بودجه جامع

«فهــرست مطــالب»
مقدمه ۶
مبانی بودجه ۶
مزایای بودجه بندی ۸
وظایف بودجه بندی ۱۰
 برنامه ریزی
 کنترل
بودجه جامع ۱۰
تعریف بودجه ۱۰

۱٫ بودجه عملیاتی
۲٫ بودجه مالی
بودجه عملیاتی ۱۱
بودجه فروش
بودجه تولید
بودجه مواد مصرف
بودجه خرید تولید
بودجه دستمزد مستقیم
بودجه بودجه سربار
بودجه جمع هزینه های تولید
بودجه قیمت تمام شده های ساخته شده
بودجه قیمت تمام شده های فروش رفته
بودجه هزینه های اداری و فروش
صورت حساب سود و زیان پیش بینی شده
بودجه مالی ۱۵
بودجه نقدی

بودجه سرمایه داری
بودجه ترازنامه
بودجه صورت گردش وجه نقدی
بودجه بندی با تشریک مساعی ۲۱
دفاع از بودجه ۲۱
آشنایی با مسئولین تجدید نظر در بودج

ه ۲۲
ارائه طرح ها و برنامه های بودجه به نحوی مطلوب ۲۲
ارائه مطالب به شکل کمی ۲۳
پرهیز از غافل گیری ۲۳
تعیین اولویتها ۲۴
بودجه جامع شرکت تعاونی شماره ۴۱ ۲۵
اطلا عات موردنیاز یرای ساخت محصولات ۲۵
اطلا عات فروش
پیش بینی قیمت فروش برای سال ۹۰
پیش بینی تعداد فروش برای سه ماهه اول سال ۹۰
موجودی کالای پایان دوره: ۱۵%سه ماهه بعد
موجودی کالای اول دوره
پیش بینی اقلام متغییر بر مبنای ساعت کار مستقیم
هزینه های ثابت
جمع ساعات کار مورد نیاز سه محصول
کالای اول دوره
ترازنامه

توضیحات لازم برای تهیه ترازنامه بودجه شده سال ۱۳۹۰
جدول شماره ۱_ بودجه فروش ۲۹
جدول شماره ۲_ بودجه مقداری تولید ۳۰
جدول شماره ۳_ بودجه مقداری مواد ۳۱

جدول شماره ۴_ بودجه خرید مواد اولیه ۳۲
جدول شماره ۵_ بودجه دستمزد مستقیم ۳۵
جدول شماره ۶_ بودجه سربار کارخانه ۳۶
جدول شماره ۷_ بودجه بهای تمام شده کالای فروش رفته ۳۶
جدول شماره ۸_ بودجه هزینه های اداری ۳۷
جدول شماره ۹_ بودجه هزینه های توزیع و فروش ۳۷
جدول شماره ۱۰_ صورتحساب سودو زیان بودجه شده ۳۸
جدول شماره ۱۱_ بودجه نقدی ۳۸
جدول شماره ۱۲_ ترازنامه بودجه شده ۳۹
جدول شماره ۱۳_ صورت جریان وجوه نقد بودجه شده ۴۰
منابع و مآخذ ۴۱

تعریف بودجه:
عبارت است از پیش بینی درآمدها وهزینه ها برای یک دوره مالی معین.
بودجه جامع:
۱٫ بودجه عملیاتی
۲٫ بودجه مالی
بودجه عملیاتی:
۱٫ بودجه فروش
۲٫ بودجه تولید
۳٫ بودجه مواد مصرف
۴٫ بودجه خرید تولید
۵٫ بودجه دستمزد مستقیم
۶٫ بودجه بودجه سربار
۷٫ بودجه جمع هزینه های تولید
۸٫ بودجه قیمت تمام شده های ساخته شده
۹٫ بودجه قیمت تمام شده های فروش رفته
۱۰٫ بودجه هزینه های اداری و فروش
۱۱٫ صورت حساب سود و زیان پیش بینی شده
بودجه مالی:
۱٫ بودجه نقدی
۲٫ بودجه سرمایه داری
۳٫ بودجه ترازنامه
۴٫ بودجه صورت گردش وجه نقدی
بودجه تولید و فروش:
اولین بودجه ای که هرموسسه تجاری اعم از تویادی ،بازرگانی و یا خدماتی ملزم به تهیه و تنظیم آن است بودجه فروش است .زیرا بودجه فروش مبنای اصلی برای تهیه وتنظیم سایر بوجه هاست.
در تهیه و تنظیم بودجه فروش می بایست نوع محصول،منطقه جغرافیایی فروش ،رشد اقتصادی منطقه،رشد جمعیت منطقه ،سلیقه مشتریا

ن و وجود یا عدم وجود بخشهای دولتی و خصوصی مد نظر قرار بگیرد.
بودجه فروش می بایست حداقل حاوی اطلاعات مربوط به نوع محصول،مقدار،نرخ و مبلغ فروش،منطقه جغرافیایی فروش و زمان فروش

باشد.
در موسسات تولیدی با استفاده از بودجه مقداری فروش و تحویل آن با موجودی ابتدا و پایان دوره محصول (موجودی پایان دوره بنابر سیاست مالی مدیریت برآورد می گردد) می توان بودجه مقداری تولید را بدست آورد.
با استفاده از بودجه مقداری تولید ودر دست داشتن مقدار مصرف هر وسعه محصول از مواد،می توان بودجه مقداری مصرف مواد در دست داشتن نرخ خرید مواد،بودجه ریالی مصرف مواد را محاسبه نمود.
بودجه خرید:
با استفاده از بودجه مقداری مصرف مواد و تحویل آن با موجودی ابتدا و پایان دوره مواد ،می توان بودجه ی مقداری خرید مواد را محاسبه و با در دست داشتن نرخ هر واحد از مواد ،می توان بودجه ریالی خرید را محاسبه نمود.
بودجه دستمزد مستقیم:
با استفاده از بودجه مقداری تولید و در دست داشتن اطلاعات مربوط به ساعات مورد نیاز تولید هر واحد محصول نرخ هر ساعت دستمزد مستقیم می توان بودجه دستمزد تهیه و تنظیم نمود.
بودجه سربار:
بودجه سربار همانند بودجه دستمزد مستقیم با در دست داشتن نرخ هر ساعت سربار(نرخ جذب سربار)قابل محاسبه است.
در موئسسات بازرگانی با استفاده از بودجه مقداری فروش،و تحویل آن با مقادیر موجودی ابتدا و پایان دوره ،بودجه مقداری خرید کالا و با استفاده از بودجه قیمت تمام شده کالای فروش رفته و تحویل آن با ارزش موجودی ابتدا و پایان دوره ،بودجه ریالی خرید کالا به دست خواهد آمد.
خلاصه:در موسسات تولیدی تسلسل تهیه و تنظیم بودجه ها به شرح زیر است

خرید مواد بودجه مصرف مواد
بودجه دستمزد مستقیم بودجه تولیدی بودجه فروش بودجه
بودجه سربار

در موسسات بازرگانی تسلسل تهیه و تن

ظیم بودجه ها به شرح زیر است:
بودجه خرید کالا بودجه فروش

صورت حساب سود و زیان پیش بینی شده:
صورت حساب سود و زیان پیش بینی ش
هدف از تهیه صورت حساب سود زیان پیش بینی شده ،برآورد سود خالص است.
برای تهیه صورت حساب مزبور،در واقع هیچ گونه برآورد جدیدی صورت نمی گردد بلکه صرفا از ارقام مندرج در بودجه های مختلف استفاده می گردد.
بودجه فروش ،در آمد حاصل از فروش و بودجه تولید،هزینه ها تولید و بهای تمام شده کالای فروش رفته را نشان می دهد . سود ناخالص پیش بینی شده از کسر بهای تمام شده کالای فروش رفته از فروش حاصل می گردد.
به منظور محاسبه سود خالص عملیاتی ،بر آوردهای مندرج در بودجه هزینه های اداری و تشکیلاتی و توزیع و فروش از سود ناخالص پیش بینی شده کسر می گردد.
سایر اقلام هزینه و درآمد بر حسب مورد از سود خالص عملیاتی کسر یا به آن اضافه می شود و بدین ترتیب سود خالص بعد از کسر مالیات حاصل می گردد.
به طور کلی:تهیه صورت حساب سود و زیان پیش بینی شده به مدیریت این امکان را می دهد که نسبت به صحت و دقت بودجه قضاوت نموده و دلایل بروز انحرافات از بودجه را مورد بررسی قرار میدهد.

 

بخش دوم : بودجه نقدی
هدف از تهیه و تنظیم بودجه نقدی تعیین میزان وجه نقد مورد نیاز ابتدای دوره است. به طوریکه موسسه در طول دوره ی مالی در نظر گرفتن دریافت ها و پرداخت های نقدی و سیاست مالی مدیریت مبنی بر میزان وجه مورد نیاز پایان دوره ،مواجه به کمبود نقدینگی و یا تراکم بیش از نیاز نقدینگی نباشد.
کمبود نقدینگی به علت عدم تسویه به موقع بدهی ها موجب سلب اعتماد از موسسه ،و تراکم بیش از نیاز نقدینگی ،عدم استفاده از بهینه از منابع مالی محسوب می گردد.
دریافت های نقدی معمولا ناشی از فعالیت های مالی زیر است:
فروش کالا،فروش دارایی های ثابت،دریافت وام، فروش سهام، انتشار اوراق قرضه ،دریافت سود از سایر شرکت هاو……
پرداخت های نقدی معمولا ناشی از فعالیت های زیر است:
خرید کالا یا مواد ،خرید دارایی ثابت ،پرداخربار و…

فرمت کلی بودجه نقدی به شرح زیر است:
بودجه نقدی

شرح ریال
موجودی نقدی ابتدای دوره *
دریافت های نقدی *
جمع منابع نقدی *
پرداخت های نقدی *
موجودی نقد پایان دوره *

مهمترین بخش بودجه نقدی تشخیص زمان و مبلغ دریافت و پرداخت نقدی است.
هدف و ماهیت بودجه نقدی:
۱٫ تاثیر نیازهای فصلی، نگاهداری موجودی های عمده، دریافت های غیر عادی و کندی وصول دریافتنیها را بر وضعیت نقدی (نقدینگی)نشان می دهد.
۲٫ بیانگر نیازهای نقدی ضر

وری برای برنامه توسعه ماشین آلات یا تجهیزات می باشد.
۳٫ نیاز به وجوه اضافی از طریق منابعی مانند دریافت از بانک یا فروش اوراق بهادار و عوامل زمانی مربوط رانشان می دهد در این زمینه ،بودجه نقدی ممکن است تاثیری احتیاطی بر برنامه های توسعه ماشین آلات و تاسیسات داشته باشد بطوریکه این تاثیر به تغییر در تصمیمات مربوط به هزینه های سرمایه ایی منجر شود.