چکیده

هدف پژوهش حاضر تاثیر هوشمندی رقابتی بر نوآوری سازمانی با نقش میانجی یادگیری سازمانی کارکنان بانک ملی میباشد، روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی – معادلات ساختاری بوده است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه کارکنان ۶۰۰ میباشند که تعداد آنها … نفر میباشد با استفاده از فرمول کوکران تعداد ۲۳۴ نفر برای نمونه مورد نظر انتخاب گردیده است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد بوده که برای پایایی آن از آلفای کرونباخ استفاده شده است که ۰٫۸۹ بدست آمده است که نشانگر تایید پایای پرسشنامه مورد نظر میباشد. نهایتا مجموعه داده به کمک نرم افزار LISREL با مدل سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تجزیه و تحلیل نشان داد که بین ابعاد هوشمندی رقابتی و نوآوری و یادگیری سازمانی و همینطور بین یادگیری سازمانی با نوآوری سازمانی تاثیر مثبت وجود دارد .

واژگان کلیدی: هوشمندی رقابتی، نوآوری سازمانی، یادگیریگرایی

The impact of competitive intelligence on the mediating role of organizational learning and organizational innovation

Abstract Purpose of this study The impact of competitive intelligence on the mediating role of organizational learning and organizational innovation in the city of Babol is an employee of the Melli Bank. The study incluedd statistical community all national bank in the city of Babol that their number 600 people using 234 fromul cochran fir the sample is selected. means of collecting the data was standard for its Cronbach reliability of that 0.93 obtained confirmed that represents a questionnaire. Finally the data set software LISREL with the Structural equation modeling. The analysis results showed that the dimensions of the

competitive intelligence and organizational innovation, organizational learning there is a positive impact.

Keywords : competitive intelligence, organizational innovation, organizational learning×

-۱ مقدمه

۱ و -*

۱

فناوریهای نوین با سرعتی شتابان در حال پیشرفت هستند. جوامع به صورت عام و بازار عرضهی کالاها و خدمات به صورت خاص با شتابی وصفتاپذیر به دنبال فناوریهایی هستند که بقای آنها را در دنیای در حال تحول تضمین کند. پیشبینی آیندهی این رقابتها برای کسی معلوم نیست. سازمانها ظاهرا فقط برای رقابت ایجاد میشوند و دیگر زنده بودن به معنای دست یابی به وضعیت سودآور مداوم نمی باشد(لوبیکا و گبریلا.( ۲۰۱۴ ۱ یکی از عواملی که میتواند به این امر کمک کند، یعنی قدرت رقابتپذیری یک سازمان را افزایش دهد و آن را از دیگر سازمانها متمایز نماید هوش سازمانی است. هوش سازمانی فرایند افزایش سوددهی سازمان در بازار رقابتی با استفادهی هوشمندانه از دادههای موجود در فرایند تصمیمگیری در سازمان و ابزار قدرتمندی است که در اختیار سازمانها قرار دارد و به آنها در شناخت بهتر مشتریان و تولیدکنندگان کمک شایانی میکند (مولنر و استرلکا.(۲۰۱۲ ۲ هر قدر سازمانها بتوانند از رقبای خود اطلاعات بیشتری به دست آورند احتمال آنکه استراتژیهای اثربخش و موفقیت آمیز تدوین و اجرا کنند، بیشتر است، بنابراین ردیابی، درک و واکنش نسبت به رقبا به عنوان یک جنبه ویژه از فعالیت بازاریابی مطرح و لازم است که سازمانها یک برنامه اثربخش و سیستماتیک به نام ” هوشمندی رقابتی” را به اجرا درآورند. شرکتها از طریق هوشمندی رقابتی، رفتار و توانمندیهای رقبای بالفعل و بالقوه خود را ارزیابی میکنند تا بتوانند مزیت رقابتی خود را حفظ و توسعه بخشند (آدیم و همکاران.( ۲۰۰۹ ۳ از آنجا که اقدامات اطلاعات هوشمندی رقابتی زیربنای فرایندهای نوآورانه و حفظ رقابت است (تانو و بایلتی.( ۲۰۰۸ ۴ ابعاد هوشمندی رقابتی از دیدگاه دسچامپز و نایاک (۱۹۹۵) شامل سه طبقه میباشد:
۱٫ هوشمندی بازار: این نوع هوشمندی وطیفه تهیه و عرضه روندهای حال و آینده نیازها و ترجیحات مشتریان به بازارهای جدید را برعهده
دارد.

۲٫ هوشمندی مرتبط با رقبا: این نوع هوشمندی از طریق ملاحظه و بررسی مستمر و نظامند تغییرات در ساختار رقبا، محصولات جایگزین جدید و وارد شوندگان جدید به صنعت ارزیابی تکامل استراتژی رقابتی رقبا را بر عهده دارد.

۳٫ هوشمندی تکنولوژیکی: تحلیل هزینه- فایده تکنولوژیهای جدید و فعلی و نیز پیشبینی تکنولوژیهایی که در آینده از بین میروند و تکنولوژیهایی که در آینده مسلط میشوند، به عهده این نوع هوشمندی است.

در سالهای اخیر با ظهور اقتصاد دانش محور، نوآوری نقش حیاتیتری در تحول ساختارهای اقتصادی و اجتماعی پیدا کرده است، بطوری که در بعضی از مقالات از اقتصادهای پیشرفته امروزی به عنوان اقتصادهای مبتنی بر نوآوری یاد میشود. همچنین در نیم قرن گذشته سیاستگذاران علاقه و توجه فزایندهای به توسعه سیاستهای نوآوری مبتنی بر دانش به عنوان نیرو محرکه توسعه اقتصادی پیدا کردهاند (نصرالهی و همکاران .(۱۳۸۸ به بیان دیگر امروزه عواملی چون تغییرات محیطی، پیشرفتهای تکنولزیکی و افزایش رقبا باعث شده است که کشمکش و رقابتی بیپایان بین سازمانها به وجود آید. این در حالی است که سازمانها با گرایش به پذیرش نوآوری بیشتر، در پاسخ به تغییرات محیطی و همچنین گسترش قابلیتهای جدید که به آنها برای دستیابی به عملکرد بالاتر کمک مینماید، موفقتر خواهند بود (سعید اردکانی و همکاران .(۱۳۸۹

بنابارین با پیچیدگی و رقابت روبه گسترش، نوآوری به عناون یکی از مزیتهای اصلی برای حیات شرکتها محسوب می شود. همه سازمانها برای بقا نیازمند ایدههای نو و بدیع هستند. ایده های نو و بدیع همچون روحی در کالبد سازمان دمیده میشود و آن را از نیستی و فنا نجات میدهد. ظهور نوآوری نه تنها سازمانها را قادر میسازد نسبت به رقبا مزیت رقابتی به دست آورند بلکه ابزار سودمندی را برای ارتقای عملکرد سازمانی ارائه میکند (دهقان نجم .(۱۳۸۸ در واقع فرایند نوآوری بیش از ایجاد و یا ابداع ایده جدید است که شامل فعالیتهای درگیر در توسعه و اجرا است در واقع فرایند نوآوری به عناون توسعه و اجرا ایدههای ججدید توسط افرادی که در طول زمان در تبادل با دیگران تغییر زمینههای نهادی و سازمانی مشارکت میکنند میباشد (ونگ.(۲۰۰۴ ۵

اما متغیر دیگری که هوشمندی رقابتی بر آن اثر میگذارد یادگیری سازمانی می باشد که نوآوری بدون یادگیری سازمانی تحقق پیدا نمیکند. درحقیقت نوآوری شامل یک فرایند یادگیری است و عبارت از توانایی برآمدن از عهده مسائل و مشکلات و نیز یادگرفتن از آنها میباشد(دیکنیس و همکاران .(۱۹۹۸ یادگیری سازمانی ظرفیت یا فرایندهای درون سازمانی برای نگهداری یا بهبود عملکرد سازمان بر اساس تجارب است به عبارتی یادگیری سازمانی فرایند جمعی اکتساب و خلق شایستگیهاست که در روش مدیریت موقعیتها تغییر ایجاد کرده و شرایط را متحول خواهد کرد (آکوف۶ .(۱۹۹۹ میتوان گفت یادگیری سازمانی، یک وضعیت ثابت با هدف محدود نیست، بلکه فرایند مستمر تطبیق با شرایط محیطی و تکامل است که طی آن گروههای درون سازمانی تشویق می شوند مهارتها، دانش و اجماع درباره مقصد سازمان را توسعه دهند. یادگیری سازمانی متشکل از مجموعه ای از تعاملات بین انطباقهای فردی و گروهی و انطباق در سطح سازمانی است (لویزر.(۲۰۰۲ ۷

لذا هدف این پژوهش حاضر بررسی تاثیر هوشمندی رقابتی بر نوآوری سازمانی با نقش میانجی یادگیری سازمانی در بانک ملی در شهرستان بابل میباشد.

۱ Lubica& Gaberela

۲ ۰ROQiU 6W HOND 3 Adidam et al 4 Tanev & Bailetti 5 Wong 6 Akoff 7 Lusier

۲

-۲فرضیات تحقیق
۱٫ هوشمندی رقابتی بر نوآوری سازمانی بانک ملی شهرستان بابل تاثیر مثبت و معنادار وجود دارد.
۲٫ هوشمندی رقابتی بر یادگیری سازمانی بانک ملی شهرستان بابل تاثیر مثبت و معنادار وجود دارد.

۳٫ یادگیری سازمانی بر نوآوری سازمانی بانک ملی شهرستان بابل تاثیر مثبت و معنادار وجود دارد.
۴٫ هوشمندی رقابتی بر نوآوری سازمانی از طریق یادگیری سازمانی بانک ملی شهرستان بابل تاثیر مثبت و معنادار وجود دارد.