چکیده:

در این مقاله بعد از مقدمه ای کوتاه، ابتدا به تعریف سلامت روان و کلید سلامت روانی خواهیم پرداخت. سپس بـه نقـش روان شناسی دین در جوامع اجتماعی و تاثیری که در آن دارد؛ خصوصیاتی که سبب افزایش سلامت روان افراد در جامعه می شود خواهیم پرداخت، آنگاه به بیان و تبیین سلامت اجتماعی »از سلامت اجتماعی تا جامعه سالم« و تاثیری کـه در اتباطات اجتماعی سالم در سلامت روان افراد و سلامت جامعه دارد و توضیح خواهیم داد برای دست یـابی بـه »سـلامت اجتماعی و معنوی« از طریق ارتباطات اجتماعی در سلامت روان افراد و سلامت جامعه زمینه ها و امکانات و فرصت های زیادی وجود دارد که بایستی با بهره گیری از یک الگوی جامع و کامل از این فرصت های طلائی بـرای وارد کـردن آحـاد مردن به فرایند تامین سلامت جامعه بهره برد و با نگرشی تازه به مبحث سلامت روانی افراد و سلامت جامعه می توان به الگویی مفید و موثر دست یافت که راه رسیدن به طرح »سلامت روانی اجتماعی« می توانـد بـا الگـوی مناسـبی در ایـن زمینه یک جامعه سالم بوجود آورد.

کلمات کلیدی : سلامت روان ، ارتباطات اجتماعی، جامعه

۱

ستاد احیا امر به معروف و نهی از منکر

استان هرمزگان

نخستین همایش اسلام و سلامت روان- بندرعباس، اسفندماه ۱۳۹۱

—————————————————————

مقدمه:

کوشش در راه شناخت مسائل روانی – اجتماعی ، پیشینه ای به بلندای تاریخ بشر دارد. انسان از هنگامی که به موجودیت اجتماعی خویش پی برد، پیوسته در پی کاوی شناخت رفتارهای اجتمـاعی کوشـا بـوده اسـت. روان شناسی اجتماعی از آنجا که مشکلات اجتماعی را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد و برای درمان آسیب هـای اجتماعی راه حل های علمی پیشنهاد می کند، دانشی است با اهـداف کـاربردی کـه مـی توانـد بـرای همگـان سودمند باشد.

در آستانه قرن بیست و یکم، انسان مضطرب ، افسرده و بحران زده ی عصر حاضـر، بـیش از هـر زمـان دیگـری خود را درگیر سوال هایی اساسی می یابد، می توان بـر ایـن نکتـه تاکیـد کـرد کـه ارزش هـا، اسـاس و بنیـان یکپارچگی شخصیت سالمند، در حقیقت ارزش ها، سازمان دهنده های اصلی اعمال و رفتارهای شخصیت رشـد یافته به شمار می روند و سلامت روان، بی تردید، محصول چنین شخصیتی است.
قبل از پرداختن به مبحث اصلی، تعریفی از سلامت روانی ضروری به نظر می رسد:

تعریف »سلامت روان«

تاکنون تعاریف متعددی از »سلامت روان« ارائه شده که همگی بر اهمیت تمامیت و یکپارچگی شخصیت تاکید ورزیده اند. گلدشتاین، سلامت روانی را تعادل بین اعضا و محیط در رسیدن به خودشکوفایی مـی دانـد. چـاهن (CHAUHANSS1991) نیز سلامت روانی را وضعیتی از بلوغ روان شناختی تعبیر می کند که عبارت است از حداکثر اثربخشی و رضایت به دست آمده از تقابل فـردی و اجتمـاعی کـه شـامل احساسـات و بازخوردهـای مثبت نسبت به خود و دیگران می شود. در سال های اخیر »سلامت روانی« را در سه بخش تعریف کرده اند.

بخش اول : بازخوردهای مربوط به »خود« شامل: الف- تسلط بر هیجان های خود، ب- تسلط از ضعف های خود، ج- رضایت از خوشی های خود.

بخش دوم: بازخوردهای مربوط به دیگران شامل: الف- علاقه به دوستی های طولانی و صمیمی، ب- احساس تعلق به یک گروه،
ج- احساس مسئولیت در مقابل محیط انسانی و مادی. بخش سوم: بازخوردهای مربوط به زندگجی شامل: الف- پذیرش مسئولیت ها، ب- ذوق توسعه امکانات و علایق خود،

۲

ستاد احیا امر به معروف و نهی از منکر

استان هرمزگان

نخستین همایش اسلام و سلامت روان- بندرعباس، اسفندماه ۱۳۹۱

—————————————————————

ج- توانایی اخذ تصمیم های شخصی، د- ذوق خوب کارکردن.

چاهن پنج الگوی رفتاری در ارتباط با سلامت روان بیان کرده است:

-۱ حس مسئولیت پذیری: کسی که دارای سلامت روان است، نسبت به نیاز هـای دیگـران در اجتمـاع و جامعه حساس بوده و در جهت ارضای خواسته ها و ایجاد آسایش آنان می کوشد.

-۲ حس اعتماد به خود: کسی که دارای سـلامت روانـی اسـت، بـه خـود توانـایی هـایش اعتمـاد دارد و مشکلات را پدیده ای مقطعی می انگارد که حل شدنی است و موانع خدشه ای به روحیه او وارد نمی سازد.
-۳ هدف مداری: به فردی اشاره دارد کـه مفهـوم روشـنی از آرمـان هـای زنـدگی دارد و تمـامی نیـرو و خلاقیتش را در جهت دست یابی به این اهداف هدایت می کند.

-۴ ارزش های شخصی: چنین فردی در زندگی خود، از فلسفه ای خاص مبتنـی بـر اعتقـادات، باورهـا و اهدافی برخوردار است که سعادت و شادکامی خود و اطرافیـانش در اجتمـاع مـی انجامـد و خواهـان افزایش مشارکت اجتماعی است.