شهر اسفراین منابع زیر زمینی هستند که آب آنها از طریق یک رشته قنـات و ۱۱ حلقـه چـاه که در مجاورت شهر قرار دارند تامین می شود . طول کل شبکه توزیع آب بالغ بر ۱۵۸ کیلـومتر اسـت کـه % ۵۱ آن را لوله هاي پلی اتیلن و % ۴۲ را لوله هاي آزبست و مابقی را لوله هاي چدنی و گالوانیزه تشـکیل مـی دهنـد . همچنـین شهر اسفراین داراي سه مخزن ذخیره به ظرفیت مجموعا” ۱۴۰۰۰ مترمکعب و یـک مخـزن جمـع آوري بـه ظرفیـت
۱۰۰۰ مترمکعب می باشد .

شکل( : (۱ شماتیک سیستم تولید و توزیع آب شهر اسفراین

-۱ رئوس فعالیتهاي انجام شده در مطالعات کاهش آب بدون در آمد اسفراین

۱-۱ پیمایش شبکه و بهنگام سازي نقشه هاي سیستم توزیع آب

دراین راستا از محل کلیه تاسیسات شبکه شامل منابع تامین آب ، ایستگاههاي پمپاژ ، مخازن و … بازدید گردید و ضمن تعیین محل دقیق آنها اطلاعات فنی آنها نیز برداشت گردید جهت تهیه مشخصات تاسیسات آبرسانی و شبکه توزیع شهر ، ضمن پیمایش شبکه ، اطلاعات فنی سیستم استخراج و در نقشه هاي کامپیوتري شبکه توزیع آب بصورت اطلاعات توصیفی درج گردیده است.

شکل(: (۲ نحوه تهیه بانک اطلاعاتی لوله ها شکل(: (۳ نحوه تهیه بانک اطلاعاتی حوضچه شیرآلات

۲-۱ پیمایش کلیه مشترکین و تکمیل فرم پرسشنامه مشترکین

در مطالعات کاهش آب بدون در آمد، شناخت و بررسی وضعیت موجود یکایک امـاکن کـه از شـبکه توزیـع سـرویس دریافت می نماید لازم و ضروري است .از اینرو جهت شناخت مشترکین، ضروریست با تهیه نقشه هاي کنترل اماکن و انجام عملیات پیمایش محلی و ممیزي اماکن، اطلاعات مربوط به مشترکین و اماکن موجود درمنطقه را بهنگام نمود.

جهت پیمایش اماکن ابتدا شهر به ۹ منطقه تقسیم شد و سپس عملیـات پیمـایش در هـر منطقـه توسـط یـک اکیـپ

پیمایشگر انجام گردید .