چکیده

روستاي حمامیان از روستاهاي با اهمیت منطقه بوکان می باشد. روستا یاد آور اهمیت و ارزش آن در گذشته است مسجد حمامیان در حاشیه شرقی روستا و در کنار رودخانه سیمینه رود قرار گرفته است. بنا در سال (۱۳۲۸ ) هجري قمري بنا شده است و کاملا درون گرا می باشد . هدف از این پژوهش حفظ این بنا به عنوان یک بناي ارزشمند تاریخی از طریق بررسی کالبدي بنا، شناخت آسیب ها و عامل هاي گوناگونی که حیات بنا را به خطر می اندازند می باشد پس از مطالعه و بررسی کامل بنا و شناسایی آسیب ها به یک نتیجه گیري کلی و بهترین راهکار و شیوه بهینه در تثبیت و مقاوم سازي و در نهایت طرح مرمت این اثر تاریخی ارائه گردیده تا هویت تاریخی خود را حفظ کند.

کلمات کلیدي: روستاي حمامیان، بوکان، بناي تاریخی، آسیب شناسی، مرمت.

.۱مقدمه

بناي مسجد، سندي ارزشمند در پژوهش هاي جغرافیاي و تاریخی شهرهاي ایران از قرن اول هجري قمري تاکنون می باشد. بررسی صورت هاي گوناگون مسجد در طول زمان، حقایقی از نوسانات اجتماعی، اقتصادي و سیاسی زمان هاي دور و نزدیک را نشان می دهد، مساجد به عنوان مهم ترین بناها در هرشهر و روستا، همواره نقش هاي متعددي در زندگی اقشار مردم داشته اند(شاطریان؛.(۱۳۹۰

روستاي حمامیان در فاصله (۳)کیلومتري شهربوکان قرار دارد و وجود مجموعه اي از بناهاي تاریخی در این روستا یاد آور اهمیت و ارزش آن در گذشته که داراي ارزش معماري و هنري می باشند، از اهداف این پژوهش دست یابی به طرح جامع و کامل در جهت حفاظت و نگهداري از این بنا با قابلیت در جهت ارتقا بنا به عنوان یکی از آثار شاخص است و راهکارهاي مرمتی براي مسجد حمامیان هدف اصلی این پژوهش می باشد.

.۲منطقه ي مورد مطالعه
شهرستان بوکان با مختصات جغرافیایی ۴۶ درجه و ۱۳ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۳۲ دقیقه عرض شمالی و وسعتی برابر۲۵۴۱/۳۰۶ کیلومتر مربع را در بر

گرفته است و با قرار گرفتن در جنوب شرقی استان آذربایجان غربی، این شهرستان در شمال با شهرستان میاندوآب، در شرق با شهرستان شاهین دژ و در غرب با مهاباد، در جنوب با استان کردستان(شهرستان سقز) همسایه می باشد و این داراي اقلیم سرد و کوهستانی می باشد. ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح آب هاي آزاد حدود ۱۳۴۰ متر می باشد شهرستان شامل ۲ بخش و ۷ دهستان و ۲۰۸ آبادي می باشد که روستاي حمامیان در حومه شهر بوکان قرار دارد(سیستانی؛ .(۱۳۶۹

١ دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مرمت و بافت ھای تاریخی، دانشگاه آزاد واحد ابهر.

٢ عضو ھیئت علمی دانشگاه آزاد واحد ابهر

١

دومین همایش ملی پژوهش هاي کاربردي در »مهندسی عمران، معماري و مدیریت شهري«

nd National Conference on Applied Researches in Civil engineering, Architecture and Urban planning٢

تصویر:۱ موقعیت قرار گیري شهرستان بوکان

.۳روش شناسی پژوهش

روش تحقیق به صورت تلفیقی از روش استقرایی و قیاسی می باشد در بخش میدانی ابتدا با مراجعه به مسجد حمامیان که به عنوان بنایی از دوره ي قاجار معرفی شده، پرداخته و پس از آن به تهیه ي عکس از محل، براشت نقشه ها و ترسیم طرح ها را مور مطالعه قرار خواهند گرفت و در بخش مطالعات کتابخانه اي با مراجعه به مرکز اسناد اطلاعات پایه اي در زمینه موضوع پژوهش، جمع آوري و به مطالعه بافت و سوابق تاریخی و مرمتی پرداخته شده است.

مرحله بعد از آن با شناخت موقعیت و بافت روستا آغاز و به موقعیت بنا در بافت و بناهاي تاریخی دیگر که در کنار آن شکل گرفته اند منتهی می_ گردد، در نهایت به تجزیه، تحلیل و نتیجه گیري پرداخته تا به مسئله اصلی پژوهش پاسخ کافی با تکیه بر داده هاي تئوري و عملی داده شود.
.