” ارابه مرگ ” همچنان در جاده های کشور به پیش می رود
علل وقوع تصادفات جاده ای در کشور

جاده های کشور هر لحظه شاهد وقوع تصادفات خونین است و این اتفاقات ناگوار تا زمانی که استانداردهای ایمنی جاده ها از یک طرف و رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی از سوی دیگر جدی گرفته نشود ، همچنان ادامه خواهد داشت.

جاده های نامناسب ، رانندگان ناشی و یا خواب آلود ، اتومبیل های فرسوده و غیر استاندارد ، رعایت نکردن مقررات رانندگی در جاده ها و… از جمله عواملی به شمار می روند که به عنوان مقصران تصادفات جاده ای شناخته شده اند اما سهم جاده ها در این میان بیش از بقیه عوامل است . حتی در مواردی که مقصر اصلی راننده ناشی است ، باز اگر وضعیت جاده ها متناسب باشد، می توان امیدوار بود که حادثه رانندگی به فاجعه تبدیل نشود…

با توجه به وجود ۵۷۰ هزار کیلومتر راه و ۷۵۰ کیلومتر آزاد راه در کشور ، باید به این مساله توجه داشت که ۸۰ درصد ترافیک و ۷۵ درصد تصادفات بر روی ۲۰ درصد از محورهای بین استانی و بین شهری رخ می دهد .
بررسی های به عمل آمده در گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نشان می دهد که طی شش ماهه نخست سال جاری ۱۵۴۳۳نفر به علت تصادفات رانندگی در کشور کشته شده اند که این رقم نسبت به مدت مشابه در سال گذشته ، ۳/۶ درصد رشد داشته است.
جاده های ناهموار…

به گزارش مهر ، راههای موجود در کشور ، راههای مناسبی برای رانندگی نیستند . این حقیقت را نمی توان در پوشش نقش بسیار زیاد خطای انسانی در بروز تصادفات جاده ای و یا مشکلات مربوط به فرسوده بودن و استاندارد نبودن خودروها پنهان کرد. مسئولان کشور باید به اصلاح وضعیت راهها، بعنوان یک ماموریت حیاتی که با زندگی و جان انسانها مرتبط است ، نگاه کنند…

پذیرفتن حقیقت شجاعت است . مسئولان ما باید شجاعت پذیرفتن حقیقت را داشته باشند . نمی توان منکر خطای انسانی ، منکر به خواب رفتن برخی از رانندگان کامیون و اتوبوس که ناشی از ساعات طولانی رانندگی در جاده ها به دلیل نیازهای انباشته مالی آنها شد اما وقتی در اغلب جاده های کشور بدلیل باریک بودن گذرگاه فقط دو اتومبیل می توانند در مسیر مخالف از کنار یکدیگر عبور کنند ، بروز کوچکترین خطای انسانی ، بدلیل در اختیار نبودن کوچکترین قدرت مانور برای راننده مقابل به مفهوم بروز فاجعه است .

بطور روشن تر باید گفت در بسیاری از تصادفات خونین که مردم اصطلاحا به آن ” تصادف شاخ به شاخ ” می گویند ، می بینیم که راننده ای که از سمت مقابل می آمده و مثلا راننده یک کامیون بوده و به علت خستگی ، در حالت خواب آلوده قرار داشته و ناچار انحراف به چپ پیدا کرده است در همین لحظه اتوبوسی که با ۴۵ مسافر از روبرو می آید، پس از مشاهده این وضعیت ، بدلیل باریک بودن جاده قدرت هیچگونه مانوری نداشته و نهایتا مجبور شده یا به کوه بزند یا اتوبوس را به دره بیندازد و یا یک تصادف خونین شاخ به شاخ باعث شود.

کارشناس پلیس راه ، علت حادثه را خواب آلودگی راننده کامیون اعلام می کند اما کسی نمی گوید اگر راننده کامیون خواب آلود بوده ، راننده اتوبوس که خواب آلود نبوده است . اگر اینطور باشد باید بپذیریم که درجاده های ما همه در حال چرت زدن هستند. در حالی که واقعا اینطور نیست . اگر راننده کامیون از شدت خستگی خواب آلوده بوده، راننده اتوبوس با دیدن انحراف او به چپ ، می توانسته به سرعت واکنش نشان دهد و از تصادف فرار کند اما وقتی جاده باریک چنین اجازه ای را نمی دهد ، راننده اتوبوس چکار کند!!

حوادث جاده ای در ایران بسیار تکان دهنده است . روزی نیست که از کشته شدن افرادی در جاده ها نشنویم، افرادی که سرمایه های این جامعه هستند و کشور برای پرورش و رشد آنها هزینه های سنگین گوناگونی را متقبل شده است وقتی یک استاد دانشگاه ، یک تکنسین ، یک فارغ التحصیل دانشگاه ، یک مدیر کشوری و … در حادثه ای جاده ای جان خود را از دست می دهد چقدر جامعه باید هزینه کند تا دوباره فردی چون او تربیت شود و جای خالی او را پر کند . با این نگاه انسانی ، مرور تیتر خبرهایی که کشته شدن افرادی را در جاده ها اطلاع می دهند ، احساسی متفاوت را در انسان برخواهد انگیخت.

سرنشینان خودروها ؛ بیشترین کشته شدگان تصادفات
بر اساس بررسی های صورت گرفته مشخص شد که ۵/۳۰ درصد کشته های ناشی از تصادفات سرنشین ، ۲۵ درصد موتورسوار ، ۳/۲۲ درصد عابر ، ۵/۱۹ درصد راننده و ۲/۰درصد دوچرخه سوار بوده اند.
به گزارش مهر ، بررسی ها نشان می دهد نزدیک به نیمی از افراد یعنی ۳/۴۹ درصد ، در محل وقوع تصادف ، ۴/۳۹ درصد در بیمارستان ، ۸/۹ درصد در حین انتقال به بیمارستان و ۸/۰ درصد افراد در منزل فوت کرده اند.

همچنین ، بیشترین نسبت متوفیات در مناطق درون شهری مربوط به استانهای تهران با ۶/۵۲ درصد ، اصفهان ۵/۴۲ درصد ، و بیشترین نسبت متوفیات در مناطق برون شهری مربوط به استان های قزوین با ۸/۸۱ درصد و گیلان ۶/۷۷ درصد و در نهایت بیشترین نسبت متوفیات درجاده های روستایی مربوط به استانهای ایلام با ۸/۱۳ درصد و کردستان ۱/۱۳ درصد بوده است .

۱۴۰ هزار کشته و ۱۲ میلیون مصدوم ؛ آمار تصادفات ۷ سال گذشته در ایران
۳۱۰ میلیارد تومان خسارات سالانه تصادفات رانندگی

موثق ترین آمار تصادفات رانندگی در کشور از کشته شدن ۱۴۰ هزار و ۹۳۳ شهروند طی ۷ سال گذشته (از ابتدای ۷۷ تا انتهای ۸۳ ) حکایت دارد و این در حالی است که وقوع این حوادث بیش از ۱۲ میلیون مصدوم و ۵۰۰ هزار معلول مادام العمر بر جای گذارده است.
به گزارش خبرنگار اجتماعی “مهر” ، هرساله در سراسر دنیا بیش از ۵۰ میلیون نفر در اثر حوادث ترافیک مجروح و ۲/۱ میلیون نفر کشته می شوند و با وجود اینکه ایران کمتر از یک صدم جمعیت جهان را به خود اختصاص داده ، بیش از یک چهلم از حوادث ترافیکی را به خود اختصاص داده است. در ایران در گروههای سنی یک ماهه تا ۵۰ ساله مهمترین علت مرگ ، حوادث غیر عمدی است و در راس همه حوادث ، سوانح ترافیکی قرار دارد.

بنابراین گزارش ، در حالی که میزان بروز مرگ ناشی از حوادث مربوط به حمل و نقل در جهان ۸/۲۰ درصد از کل مرگ و میرها را به خود اختصاص می دهد ، در ایران این میزان ۳۸ درصد است.
وزارت بهداشت در سال گذشته به صورت رسمی اعلام کرد: در ایران از هر ۱۰۰ هزار نفر در طول سال ، ۲۷۵ نفر دچار سوانح رانندگی می شوند. به طوری که ۲۳۷ نفر از آنها بستری و ۳۸ نفر می میرند.

بر اساس پیش بینی سازمانهای بین المللی ، با ادامه این روند میزان خسارت جانی سوانح ترافیکی از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۲۰ در کشورهای متوسط ۸۰ درصد افزایش یابد و بر اساس پیش بینی بانک جهانی ، در این مدت کشورهای جنوبی آسیا با افزایشی معادل ۱۴۴ درصد ، بیشترین رشد را در مرگهای ناشی از حوادث ترافیکی خواهند داشت. به اذعان کارشناسان این رقم در ایران نیز در صورت عدم مداخله کارآمد ، همین مقدار رشد خواهد یافت.

به گزارش “مهر”، مطالعات گروه آمار سازمان پزشکی قانونی کشور نشان داد ، میانگین رشد سالانه میزان فوتی های تصادفات رانندگی در ۷ سال گذشته ۳/۷ بوده است که به این ترتیب در سال ۱۴۰۰ میزان کشته شدگان حوادث ترافیکی به بیش از ۵۸ هزار تن می رسد.

باید توجه داشت که در حوادث ترافیکی منجر به جرح علاوه بر کشته شدگان، طیف گسترده تری نیز دچار مصدومیت می شوند. پدیده کوه یخ در پیامدهای ناشی از حوادث یک فرآیند واقعی است ، قله کوه یخ که معمولا مورد توجه قرار می گیرد و به ظاهر کوچک است، موارد مرگ ناشی از حوادث است . ولی بدنه عظیم این کوه از بستری شدگان ، آسیب دیدگان نیازمند خدمات سرپایی و درمانهای خانگی توام با ناتوانایی های گذرا یا ماندگار تشکیل شده است و عواقب روانی و اجتماعی حوادث نیز بر بزرگی این بدنه می افزاید.
در ارزیابی بار اقتصادی – اجتماعی ناشی از حوادث هموا

ره باید این بدنه عظیم مورد توجه قرار گیرد. مجموعه بررسی های سال های ۱۳۷۹، ۱۳۸۰ و ۱۳۸۲ در ایران نشان داده که به ازای یک مورد مرگ ناشی از حوادث و ۱۳ مورد بستری ، ۱۰۰ مورد آسیب منجر به درمان خانگی ، استراحت در منزل و ناتوانی گذرا وجود دارد.نکته حائز اهمیت دیگر در این بحث ، گروه های سنی قربانیان حوادث ترافیکی است .
بررسی آمار نشان می دهد تلفات این گونه حوادث بیش از هر گروهی مربوط به طبقه جوان جامعه است. به طوری که بیش از ۵۰ درصد موارد مرگ ناشی از حوادث را افراد ۴۴ – ۱۵ سال تشکیل می دهند. بر این اساس بر آورد می شود تنها در سال ۱۳۸۱، ۲ میلیون سال عمر به علت مرگ های زودرس و عمر سپری شده با ناتوانی ، در نتیجه حوادث در کشور از بین رفته است که ۱۰۵ هزار سال آن ناشی از مرگ های زودرس و ۹۵۰ هزار سال آن ناشی از عمر سپری شده با ناتوانی است.

عواقب اجتماعی تصادفات…
عواقبی که حوادث در زندگی انسانها می گذارد ، علاوه بر از دست دادن سلامتی یا زندگی ، هزینه های مراقبتهای درمانی ، توانبخشی ، از دست دادن درآمد و قدرت تولید نیز هست. که خود عواقب روحی – روانی را نیز به همراه دارد.
مطالعات انجام شده برروی خانواده هایی که یک فرد آسیب دیده در جمع خود دارند نشان داده است که در بعضی خانواده ها اجبارا الگوی زندگی و کار تغییر کرده و حدود یک سوم آنها درآمدشان را از دست داده و حتی در بعضی موارد حضور یک فرد آسیب دیده در خانواده باعث شده است بچه ها از مدرسه رفتن باز بمانند.

در یک مطالعه جامع دیگر پیرامون خسارات وارده تصادفات بر قربانیان و خانواده های آنها مشخص شد که ۹۰ درصد خانواده های افرادی که کشته شده و ۸۵ درصد خانواده افرادی که معلول شده اند ، افت طولانی مدت کیفیت زندگی داشته و در نیمی از موارد این پیامدها شدید بوده اند. سردرد ، مشکلات خواب ، خوابهای آشفته و مشکلات عمومی سلامت حتی تا سه سال پس از وقوع حادثه نیز در این افراد مشاهده شد.

نکته دیگری که باید به آن توجه داشت این است که اگرچه قربانبان محدود به طبقه اقتصادی خاصی نمی باشند ، ولیکن تعداد قربانیان فقیر به مراتب بیشتر است . همچنین زنده ماندن و بهبود کامل افراد فقیر پس از وقوع آسیب نیز کمتر محتمل است.
عواقب اقتصادی تصادفات…
بر اساس گزارش وزارت بهداشت ، هزینه حوادث ترافیکی در سال ۱۳۸۰ رقمی حدود ۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. همچنین شرکت های بیمه سالانه ۳۱۰ میلیارد تومان خسارات ناشی از حوادث رانندگی را پرداخت می کنند که ۵۵ میلیارد تومان خسارات مالی و ۲۵۵ میلیارد تومان بابت خسارات جانی است.

از سوی دیگر نگهداری روزانه هر زندانی در کشور بالغ بر ۵ هزار تومان هزینه دارد و با توجه به برآورد قوه قضائیه ، حداقل ۲۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در سال صرف نگهداری زندانیان مربوط به حوادث رانندگی می شود.
حوادث ترافیکی قابل پیش بینی و پیشگیری هستند

به گزارش مهر ، طبق برآوردهای سازمان جهانی بهداشت ، حوادث ترافیکی در فهرست علل مرگ در جهان از رتبه نهم در سال ۱۹۹۰ به رتبه ششم در سال ۲۰۲۰ خواهد رسید. اما باید اذعان داشت به عنوان یک عقیده غلط ، اغلب افراد اعتقاد دارند حوادث به صورت شانسی اتفاق می افتد و در نتیجه یک اتفاق غیر قابل پیشگیری رخ می دهد. ولی در حقیقت خیلی از حوادث ، اتفاقی و نتیجه غیر قابل کنترل سرنوشت نبوده ، بلکه اغلب حوادث از جمله سوانح رانندگی قابل پیش بینی و پیشگیری هستند.

دکتر اتین کراگ ، مدیر دپارتمان پیشگیری از آسیب و خشنونت سازمان بهداشت جهانی در راهبرد ۵ ساله این سازمان برای پیشگیری از آسیبهای ناشی از حوادث رانندگی ، به کار گیری کمربند ایمنی ، صندلی مخصوص کودکان ، کلاه ایمنی موتور سواران ، آموزش رانندگان و ساماندهی ترافیک را از جمله روش های اثبات شده پیشگیری از این گونه آسیبها عنوان کرده است.به گفته وی به رغم بالا بودن آمار میزان مرگ و ناتوانی دائمی ناشی از تصادفات در کشورهای کم درآمد ، بیشتر تلاشهای پیشگیری کننده حوادث رانندگی در کشورهای ثروتمند صورت گرفته است.

پیشنهاد کراگ در این زمینه به کشورهای کم درآمد ، تهیه راهبردی موثر است که کارآمدی آن در سایر کشورها به اثبات رسیده و علاوه بر لحاظ منابع مالی به پیچیدگی سوانح رانندگی نیز توجه شده باشد .
نکته حائز اهمیتی که سازمان جهانی بهداشت در راهبرد پنج ساله از آن به عنوان کاستی عمده در حیطه یشگیری از آسیبهای ناشی از حوادث رانندگی نام برده است ، نبود آگاهی کافی در خصوص این معضل ، به ویژه در میان سیاستگذاران است.

بنابراین گزارش ، مجمع جهانی بهداشت در سال ۱۹۷۴ با صدور بیانه ای در رابطه با پیشگیری از حوادث رانندگی ، کشورهای عضو را ملزم به ارتقاء استانداردهای ارائه گواهینامه رانندگی و بالا بردن ایمنی در ساخت وسائل نقلیه و جاده ها کرد.
به گزارش “مهر”، در حال حاضر حدود ۱۴ میلیون وسیله نقلیه موتوری اعم از خودرو و موتورسیکلت در کشور تردد می کند و ۳ هزار نقطه حادثه‌خیز نیز در ایران وجود دارد.
بحرانی بودن ۳ هزار و ۷۰۰ کیلومتر از راههای کشور و کاهش مهارت رانندگان به دلیل فقدان آموزش کارآمد ، فرسودگی ناوگان حمل و نقل بار و مسافر و افزایش سالانه ۲۰ درصدی سفر‌ها، موجب شده در سال گذشته حدود ۶۲۰ هزار تصادف درون شهری و برون شهری رخ دهد و ۲۶ هزار کشته و حدود ۴۰۰ هزار مجروح بر جای ماند.

بر این اساس و به اذعان کارشناسان ، کنترل بروز حوادث ترافیکی اولین ضرورت بهداشتی درمانی و شرط ارتقاء امید به زندگی در کشور است.

اقشار کم درآمد بیشترین قربانیان تصادفات هستند

هر چند قربانیان حوادث رانندگی محدود به طبقه اقتصادی خاصی نمی شود اما بررسی ها نشان می دهد تعداد قربانیان فقیر به مراتب بیش از سایر اقشار جامعه است. همچنین زنده ماندن یا بهبودی کامل این افراد پس از وقوع آسیب نیز کمتر محتمل است
وضعیت اجتماعی – اقتصادی یک عامل شناخته شده حوادث است. مطالعات نشان داده حتی در کشورهای با درآمد بالا افرادی که در مناطق فقیرتر زندگی می کنند در معرض خطر بیشتری برای کشته شدن یا آسیب دیدن از حوادث ترافیکی هستند.

کارشناسان معتقدند: در کشورهای کم درآمد یا با درآمد متوسط، اکثریت افراد کم درآمد دارای خودرو نیستند و هرگز رانندگی نمی کنند ولی در معرض خطر تصادف با خودرو قرار دارند. به همین دلیل در این کشورها ایمن سازی محیط ترافیکی اهمیت ویژه ای دارد.
بنابراین گزارش، طبقه اقتصادی افراد تعیین کننده وسیله نقلیه آنها است. در واقع انتخاب وسیله نقلیه تحت تاثیر وضعیت اجتماعی اقتصادی و به خصوص درآمد است. به همین دلیل و با توجه شرایط اقتصادی حاکم بر کشور، در سالهای گذشته تولید و استفاده از موتورسیکلت در ایران رشد فوق العاده ای داشته است.

بر اساس اعلام پلیس راهنمایی و رانندگی کشور ، بیش از۳۰درصد مرگ و میرهای حاصل از تصادفات مختص موتورسواران است به طوری که در ۹ ماه ابتدایی امسال ۹ هزار موتورسوار در تصادفات شهری و جاده ای کشور جان خود را از دست داده‌اند که ۷۳ درصد کشته‌ شدگان نیز متاهل بوده‌اند.