چکیده

عبور رشته کوههاي سر به فلک کشیده زاگرس از میان استان ایلام و مجاورت با سرزمینهاي کم ارتفاع کشور عراق باعث شده تا در این استان مناطق آب و هوایی متنوع و نیز فرصت مناسب براي رشد گیاهان متنوع خوراکی و دارویی فراهم گردد و همین امر سبب گردیده که اهالی استان از گذشته بسیار دور به استفاده از گیاهان دارویی توجه ویژه داشته باشند به گونهاي که اکنون نیز در بیشتر روستاها معالجات سنتی با استفاده از گیاهان دارویی انجام میگیرد. در این بین گیاه اسکروفولاریا استریاتا ( Scrophularia (striata با نام محلی تشنهداري گیاهی است خودرو، چند ساله و از تیره گل میمون که مردم ساکن استان ایلام سالهاست که به صورت تجربی از این گیاه به صور مختلف از قبیل جوشانده خوراکی، بخور و ضماد در درمان بیماريهاي متفاوت از جمله التهاب و عفونت چشم و گوش، سوختگیهاي پوستی، زخم هاي عفونی، اپی زیاتومی، درد و اختلالات گوارشی، سرماخوردگی، هموروئید، کاندیدیازیس و کورك استفاده کنند. امروزه خواص آنتی باکتریال، آنتی ویروسی، حفاظتی و بازدارندگی قوي این گیاه در مطالعاتی به اثبات رسیده است اما ترکیبات شیمیایی این گیاه به صورت کامل شناسایی نشده و با توجه به کاربردهاي

٧٩۴

سنتی این گیاه مطالعه جامعی در زمینه دانش بومی و یافته هاي جدید در زمینه این گیاه ضروري است که در صورت شناخت علمی و توسعه و بهره برداري صحیح میتواند نقش مهمی در سلامت جامعه، اشتغالزایی، توسعه صادرات غیر نفتی و در نهایت توسعه پایدار ایفا کنند.

کلمات کلیدي: اسکروفولاریا استریاتا، طب سنتی، عفونت، توسعه پایدار

مقدمه

استان ایلام با گستره ۲۰ هزار کیلومتر مربع مساحت به دلیل قرار گرفتن در دامنه رشته کوههاي زاگرس و شرایط آب و هوایی مناسب، یکی از مهمترین رویشگاه هاي گیاهان دارویی در کشور به شمار میرود. برخورداري از این ویژگی ممتاز است که ایلام را تبدیل به عروس زاگرس و ذخیرگاه گیاهان دارویی در غرب کشور کرده است.