چکیده

سرمایه گذاری یک موضوع بسیار مهم و ارزنده در اقتصاد یک کشور ملاحظه میشود، زیرا که سرمایه گذاری یکی از عوامل تحقق توسعه اقتصادی عنوان میشود. اهمیت انتخاب بهینه از از گزینه های سرمایه گذاری یک مسئله پیچیده است که می توان با بکارگیری هوش مصنوعی به نتایج بهینه ای دست یافت در این پژوهش ما با استفاده از الگوریتم ژنتیک به بهینه سازی سرمایه گذاری در ایران پرداخته ایم که نتایج نشان داد الگوریتم فراابتکاری ژنتیک می تواند در انتخاب موقعیت های سرمایه گذاری با داشتن محدودیت ها در قالب معیار دقیق عمل کند، این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی می باشد.

کلمات کلیدی : بهینه سازی، سرمایه گذاری، الگوریتم ژنتیک

لآ ۲* } ع ع
pt. B Nazanin. لآلآع –
لآ ۲* } ع ع
pt. B Nazanin. لآلآع –
۱

-۱ مقدمه

هنر سرمایه گذاری با ریسک و بازده تعریف می شود. سرمایه گذاری به معنی قبول یک مقدار ریسک بـه ازای یـک بـازده مـورد انتظـار است.برای هر فرد قبل از ورود به بازار سهام این نکتهکاملاًمهم است تا انواع مختلف ریسک و مخاطره را شناخته و آنها را اندازه گیـری کند.همچنانکه که خواهیم دید برخی از این ریسک و بازده ها دارای تنوع هستند و برخی دیگر به این گونه نیسـتند.مطمئن شـوید کـه شما آماده پرداخت برای رسیک اضافی هستید.

زمانیکه یک سرمایه گذار یک دارایی را خریداری میکند (سهام ، اوراق قرضه ، یک شرکت ، اثر هنری و غیره ) ایـن داراییهـا دارای یـک بازده مورد انتظار هستند.برخی از سرمایه گذاران این بازده را بر حسب درصد مشخص میکنند در حالیکـه دیگـران امیدوارنـد کـه ایـن بازده به صورت مثبت باشد.بازده مورد انتظار از نظر ریاضی به صورت درآمد +سرمایه پرداخت شده تعریـف مـی شود.سـهام خـاص کـه عموماً در بخش تکنولوژی وجود دارند هیچ بازده (سود قابل تقسیم ) ندارند زیرا آنها تمامی سودها را در موسسـه سـرمایه گـذاری مـی کنند. در مورد رشد این سهام بازده مورد انتظار شما همان سرمایه است. به خاطر داشته باشید که سرمایه گذاری هماننـد یـک خیابـان

دو طرفه است که بین سرمایه گذار و شرکتی که شما می خواهید در آن سرمایه گذاری کنید قرار گرفتـه اسـت. اگـر شـما سـهام یـک شرکت (یا اوراق قرضه آنها) را خریداری کنید ، آنها به شما بابت این کار یک پاداش مناسب را می دهند که می توانیـد آن را ردر جـای دیگر سرمایه گذاری کنید. بنابراین بازده مورد انتظار بابت سرمایه گذاری یک سرمایه گذار باعث ایجاد یک سطح ریسـک بـرای دارایـی می شود.ریسک انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

ریسک سیستماتیک:

این ریسکی است که نمی توانید آنرا متنوع کنید.زمانی که شما یک دارایی را خریداری می کنید عوامل متعـددی در پـی آن قـرار مـی گیرند که می توانند بر بازده سرمایه گذاری (به صورت منفی یا مثبت )اثر بگذارند : نرخ ریسک سرمایه گـذاری مجـدد، مخـاطره بـازار ، نرخ ریسک مبادله ، و ریسک قدرت خرید (تورم ) . هیچ راهی برای اینکه در دوره نوسان بتوانید از یک سـهام خـاص محافظـت بکنیـد وجود نداردلطفاً. به این نکته توجه داشته باشید که اگر چه شما نمی توانید در برابر این مخاطرات حفاظتی داشته باشید ولـی راههـایی وجود دارند که از انها دوری نمایید. یک را می تواند خرید یک بیمه با نرخ شناور است که از سهام هنگـام افـزایش منفـی در نـرخ بهـره بازار حمایت میکند.

مخاطره غیر سیستماتیک:

این نوع مخاطره را می توان با داشتن یک پرتفولیو از اوراق بهادار متنوع نمود. مخاطرات قابل متنوع شده عبارتند از: مخاطره شـرکت ، مخاطره مالی ، و مخاطره کشور . برای مثال اگر شما ۱۰۰۰۰ دلار داشته باشید و با آن سهام یک شـرکت خانـه سـازی را بخریـد شـما ریسکتان را متنوع نکرده اید . اگر کل سهام بازار ترقی کنند ولی بخش مسکن تنزل پیدا کند ، سهام شما بازده ایی کمتـر از کـل بـازار خواهد داشت.بسیاری از متخصصان سرمایه گذاری بر این باور هستند که داشتن یک سبد از ۱۰ تا ۱۵ گونـه سـهام بخشـهای مختلـف می تواند بخش بزرگی از ریسک غیر سیستماتیک را محدود کند.

مهمترین معیار برای ریسک اوراق انحراف استاندارد آن است. این یک معیار آماری از سابقه نوسان یک پورتفولیو در طی یک دوره ۵ یـا ۱۰ ساله است. به عبارت ساده تر ، انحراف استاندارد نشان دهنده این است که بازده سرمایه گذاری تا چه حدودی در اطراف این مقـدار میانگین نوسان می کند. برای محاسبه انحراف استاندارد لازم است که درصد بازده را برای یـک سـهام یـا اوراق قرضـه را تعیـین کنیـد. آنگاه این مقادیر را با هم جمع کرده و بر تعداد اوراقی که از آنها استفاده می کنید تقسیم کنید. عدد حاصل میانگین یا متوسط بـازده را برای پورتفولیو در طی یک دوره زمانی بدست میدهد. شما میانگین را از بازده هر سال کسر کنیـد و آنـرا بـه تـوان دو برسـانید. سـپس تمامی این اعداد به توان رسیده را با هم جمع ، مجموع را بر تعداد سالها تقسیم و مجذور آنها رامحاسبه کنیـد. مقـذار بـه دسـت آمـده همان انحراف استاندارد (انحراف از معیار) است. یک پورتفولیو در بین ۱ انحراف استاندارد (تعداد هـر چـه کـه باشـد ) و در %۶۸ زمـان حرکت می کند. این پورتفولیو در بین ۲ انحراف استاندارد ودر %۹۸ زمان حرکت خواهد کرد. این یک روش مهم برای ارزیابی ریسـک و بازده بالقوه برای یک پورتفولیو از اوراق بهادار است.

۲

با توجه به ریسک در کلیه سرمایه گذاری ها استفاده از مدلهای ریاضی جهت بهینه سازی می تواند بسیار موثر باشد.

-۲ اهداف تحقیق

بکارگیری یک مدل فراابتکاری در حل مسئله بهینه سازی و مدلسازی انتخاب بهینه از انواع سرمایه گذاری ها

-۳ چارچوب نظری و مدل پژوهش :

تعریف مفهومی الگوریتم ژنتیک : یکی از الگوریتمهای فراابتکاری جدید می باشد که از پدیده های طبیعی الهام گرفته است.

تعریف عملیاتی الگوریتم ژنتیک:

سبد سرمایه گذاری (پرتفولیو) : به مجموعه داراییها که جهت سرمایه گذاری انتخاب می شوند سبد سـرمایه گـذاری گفتـه می شودمعمولاً. جهت سرمایه-گذاری دارایی های مالی شامل اوراق بهادار، سهام و هر اوراقی که در زمینه مالی صـادر مـی شود، در نظر گرفته می شود. در مسئله انتخاب سبد سرمایه گذاری تلاش می-شود ترکیبـی از دارایـی هـا جهـت سـرمایه گذاری انتخاب شوند که بازده را بیشینه کند در حالی که ریسک از یک حد معین کمتر باشد و یا ریسک را کمینـه کنـد در حالی که بازده از یک حد معین بیشتر باشد. حد معین ریسک و یا بازده با توجه به نظر سرمایه گذارتعیین می گردد.

تعریف عملیاتی سبد سرمایه گذاری: در این پژوهش با معیارهای هزینه و بازده مورد بررسی قرار می گیرد.

مدل مسئله
در شکل ۱ و جدول ۱ مدل مسئله و نحوه محاسبه شاخص ها آورده شده است

تعریف بهینه
مسئله بهینه سازی

تابع هزینه f(x) GA جواب بهینه ×

شکل-۱ مدل مسئله ( حسین آبادی ساده ، داود ( ۱۳۹۰ جدول -۱ نحوه محاسبه شاخص ها
شاخص ها مولفه ها بعد مفهوم

درصد پوشش انواع سرمایه گذاری تنوع در سرمایه گذاری ها سطح پوشش انواع سرمایه گذاری
سبد سرمایه گذاری
مقدار هزینه هزینه هزینه سرمایه گذاری

-۴ تعاریف مفهومی

تعریف مفهومی الگوریتم ژنتیک: یکی از الگوریتمهای فراابتکاری جدید می باشد که از پدیده های طبیعی الهام گرفته است.

سبد سرمایه گذاری (پرتفولیو) : به مجموعه داراییها که جهت سرمایه گذاری انتخاب می شوند سبد سرمایه گذاری گفته مـی شـود. معمولاً جهت سرمایه-گذاری دارایی های مالی شامل اوراق بهادار، سهام و هر اوراقی که در زمینه مالی صادر مـی شـود، در نظـر گرفتـه می شود. در مسئله انتخاب سبد سرمایه گذاری تلاش می-شود ترکیبی از دارایی ها جهت سرمایه گـذاری انتخـاب شـوند کـه بـازده را

۳