تاثیر مهارت های مالی بر موفقیت کارآفرینان در کسب و کار های کوچک و متوسط

چکیده:
تقریباً مدت زمان زیادی است که اندازه مقایس خوبی برای سنجش میزان سودهی و فعالیت شرکت¬ها به حساب نمی¬آید و کلماتی همچون “شرکت” جای خود را به واژه “کسب و کار” داده¬اند. امروزه شرکت¬های با اندازه کوچک و متوسط بخش عمده ا

ی از فعالیت های مربوط به کسب و کار را در تمامی جهان ایفا می¬کنند. پیدایش واژه کارآفرین و کارآفرینی نیز به گونه¬ای ملموس با واژه کسب و کارهای کوچک پیوند خورده است. از دید نویسندگان کارآفرین محور اصلی خلق کسب و کار¬های جدید است و توجه به ویژگی¬ها و مهارت¬های مورد نیاز برای ایجاد یا توسعه یک کسب و کار کوچک اجتناب ناپذیر. طیف وسیعی از مهارت های مالی می توانند بر موفقیت کارآفرینان تاثیرگذار باشند که از

جمله این عوامل می توان به تاثیر برنامه ریزی برای پرداخت بدهی ها، شفافیت اطلاعات مالی، محاسبه بهای تمام شده، محاسبه سود خالص، ماهیت عملیات مالی، برنامه ریزی برای خرید مواد اولیه، برنامه ریزی فروش کالای تولید شده، محاسبه ریسک و بازده

، پیش بینی هزینه های آتی توسعه کسب و کار، هزینه فرصت سرمایه گذاری برای آینده و تاثیر محاسبه نرخ بازده داخلی پروژه ها اشاره کرد. این تحقیق از نوع کاربردی بوده و از روش تحقیق توصیفی پیمایشی استفاده شده است .
واژگان کلیدی:
مهارتهای مالی ، کارآفرین، هزینه فرصت، شفافیت، سود خالص، با

زده، ريسك
مقدمه:
ایجاد کسب و کار های کوچک و متوسط به اقتصاد کشور ها به خصوص به اقتصاد کشور های جهان سوم کمک بسزائی می نماید. دولت، صنعتگران، کارآفرینان و سرمایه گذاران برای بهبود عملکرد در اینگونه شرکت ها باید مهارت و دانش خود را در زمینه مختلف بخصوص در زمینه مالی بهبود بخشند. در دنیای امروز که هر روز شکل تازه ای از ارتباطات اقتصادی به وجود می آید و کارآفرینان و شرکت ها و موسسات با یکدیگر در ارتباط می باشند و تغییرات مالی آن ها بر یکدیگر تاثیر دارد و روز به روز این فعالیت ها پیچیده تر می شود . این عوامل باعث می شود که نقش مهارت مالی به عنوان فراهم کنندگان اطلاعات مالی با استفاده از استاندارد های حسابداری برای استفاده کنندگان بیشتر مشخص گردد. علاوه بر این مشخص شده است معیارهای همچون طول عمر (بقا) شرکت و نیز اندازه شرکت نشان داده است که با مهارت های مالی مرتبط می باشند.
انواع مهارت های کارآفرینان:
الف- مهارت‌هاي شخصي کارآفرین : مهارت هاي شخصی فرد را قادر

مي سازند تا دانش، نگرش و ارزشهاي وجودي خود را به توانائيهاي واقعي و عيني تبديل كند و بتواند از نيروهاي وجودي در جهت شادابي و ايجاد زندگي مثبت براي خود و ديگران بهره گيرد.مهارت هاي شخصی آن مهارت ها يا تكاليفي هستند كه به عملكرد مستقلانه و موفقيت آميز يك فرد در زندگي بزرگسالي نسبت داده مي شوند. (كلارك۱، ۱۹۹۱ به نقل از آقاجاني، ۱۳۸۱).
ب- مهارت‌هاي مديريتي كارآفريني: مهارت های مدیریتی تابع سلیقه ها و یا رفتارهایی که عادات افراد آنها را تعریف نموده نیستند. مهارت مدیریتی از سرچشمه

علم و دانایی نشأت گرفته و همگان به خوبی می دانند که مدیریتم است و نه بالعکس.(دانشنامه رشد،۱۳۸۹)
ج- مهارت‌هاي فني كارآفريني: مهارت های فنی به آن دسته از مهارت ها گفته می شود که کنجکاوی، دقت نظر، ابتکار، آموزش و رفع مشکل اجزاء اصلی آن را تشکیل می دهد. در مهارت های فنی فرد هر روز در حال کسب تجربه، یادگیری، نوآموزی و در عین حال تجربه اندوزی است و به سمت تعالی حرکت می کند (دانشنامه رشد، ۱۳۸۹)
مهارتهای مالی عبارتست از : خدمتی که با فراهم کردن اطلاعات مالی مورد نیاز مدیران، پرداخت کنندگان مالیات، اداره کنندگان و سایرین جهت تصمیم گیریهای آگاهانه انجام می پذیرد. کارآفرينان ممکن است در ارزيابي اهداف مالي و غيرمالي در چند سال اول شروع کسب و کارشان به دلايل مختلف از جمله فقدان آموزش و تجربه لازم دچار اشتباه شوند. چنين اشتباهاتي مي‌تواند مشکلات مهمي از جمله عدم توانايي در بازپرداخت بدهي‌ها و تعهدات ما

لي براي آنها به وجود آورد.‏ کسي که قصد دارد يک کسب و کار جديدی را راه‌اندازي نماید، مي‌بايستي بداند که چه شاخص‌هايي را براي هدف‌گذاري‌ خو

د انتخاب کند و اين هدف‌گذاري را چگونه انجام دهد. در صورتي که شاخص مناسبي براي هدف‌گذاري انتخاب نشود، سنجش و ارزيابي عملکرد با توجه به اين شاخص‌ها به دلايلي همچون ابهام و سنجش‌ناپذيري شاخص‌ها ميسر نخواهد شد. به همین دلیل وجود مهارت مالی در کسب و کارهای کوچک و متوسط به عنوان پرچین و یا مانع در برابر تغییرات آینده صنعت می آیند.ایجاد کسب و کارهای کوچک به عنوان جایگزینی در مقیاس های بزرگ به شمار می آیند.
پژوهشهای گذشته :
در ایران :رفته است که اعم آنها عبارتند از : نقش شركتهاي كوچك در توسعه اقتصاد، بررسي و ارزيابي پروژه ها و فرصتهاي كارآفريني، ساختار سرمايه در مؤسسات كوچك و كارآفرين، مديريت استراتژيك در مؤسسات كوچك ، نقش فرانشيز در اشتغال زائي و توسعه اقتصادي.(مرکز کارآفرینان ایران۱۳۸۷)
۲- برخی از محققین مطالعات زیادی را بر روی سود انجام دهده اند و پس از بررسی های انجام شده به این نتیجه رسیده اند که سود از تغیر در حقوق صاحبان سهام یا تغییر در خالص دارایی های یک واحد تجاری طی یک دوره مالی ناشی می گردد (عالی ور ۱۳۷۵)
۴- مطالعات جامعی را در زمینه محاسبه بهای تمام شده انجام داده اند، بهای تمام شده را در مطالعات خود چنین تعریف می کند: نام دیگر آن را هزینه ساخت یا هزینه تولیدکارخانه نامیده است و آن را حاصل جمع هزینه های مواد مستقیم، دستمزد مستقیم  سربارکارخانه، که بیانگر بهای کالای ساخته شده است. (حسابداری صنعتی(۱) / چارلزتی، ۱۳۸۶)
در خارج :
۱- كارشناسان مديريت و محققان اجتماعي علاقمند به كارآفريني با توجه به انگيزه مهم اين تحولات، تمركز و توجه خود را بر مطالعه ايجاد تجارت جديد معطوف كردند. (تورنتون ۱۹۹۹، آلدريچ۲۰۰۵، ۱۹۹۹؛ گارتنروكارتنر۲۰۰۵)برگرفته شده از مقالهEntrepreneurship and GrowthنوشتهEntrepreneurs’Experiences سال۲۰۰۵(كوپر، سال ۲۰۰۵)
۲- تحقیقات بسیاری در زمینه بدهی ها انجام شده است و یکی از وجه تمایز کسانی که دارای مهارت مالی هستند با کسانی که این مهارت را ندارد همین برنامه ریزی داشتن برای پرداخت بدهی ها می باشد.(Business Accounting … / Jill Collis And Roger Hussey, 2007)
3- مطالعاتی در زمینه هزینه فرصت در چند دهه اخیر صو

رت گرفته است، تحقیقات خود نشان می دهد که کارآفرینان با محاسبه این هزینه فرصت به موقعیت های بهتر دست یافته اند.(Risk and Asset Allocation / Attilio Meucci , 2007)
مهارت های مالی مورد نیاز کارآفرینان عبارتند از :
۱- تاثیر برنامه ریزی برای پرداخت بدهی ها : آنچه

 

که یک برنامه مالی را موفق می‌کند،تداوم در اجرای آن است. به همین جهت بدهی ها را در دو گروه زیر تقسیم بندی می‌کنند: یکدسته بدهی خوب (Good debt) بدهی است که دارای بهره پایین بوده و برای سرمایه گذاریی هایی نظیر خرید خانه، گردش مالی مورد نیاز یک تجارت و یا سرمایه گذاری خاص با درآمد مناسب استفاده شده اند،و دسته دیگر بدهی بد (Bad debt) به بدهی گفته می‌شود که دارای بهره بالایی بوده و محل هزینه کردن آنها دارای ارزش افزوده نباشد. (مدیریت_بدهی‌ها، ۱۳۸۹) در مدیریت بدهی ها سعی می‌شود تا بدهی های بد هرچه سریعتر بازپرداخت شده و تا حد امکان سهم بدهی های خوب در مجموع بدهی ها افزایش یابد. پس می توان نتیجه گرفت که داشتن برنامه برای پرداخت بدهی ها برای بقای حرفه یاکارکارفرینان امری مهم طلقی می گردد.
۲- تاثیر شفافیت اطلاعات مالی : مسئوليت شفافيت صورتهاي مالي اساساً بر عهده هيات مديره شركتها قرار دارد.اطلاعات مالی باید شما ۸ مفاهیم تا عنوان شفافیت به آنها داده شود : دقت، سازگاری، تناسب ، کامل ، وضوح ، مدت زمان ،قابلیت اتکا ، اجرای قانون . درنهایت براین مطلب تأکید شود که راه اصلی مبارزه با فساد در بازار سرمایه وجود شفافیت مالی است که منحصراً ازطریق رعایت استاندارد های حسابداری توسط واحدهای تجاری حاصل می شود و احراز آن مستلزم اتکاء به صورتهای مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان صلاحیتدار و دارای استقلال اخلاقی و اقتصاد می باشد.
۳- ثاثیر محاسبه بهای تمام شده کالا یا خدمات :سه کاربرد مهم مدیریت از اطلاعات بهای تمام شده به شرح زیر است: استفاده از اقلام بهای تمام شده برای ساخت و یا توقف تولید یک محصول و اثر آن بر مشتریان، استفاده از بهای تمام شده برای قیمت‌گذاری ، شناسایی فرصت‌ها یا نیازها برای بهبود طراحی فرآیند و طراحی محصول و فرآیند عملیات تولید می باشد.در نهایت می توان نتیجه گرفت که محاسبه بهای تمام شده درمراحل مختلف تولید (قبل از تولید، در حین تولید، بعد از تولید )یک امری مهم برای مدیریت محسوب می شود .

۴- تاثیر محاسبه سود خالص : این بحث از دهه ۱۹۳۰ تا کنون یکی از بحث های مهم در تدوین استانداردهای حسابداری بوده است. سود یکی از اقلام مهم و اصلی صورت های مالی است که توجه استفاده کنندگان صورت مالی را به خود جلب می کند؛ سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان، مدیران، کارکنان شرکت، تحلیل گران، دیگر استفاده کنندگان صورت مالی ازسود به عنوان مبنایی جهت اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری، اعطای وام، سیاست پرداخت سود، ارزیابی شرکت ها، محاسبه مالیات و سایر تصمیمات مربوط به شرکت استفاده می کنند . نسبت‏هاي سودآوري، از مهمترين نسبت‏هاي مورد توجه سرمايه‏گذاران، مي‏توان به نسبت‏هاي سودآوري اشاره كرد. اين دسته از نسبت‏ها ميزان سودآوري شركت را در يك دوره مالي نشان مي‏دهد و معيار سلامت مالي و مديريت موثر شركت است.در نهایت محاسبه سود را می توان یکی از اهرم های با اهمیت در حفظ و بقای یک شرکت یا موسسه شناسایی نمود و یکی از مبناهای مهم عملکرد شناسایی می شود.
۵- تاثیر فهم ماهیت عملیات مالی : افرادی که در زمینه مهارت های مالی دارای اندیشه های برتر و خلاقیت باشند در کنار صنعتگران، بنگاه های اقتصادی، مدیران بانک ها و سهامداران بورس و بسیاری از افراد دیگر که می خواهند برای تولید ثروت خود یا کشور خود تلاش کنند سهم بسزایی دارند. پس می توان نتیجه گرفت که فهم این مهارت (مالی) یکی از عوامل موفقیت و پیشرفت کارآفرینان در کارهایشان بشمار می آید. (Pricket.2002,september)
6- تاثیر برنامه ریزی برای خرید مواد اولیه: خريد و تدارکات مواد اولیه يکي از مهمترين فعاليتهاي کارآفرینان در شرکت هایشان می باشد. فرايند خريد و تدارکات در پروژه، شامل: مراحل برنامه ريزي، شناسايي منابع، درخواست، برگزاري و داوري مناقصه، مراحل انعقاد قرارداد، اجراي قرارداد، اختتام قرارداد است. عواملي مختلفي باعث کندي روند خريد و ت

دارکات مي شوند و يکي از راه کارهايي که باعث افزايش بهره‌وري سيستم خريد و تدارکات مي شود، پياده سازي و اجراي سيستم تدارکات بهنگام است که بر اساس کشش تقاضا، طراحي شده است. فرآیند تصمیم خرید شامل مراحل متفاوتی است که عبارتند از : شناخت مشکل،گردآوری اطلاعات، ارزیابی گزینه ها، تصمیم گیری خرید ، رفتار پس از خرید است.در نهایت می توان نتیجه گرفت که برنامه ریزی برای خرید مواد اولیه اثر مهمی در بقای خط تولید یک شرکت دارد. (بوركه ماروي، ۱۳۸۵)

۷- تاثیر برنامه ریزی فروش کالاهای تولید شده : استفاده از بازاريابي براي همه شركتها و سازمانهايي كه درصدد هستند بدون تسليم در برابر تغيير حضوري آگاهانه در بازار داشته باشند ضرورت دارد. شركتهايي كه در زمينه بازاريابي بسيار موفق بوده اند، اهميت كيفيت محصول و ارائه خدمات به مشتريان را درك كرده اند. مشتريان راضي منبع سود شركتها هستند. شركتهايي كه نمي توانند مشتريان را راضي نگه دارند در دراز مدت دربازار باقي نخواهند ماند به عبارت ساده ترهیچ فروشی بدون برنامه ریزی انجام نمی شود.
۸- تاثیر محاسبه ریسک و بازده: در فرهنگ مدیریت رهنما، در تعریف ریسک آمده است: ریسک عبارت است از هرچیزی که حال یا آینده دارایی یا توان کسب درآمد شرکت، موسسه یا سازمانی را تهدید می کند. ریسک عبارت است از احتمال تغییر در مزایا و منافع پیش‌بینی شده برای یک تصمیم، یک واقعه و یا یک حالت در آینده. منظور از احتمال این است که اطمینانی به تغییرات نیست.

ریسک مالی : شرایطی است که سرمایه گذاری، گردش نقدی کافی برای پرداخت بهرۀ وامهای دریافتی، باز پرداخت بدهی ها و سود مورد انتظار نداشته باشد. ریسک عملیاتی :عموماً ناشی از اشتباهات انسانی یا اتفاقات و خطای تکنیکی تعریف می‌

شود. این ریسک شامل تقلب (موقعیتی که معامله‌گر‌ها اطلاعات غلط می‌دهند)، اشتباهات مدیریتی و کاستی کنترل می‌شود. در نهایت ریسک شامل: استراتژی انتقال، استراتژی اجتناب، استراتژیک کاهش (یا تسکین) و استراتژی پذیرش (یا نگهداری) است.
۹- تاثیر پیش بینی هزینه های آتی توسعه کسب و کار: مدیریت هزینه بر مبنای هدف (پیش بینی هزینه های آتی) مجموعه یکپارچه ای از تکنیک ها و سیستم هایی

است که جهت مدیریت اجزاء طراحی و بکار برده می شود و به منظور پیاده سازی موفق آن، ایجاد زمینه های مناسب تکنیکی، رفتاری و فرهنگی لازم می باشد. در هزینه یابی برمبنای هدف توجه ویژه ای به چرخه عمر محصولات و بهبود مستمر می گرددو همواره نیازهای مشتریان در اولویت قراردارد. مزیت های هزینه یابی هدف:۱)تعیین هزینه آتی مورد

انتظاری تولید محصول یا ارائه خدمات،۲) دستیابی به هزینه کارآتر،۳) شناسایی نیازهای مشتریان،۴) افزایش سودآوری در بلند مدت،۵) تطابق فعالیت های شرکت با نیازهای مشتریان،۶) ورود به رقابت جهانی،۷) آگاه ساختن اعضای کاری از اهداف هزینه و احساس تعهد آنها نسبت به نوآوری در محصول،۸)استفاده از فرصت های موجود در بازار،۹) کاهش بهای خرید قطعات و مواد،۱۰)ایجاد انگیزه و روحیه کار گروهی در سازمان و….در نهایت می توان نتیجه گرفت که پیش بینی هزینه های آتی درکسب و کار کارآفرینان و دیگر شرکت ها امر مهم درجهت پیشرفت کسب و کار آنها محسوب می شود.
۱۰- تاثیر محاسبه هزینه فرصت سرمایه گذاری برای آتی : هزینة فرصت که گاهی هزینة اقتصادی و هزینة واقعی نیز نامیده می‌شود، یکی از مفاهیم اساسی اقتصاد است. هزینة حسابداری به‌دست آوردن یک چیز، پولی است که برای آن می‌پردازیم؛ ولی هزینة فرصت، چیزهایی است که می‌توانستیم با آن پول به‌دست آوریم؛ امّا از آن‌ها چشم پوشیدیم. به عبارت دیگر، هزینه فرصت، ارزش بهترین گزینه‌ای است که با انتخاب گزینه‌ای دیگر از دست می‌رود . پس می توان نتیجه گرفت که محاسبه هزینه فرصت پروژه های آتی توسط یک کارآفرین در پیشرفت او وهمچنین کسب وکارش اهمیت فراوانی برخوردار می باشد.
۱۱- تاثیر محاسبه نرخ بازده داخلی پروژه های : نرخ بازده داخلی ک

ه بصورت مخفف IRR آورده می شود که به معنی نرخ بازده داخلی می باشد . نرخ بازگشت در بودجه بندی سرمایه ای برای اندازه گیری و مقایسه سودآوری از سرمایه گذاری مورد استفاده قرار می گیرد. می توان نرخ بازگشت سرمایه را در سرمایه گذاری ها کارآفرینان را محاسبه نماید. به عنوان مثال ممکن است یک پروژه نسبت به پروژه دیگر IRR پایین تری داشته باشد اما NPV بالاتری نسبت به پروژه دوم داشته باشد باید بیش از پروژه دوم پذیرفته شود.
نتیجه گیری :
مفاهیم خلاقيت، ريسک، نوآوري و در آخر داشتن مهارت مالی در کارآفريني از ضرورياتي است که هم در شروع توليد کالاها و فعاليتهاي کارآفرينانه، و هم در انتقال م

وفقيت‌آميز شرکت به بازارهاي جهاني مؤثرند . امروزه كه كار و فعاليت شكل تازه ايکارآفرینی، نقشهای کارآفرینی به خود گرفته و به سوي خودكارفرمايي و خوداشتغالي در حركت است در نتیجه كارآفريني و كارآفرينان نقش كليدي در روند توسعه و پيشرفت اقتصادي جوامع مختلف ايفا مي كنند. در یک نگاه کلی تر می توان گفت که ایجاد کسب و کار های کوچک و متوسط، توسط کارآفرینان برای اقتصاد هر جامعه مفید و ضروری است و باعث محکم شدن پایه های اقتصادی آن جامعه می شود. بايد توجه داشت كه كارآفرينان تنها به ايجاد فرصتهاي شغلي جديد نمي پردازند بلكه با ساختار، تفكر، تحرك و فرهنگ لازم دست به تخريب خلاق مي زنند تا از دل ويرانه هاي كهن بناي رفيع آباداني و پيشرفت رادست یابند.پس در همین راستا داشتن م

هارت مالی در کارآفرینان یک امری مهم طلقی می شود و در صورتی که کارآفرینی دارای این مهارت باشد و کسب و کاری را راه اندازی نماید نسبت به دیگر کارآفرینان که دارای این مهارت نمی باشند، موفق تر خواهد بود .
فهرست منابع و مآخذ:
الف ) منابع لاتین :
۱٫ Roberts. Kaplan, Anthony A. Atkinson,: Advanced management Accounting” prentice Hall International,Inc.1998 PP.01998 pp.2339-22
2. Pricket. 2002,September,sweet clarity. Financial management,18-21
3. J.-Ph. Bouchauda, Elements f

or a Theory of _Nancial Risks, Physica A 285 (2000) 18-28.
4. Kloman, H. F. “Risk Management Agonists.” Risk Analysis ,June 1990
ب ) منابع فارسی :
۱٫ شباهنگ ، رضا، کتاب حسابداری مدیریت ، سال انتشار۱۳۷۸، نشریه ۱۳۱، ، انتشارات سازمان حسابرسی، چاپ ششم
۲٫ دکتر بزرگ اصل ، موسی ، گردآوری شده از سومین گرد هم آیی جهانی مبارزه با فساد و پاسداری از درستکاری ، ۲۹ تا ۳۱ می ۲۰۰۳ سئول
۳٫ فتحی ، سعید، مقاله ریسک مالی – شاخص سازی و اندازه گیری ، مجله تدبیر سال ۱۳۸۵- شماره ۱۶۸
۴٫ سماواتی، رضا،مقاله ویژگی‌های

بارز حسابداری مدیریت در ژاپن، نشریه حسابرس، بهار ۱۳۸۰، شماره ۱۰
۵٫ حجازی، رضوان، مقاله مدیریت هزینه بر مبنای هدف ، مجله دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، بهار ۱۳۸۲، سال پانزدهم، شماره ۱، صفحه ۳۷