چکیده

زمینه و هدف: شیوه مراقبت از بیماران نقش اساسی در کیفیت خدمت رسانی به آنها دارد و مدیریت بیماران در جهت دستیابی به بهتـرین

عملکرد مراقبتی از آنها، به عنوان یکی از وظایف اصلی پزشکان مطرح می باشد. با این وجود در حال حاضر در کشور ایران، براي این امر مهم برنامه اي جامع وجود ندارد و آموزش پزشکان و دانشجویان پزشکی بر محور بیماري است، در حالی که می بایست محور اصلی بیماران باشند.

این تحقیق در راستاي ارائه راهکار عملی آموزش مدیریت بیماران اجرا شده است.

مواد و روش کار: این کارآزمایی در عرصه در سال۱۳۸۴-۸۵بر روي۶۰پزشک عمومی شاغل در مراکـز بهداشـتی–درمـانی شـهرياصفهان انجام شد. ۳۰ پزشک از مرکز بهداشت شماره یک و ۳۰ پزشک از مرکز بهداشت شـماره ۲ اصـفهان بـه روش نمونـه گیـري تـصادفی ساده انتخاب شدند و در دو گروه مداخله و شاهد قرار گرفتند. در اجراي طرح از ۴ نفر پزشک عمومی که توسط مجریان طرح آمـوزش هـاي لازم را دریافت کرده بودند، به عنوان مربی استفاده شد. در شروع مطالعه، گروه مداخله در جلسات آموزش تئوري مدیریت جامع بیمـاران کـه

توسط مجریان طرح ارائه شد شرکت کردند و در پایان این جلسه بسته آموزشی مدیریت جامع بیماران به آنها داده شد، سپس مجریان طرح بـا همکاري مربیان طرح، مدیریت بیماران را به صورت عملی و هنگام ویزیت بیمـاران بـه ایـن گـروه آمـوزش دادنـد. در گـروه شـاهد هیچگونـه

مداخله اي صورت نگرفت و در طول مطالعه هر دو گروه مداخله و شاهد، تحت آموزش هاي معمول مراکز بهداشت ۱و ۲ شهرسـتان اصـفهان بودند. در ابتداي وانتهاي مطالعه عملکرد پزشکان توسط چک لیست ارزیابی شد و اطلاعـات بـا اسـتفاده از نـرم افـزار SPSS و آزمـون هـاي t زوجی و t مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و P<0/05 از نظر آماري معنی دار تلقی شد.

یافته ها: میانگین نمره انواع عملکرد پزشکان گروه مداخله و شاهد در ابتداي مطالعه یکسان بود ولی تغییرات میانگین نمره انـواع عملکـردپزشکان گروه مداخله پس از آموزش مدیریت جامع بیماران به طـور معنـی داري بیـشتر از گـروه شـاهد بـود. در پایـان مطالعـه، میـانگین نمـره عملکرد بالینی در گروه مداخله ۴۸/۹ و در گروه شاهد ۴۲/۱ بود ( P <0/05 )، میانگین نمره عملکـرد مـدیریتی در گـروه مداخلـه ۳۸/۶ و در

گروه شاهد ۳۲ بود P<0/05) )، میانگین نمره عملکرد آموزشی در گروه مداخله ۲۶/۴ و در گروه شاهد ۲۲/۱ بود .(P<0/05)

نتیجه گیري : یافته ها نشان داد که آموزش مدیریت جامع بیماران، می تواند در بهبود عملکرد پزشکان در سه حیطـه عملکـرد آموزشـی،

مدیریتی و بالینی موثر باشد. (مجله طبیب شرق، دوره۹، شماره۳، پائیز۸۶، ص۲۱۷تا(۲۲۴

کلیدواژه ها: مدیریت جامع بیماران،عملکرد پزشکان،عملکرد بالینی،عملکرد مدیریتی، عملکرد آموزشی

مقدمه
شـیوه مراقبــت از بیمـاران نقــش اساسـی در کیفیــت خــدمت گــسترده اي از مــشکلات ســلامتی و درمــانی جامعــه مــا بــا ایــن
رسانی به بیماران دارد، مطالعات و شواهد نشان میدهد که بخش موضوع در ارتباط است. نارضایتی بیماران، عدم کنتـرل بـسیاري
آدرس نویسنده مسئول: زاهدان، دانشکده پزشکی Email: Javid_ dehghan @yahoo.com 217

از بیمارهــاي مــزمن، تــاخیر در تــشخیص، خطاهــاي پزشــکی و سنتی و سیاست عمومی مـی باشـد، ایـن نیـاز در بحـث آمـوزش
مصرف بی رویـه دارو از جملـه ایـن مـشکلات اسـت. مـدیریت مدیریت بیماران به شدت احساس می شود. (۶) مـدیریت جـامع
بیماران که با هدف دستیابی به بهترین عملکرد مراقبتی از بیماران بیماران، بر دیـدگاه بیوسایکوسوشـیال بنـا نهـاده شـده اسـت. بـر
طراحی شده است، یکی از وظایف اصـلی پزشـکان اسـت. ایـن اساس این دیدگاه پزشک براي داشتن مراقبت مناسب و خـوب،
وظیفه را پزشکان در قالـب پـذیرش، رفـع مـشکل و در صـورت درك وضعیت اجتمـاعی، اقتـصادي، روانـی و فرهنگـی و افـراد
لـزوم ارجـاع بیمـاران بـه مراکـز تخصـصی، آموزشـهاي لازم بــه ارتباط مناسب با بیمار بایستی از توجه به محـیط پیرامـون بیمـار و
بیمـــاران و خـــانواده آنهـــا، طراحـــی و انجـــام بررســـی هـــاي شغل او و آموزش لازم به بیمار و خانواده اش غفلت نکند.(۸،۷،(۲
اپیـدمیولوژیک بـراي شـناخت مـسائل بهداشـتی و بیمـاري هـاي توجه به اصول مدیریت بیماران موجب ارتقاي عملکرد پزشـکان
بومی و شایع منطقه، کنترل و پیگیري اجراي برنامه هـا در حـوزه و در نتیجه افزایش رضایتمندي بیمـاران، کـاهش مراجعـات غیـر
فعالیت، جمـع آوري آمـارو دسـته بنـدي آنهـا، تهیـه گـزارش و ضروري به مراکز تخصصی و فـوق تخصـصی، مـصرف مـنظم و
ارسال به مراکز بالاتر انجام می دهند.((۱ مدیریت جـامع بیمـاران صحیح دارو توسط بیمـاران وکـاهش در خواسـت آزمایـشات و
شیوه اي از مدیریت بیماران است که در این روش همه یـا بیـشتر تست هاي رادیولوژیک غیر ضروري خواهد شد، که همه اینهـا
علائم جسمی و روانی بیماران با توجه به ابعاد اجتماعی، محیطی، موجــب صــرفه جــویی در وقــت و هزینــه هــاي نظــام بهداشــتی-
روانــی و فرهنگــی آنــان مــدیریت مــی شــود. روش مــصاحبه بــا درمـانی کــشور مــی شـود. ۱۰)،(۹ صــاحب نظــران بـه دلایــل عــدم
محوریت بیمار است. سه سطح پیـشگیري، خـصوصا پیـشگیري کفایت سیستم فعلی در رفع نیازهاي قرن بیست و یکم بـا توجـه
اولیه، مد نظر پزشک قرار می گیرد.((۲ تحقیقات نـشان مـی دهـد بــه روشــهاي تشخیــصی و درمــانی و ســاختار علمــی آموزشــی،
که به علت عـدم رعایـت اصـول مـدیریت و مراقبـت از بیمـاران تحولات اجتماعی و تحول در ساختار مراقبت از بیمـاران و نظـام
خطاهاي پزشـکی زیـادي اتفـاق مـی افتـد و در نتیجـه بـار مـالی خدمات سلامت برخورداري از مدلی جدید براي طبابـت بـالینی
سنگینی بـه بیمـاران و دولـت هـا تحمیـل مـی شـود. ازجملـه در را ضروري می دانند و نوع مراقبـت بیمـار محـور را در اولویـت
بررسی Blendon و همکاران، ۴۲ درصد بیمـاران و ۳۵ درصـد قرار می دهند.((۱۱
پزشــکان در آمریکــا خطاهــاي مراقبتــی از بیمــاران را گــزارش با توجه به اینکـه آمـوزش مـدیریت کـل فرآینـد مراقبـت از
کرده اند. (۳) مصرف بی رویه دارو یکـی از پیامـدهاي ناکفـایتی بیماران تا کنون مـورد توجـه کـافی قـرار نگرفتـه اسـت، تحقیـق
مراقبت ها نه به علت عدم آگاهی پزشکان بلکه ناشـی از ضـعف حاضر جهت ارزیابی تـاثیر آمـوزش مـدیریت جـامع بیمـاران بـر
فرایند مدیریت بیماران می باشد. تجویز داروهـاي تزریقـی بـراي عملکرد مراقبتی پزشکان اجرا شد تـا راهکـار عملـی مناسـبی را
۴۲ درصد بیمـاران و اختـصاص حـدود ۱۲ درصـد از داروهـا بـه جهت آموزش مدیریت جامع بیماران به پزشکان ارائه نماید.
کورتیکواستروئیدها در نسخ پزشکان کرمان یکی از این شـواهد روش کار