چکیده

این مقاله در اصل مهندسان سازه را خطاب قرار می دهد . راهکارهای ممکن برای مقاوم سازی و بهسازی ساختمان ها و همچنین روش ها و تصمیم گیری های کمکی در راستای بهینه سازی و توسعه پایدار بیان شده اند. در حال حاضر اولویت ویژه ای برای بازسازی و نوسازی زیر بناهای مختلف در سطح کشور مقرر شده است. در این راستا ، حرکت های علمی و عملی ارزشمندی در زمینه تدوین و تالیف کتب و نشریات ، گسترش کاربرد مصالح نوین و ابداع شیوه های مختلف اجرایی در حال انجام است . لذا پرداختن کارشناسانه به این مقوله ، از مهمترین وظایف قشر محقق و دانشگاهی کشور خواهد بود . با توجه به شرایط لرزه خیزی کشور ایران ، ارتقا دانش و تجربیات علمی و اجرایی در زمینه بهسازی لرزه ای سازه ها و ساختمانها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این مقاله به یکی از راهکارهای بهسازی لرزه ای در خصوص جداسازها پرداخته ایم. جداسازی پی فنی برای مقابله با زلزله است . در این روش تکیه گاه های جداساز بر روی پل سازه نصب می شوند تا آسیب های ناشی از حرکات زلزله را کاهش دهند . این تکیه گاه ها طوری طراحی می شوند که بتوانند وزنهای بزرگی را تحمل کنند و در مقابل تغییر شکل های افقی بزرگ ، مقاومت کمی را ایجاد نمایند.

واژه های کلیدی : جداساز لرزهای ، بهسازی لرزهای

-۱ مقدمه

از آنجا که ساختمانهای قدیمی تر برای عملکرد لرزه ای طراحی نشدهاند ، نیاز به حفاظت اساسی تری در مقابل آثار ناشی از زلزله خواهند داشت . هرچند باید اذعان داشت که بسیاری از ساختمانهای قدیمی و حتی ساختمانهای عمومی با ملاحظات اجرایی معمول ، قادر به اقناع ضوابط لرزه ای در مقررات جدید نمی باشند . در کشور ایران مهمترین مساله ای که به تناوب نیز مشاهده میشود ، ضعف سازهای ساختمانها و عواقب نامطلوب آن از دیدگاه رفتار لرزهای میباشد. برخی از ضعف ها و ایرادات سازه ای که منجر به رفتار نامناسب لرزه ای می گردد به شرح ذیل است :

– طبقه نرم

عموما بادبندهای قوی و دیوارهای مقاوم در برابر بارهای جانبی در طبقات پایین ساختمان حذف شده اند . در این حالت ستونهای باقیمانده قادر به تحمل اثرات زلزله نمیباشند
– بادبندی نامتقارن

آرایش نامتقارن سیستم بادبندی در پلان ساختمان باعث ایجاد پیچش اضافه ای در هنگام وقوع زلزله میگردد . این عامل باعث گسیختگی زود هنگام ساختمان خواهد شد .
– اجرای ساختمان بنایی بدون دیوارهای کلاف

استفاده از مصالح بنایی در اجرای ساختمانهای مسکونی به دلیل سهولت استفاده و مشخصات فیزیکی مطلوب ، بسیار متداول است . هر چند به دلیل ضعف مقاومت کششی و ترد بودن رفتار آجرها ، کاربرد مصالح بنایی غیر مسلح در مناطق زلزله خیز بدون استفاده از ستون و دیوار کلاف مناسب نیست.

ساختمان از نوع مصالح بنایی غیر مسلح ساختمان با بادبندی نامتقارن ساختمان با طبقه نرم

شکل -۱ انواع ضعف های سازه ای در قبال نیروهای زلزله

-۲ پتانسیل بازسازی و بهسازی همزمان

در صورت امکان ارزیابیها و اندازه گیری برای مقاوم سازی لرزه ای باید با بررسی امکان بازسازی مجدد یا نوسازی ساختمان به جهت صرفه جویی در زمان و انرژی انجام گرفته و تا حد امکان هزینه عملیات مقاوم سازی کاهش یابد . وقتی برای بازسازی مجدد یا بهسازی یک ساختمان برنامه ریزی میشود ، ارزیابی ایمنی لرزهای ساختمان نیز باید در این برنامه گنجانده شود تا معیارهای ضروری در برنامه و فرآیند ارزیابی ها لحاظ گردد.