چکیده

جوامع امروزی را جوامع سازمانی می نامند زیرا در این جوامع انسان ها هر جایی که زندگی می کنند و هر کاری که انجام می دهند با سازمان های مختلف در ارتباطند و سازمان ها بخشی از زندگی روزانه همه مردم را تشکیل داده است. عدم تعادل روانی؛ عزت نفس پایین و رضایت شغلی کم می تواند بر روند رو به رشد سازمان آثاری منفی بر جای می گذارد. لذا باید اطلاعاتی در باره این جنبه های شخصیتی و شغلی مدیران و کارکنان در اختیار داشت تا در صورتی که هر کدام از این جنبه ها نواقص و نقاط ضعفی وجود دارد، با اقدامات شایسته اصلاح و بهبود یابد. از همین رو در این پژوهش سعی شده که با مطالعه روی میزان عزت نفس مدیران ارشد بر رضایت شغلی و سلامت اداری کارکنان به این امر مهم دست یابیم که سازمان چه تاثیری می تواند داشته باشد تا افراد از جمله مدیران و کارکنان بتوانند در آن به نحوه مطلوب انجام وظیفه نمایند. مجموعه سازمان ها و ادارات دولتی که در جهت خدمت رسانی چندگانه به جامعه شکل گرفته در توسعه و ایفای وظیفه درکشور نقش مهمی داشته و به همین دلیل موجب می شود که مدیران و کارکنان به عنوان نیروی انسانی ماهر و متخصص در این بخش عنصر کلیدی و نیازمند توجه و پژوهش باشند. روش پژوهش این تحقیق با توجه به اهداف آن که به دنبال بررسی رابطه عزت نفس مدیران و رضایت شغلی کارکنان است کاربردی بوده و بر اساس چگونگی بدست آوردن داده های مورد نیاز در زمره تحقیقات توصیفی (غیر آزمایشی) و از نوع تحقیق همبستگی قرار دارد جامعه آماری که شامل کلیه مدیران و کارکنان ادارات دولتی استان خراسان جنوبی می باشد که در سال ۱۳۹۳ مشغول به کار بوده اند. حجم نمونه وروش نمونه گیری نمونه باید دارای خصوصیاتی باشد که جامعه در مقیاس وسیع تر واجد آن باشد. لذا با روش نمونه گیری تصادفی ۸۰ نفر از مدیران ارشد و کارکنان انتخاب شدند وپرسشنامه بین آنها توضیح شد. روش تجزیه و تحلیل آماری: در پژوهشهای، آماری پس از گرد آوری دادهها گروه نمونه لازم است که بر روی داده ها تجزیه و تحلیل هایی انجام پذیرد تا داده های کمی گردآوری شده تبدیل به داده های کیفی شود؛ و بتوانیم بر اساس آنها بگوییم فرضیه های پژوهش ما ثابت شده یا رد می شود. دراین پژوهش با توجه به فرضیه های پژوهش از آمارتوصیفی (جداول فراوانی، درصد فراوانی) و آمار استنباطی (آزمون مستقل، همبستگی پیرسون) استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزار spss صورت پذیرفته است.

نتایج:

الف) بین عزت نفس مدیران و رضایت شغلی و سلامت اداری برابر با ۰/۰۱۵ است که با توجه به کوچکتر بودن سطح معنی داری ۰/۰۰۲ از ۰/۰۵ این رابطه معنی دار می باشد.

ب) رابطه بین متغیر سن و رضایت شغلی برابر با ۵۲/۳۸۱ است که با توجه به سطح معنی داری ۰/۰۰۰ نتیجه میگیریم که بین متغیر سن و رضایت شغلی و سلامت اداری رابطه معنی دار وجود دارد.

ج) میانگین نمره رضایت شغلی کارکنان زن ۱۵۲ می باشد و نمره رضایت شغلی مردان ۱۷۰ می باشد و تفاوت میانگین دو گروه ۱۸ می باشد که با توجه به نمره تیمشاهده شده (۳/۰۱۹) و سطح معنی آن نتیجه می گیریم که این تفاوت با % ۹۵ اطمینان معنی دار است و زنان از مردان دارای رضایت شغلی بیشتری برخوردار هستند د) میانگین نمرات عزت نفس زنان (۱۱۶) و میانگین نمرات عزت نفس مردان (۱۵۸) است که در سطح معنی داری۰۰۰ .۰ بیانگر این است که با %۹۹ تفاوت معنی داری وجود دارد.

ه) رابطه بین متغیر سابقه کاری و عزت نفس برابر با ۴۴/۹۸۴ است که با توجه به سطح معنی داری ۰/۰۰۰ نتیجه می گیریم که بین متغیر سابقه کاری و عزت نفس رابطه معنی دار وجود دارد. لذا با توجه به نتایج به دست آمدهاین گونه نتیجه می گیرم که بین عزت نفس و رضایت شغلی و سلامت اداری در پژوهش ما رابطه معنی دار وجود دارد.

واژگان کلیدی: عزت نفس، رفتار، رضایت شغلی، سلامت اداری

مقدمه

۱

جوامع امروزی را جوامع سازمانی می نامند زیرا در این جوامع انسان ها هر جایی که زندگی می کنند و هر کاری که انجام می دهند با سازمان های مختلف در ارتباطند و سازمان ها بخشی از زندگی روزانه همه مردم را تشکیل داده است. امروزه نقش و اهمیت شخصیت مدیران در رشد و بقای سازمان امری شناخته شده است. سوالی که ذهن همه صنعت گران را به خود مشغول ساخته این است که آیا مدیران در شکل گیری خلاقیت و نوآوری کارکنان سهم دارند ؟ تنها می توانیم بگوییم که این روند توسط مدیران زمانی به بهترین شکل خود محقق می شود که اگر مدیران از سلامت و عزت نفس بالا برخوردار باشند، می توان امیدوار بود که کارکنان بتوانند با رضایت شغلی بهتر و سلامت اداری بیشتر به انجام امر بپردازند.

بنابراین می توان این گونه پنداشت که عدم تعادل روانی ؛ عزت نفس پایین و رضایت شغلی کم می تواند بر روند رو به رشد سازمان آثاری منفی بر جای می گذارد. لذا باید اطلاعاتی در باره این جنبه های شخصیتی و شغلی مدیران و کارکنان در اختیار داشت تا در صورتی که هر کدام از این جنبه ها نواقص و نقاط ضعفی وجود دارد، با اقدامات شایسته اصلاح و بهبود یابد. از همین رو در این پژوهش سعی شده که با مطالعه روی میزان عزت نفس فرماندهان ارشد بر رضایت شغلی و سلامت اداری کارکنان به این امر مهم دست یابیم که سازمان چه تاثیری می تواند داشته باشد تا افراد از جمله مدیران و کارکنان بتوانند در آن به نحوه مطلوب انجام وظیفه نمایند. ادارات، سازمان ها و نهاد های دولتی که در جهت خدمت رسانی چندگانه به جامعه شکل گرفته در توسعه و ایفای خدمات درکشور نقش مهمی داشته و به همین دلیل موجب می شود که مدیران و کارکنان به عنوان نیروی انسانی ماهر و متخصص در این بخش عنصر کلیدی و نیازمند توجه و پژوهش باشند.

بحث اصلی

با توجه به اثرات رضایت شغلی و سلامت اداری کارکنان در کارکرد یک سازمان لازم به نظر می رسد که سیاست گذاران و برنامه ریزان و مدیران سازمان ها در تصمیم گیری های خود این عامل را مد نظر قرار دهند و برای این کار به طور طبیعی نیاز به اطلاعات دارند و این مهم جز از طریق پژوهش و تحقیق میسر نمی شود. بررسی رضایت شغلی و سلامت اداری کارکنان از سه جنبه حائز اهمیت است یکی جنبه فردی که به خود اعضا بر می گردد و دیگری از دید مدیران سازمان ودیگری در سطح کلان و از دید سیاست گذاران و برنامه ریزان می باشد. جنبه فردی: این سطح از رضایت شغلی نشان می دهد که فرماندهان تا چه اندازه پاداش های درونی و بیرونی مورد انتظار خود را از انجام کارشان به دست می آورند.

جنبه مدیران: رضایت شغلی باعث بالا رفتن علاقه و انگیزه ها و قابلیت ها وتوانایی ها و خلاقیت های کارکنان و در نتیجه بهبود کیفیت حاصل کار آنان و تحقق اهداف سازمان می باشد.

دید برنامه ریزان و سیاست گذران در سطح کلان: در این سطح اطلاعات حاصل از رضایت شغلی و سلامت اداری منجر به تصمیم گیری بهتر در برنامه ریزی ها می شود و به علاوه وجود رضایت شغلی در افراد باعث تحولات زیر می گردد:

افزایش خلاقیت و نوآوری – افزایش میزان تولید سازمان – افزایش سطح سلامت جسمی و روانی افراد سازمان با توجه به موارد فوق انجام تحقیقات حاضر ضرورت دارد. (طاهره فیضی، (۶ :۱۳۸۰ با توجه به اثرات رضایت شغلی و سلامت اداری کارکنان در کارکرد یک سازمان لازم است تعاریف مشخص و عملیاتی را ارائه نماییم، لذا مفهوم متغیر های
پژوهشی را جهت آشکار شدن کارکرد های آن ارائه می کنیم.