تعريف مترو

مترو نام قطار داخل شهری است.
مترو و یا قطار شهری می‌تواند در زیر یا بر روی سطح زمین و بر روی ریل مخصوص خود حرکت کند. مترو در کم شدن مشکل ترافیک و نیز آلودگی هوا در کلان‌شهرها بسیار موثر است.

از کشورهای پیشرفته در زمینه راه اندازی خطوط مترو می‌توان به ایالات متحده آمریکا، فرانسه، ژاپن و آلمان اشاره کرد.
بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین خط متروی شهری در جهان متعلق به متروی نیویورک است که با داشتن ۴۶۲ ایستگاه و طول ۱۳۵۵ کیلومتر و دارا بودن ۲۶ مسیر، در جهان بی‌همتا است. در متروی تهران هشت خط عادی و چهار خط سریع‌السیر در نظر گرفته شده که همکنون تنها ۳ خط عادی فعال به همراه یک خط بین شهری بین تهران وکرج دارد

 

اولين مترو در ايران
آشنايي با متروي تهران
سابقه بحث درباره احداث قطار شهري در تهران به ۱۱۰ سال قبل باز مي‌‌گردد
تاسيس ترامواي شهري از جمله نكات پيش بيني شده در امتياز نامه‌اي بود كه بارون ژوليوس دو رويتر در عهد ناصرالدين شاه روي كاغذ آورد.[آشنايي با مترو]
اولين طرح شبيه به متروي امروزي كه براي تهران طراحي و اجرا شد، طرح واگن اسبي بود كه از حرم حضرت عبدالعظيم تا ميدان حُر امروزي كشيده شده و تا سال ۱۳۱۰ نيز داير بود.

در مهر سال ۱۳۵۳ مطالعات مربوط به حل مشكلات ترافيك متروي تهران توسط شركت‌هاي مشاور خارجي از جمله سوفرتو منتج به پيشنهاد سيستم اتوبان مترو (با ۷ خط) شد.
بر اساس اين مطالعات، احداث مترو به عنوان اساسي‌ترين راه حل بهبود ترافيك تعيين شد.
شركت‌هاي فرانسوي از سال ۱۳۵۶ عمليات اجرايي احداث خط ۱ مترو را در اراضي شمال تهران (بزرگراه شهيد حقاني كنوني) آغاز كردند.
عمليات اجرايي مترو تا آذر سال ۵۹ نيز ادامه يافت ولي در اين زمان و درپي جريانات جنگ تحميلي، نمايندگان شركت‌هاي خارجي ايران را ترك كردند و در اواخر سال ۶۰ هيئت وزيران توقف كامل طرح توسط مشاوران خارجي را اعلام كرد.

در سال ۶۳ پس از ارائه گزارشي از طرف جمعي از كارشناسان ايراني در خصوص لزوم احداث مترو، در فروردين سال ۶۴ هيئت وزيران اجراي طرح متروي تهران را تصويب و فعاليت‌هاي مترو مجددا در تهران آغاز شد.
برنامه اول مترو شامل احداث خط ۱ (ميرداماد – حرم مطهر)، خط ۲ (دردشت – صادقيه) و مسير برون شهري خط ۵ (تهران – گلشهر) جمعا به طول ۹۰ كيلومتر با ۵۲ ايستگاه بود.

فعاليت‌هاي اجرايي اين برنامه از سال ۱۳۶۶ با عقد مشاركت مدني با سيستم بانكي آغاز شد.
برنامه دوم مترو نيز شامل طرح توسعه خط ۱ از ايستگاه ميرداماد تا ميدان تجريش، احداث خط ۳ از منطقه اُزگُل تا شهرك ولي عصر در جنوب غرب تهران، احداث خط ۴ مترو از ميدان شهيد كلاهدوز تا شهرك اكباتان و طرح توسعه خط ۲ از دردشت تا پارك جنگلي سرخه حصار بود.
ساخت و بهره‌برداري از خطوط مترو در برنامه دوم از سال ۸۴ شروع شد و تا سال ۱۳۹۰ ادامه خواهد داشت. [اينجا تهران است، مترو]
متروي تهران از نگاه تاريخ:
سال ۱۳۵۰:

• شروع مطالعات اجتماعي، اقتصادي و ترافيكي شهر تهران و پيش بيني تغييرات آن براي سال ۱۳۷۰توسط شركت‌هايسوفرتو و RATP

سال ۱۳۵۳:
• ارايه گزارش نهايي و انتخاب سيستم مختلط (سيستم مختلط شامل يك شبكه خياباني با يك كمربندي در پيرامون منطقه مركزي و دو بزرگراه براي نواحي تازه ساز شهري و يك شبكه مترو با ۷ خط كه به وسيله شبكه اتوبوس راني و تاكسي راني تكميل مي‌شد)
سال ۱۳۵۴:
• تصويب قانون تاسيس شركت راه آهن شهري تهران و حومه (مترو)
سال ۱۳۵۶:

• شروع عمليات اجرايي
سال‌هاي ۶۵-۱۳۵۹:
• توقف كامل طرح به دليل جنگ تحميلي
سال ۱۳۷۴:
• عقد قرارداد براي خريد تجهيزات ثابت و متحرك خطوط ۱ ، ۲ و ۵
سال ۱۳۷۷:
• افتتاح و بهره برداري از قطار سريع السير تهران – كرج
سال ۱۳۷۸:
• افتتاح و بهره برداري از بخش غربي خط ۲، از ايستگاه صادقيه (تهران) تا امام خميني (ره)

سال ۱۳۸۰:
• افتتاح و بهره برداري از نيمه شمالي خط يك از ايستگاه ميرداماد تا علي آباد به طول ۱۴٫۶ كيلومتر و ۱۷ ايستگاه
سال ۱۳۸۱:
• افتتاح و بهره برداري از پايانه و تعميرگاه غرب خط ۲ متروي تهران
• ۱۰،۸ بهره برداري از خط يك از ايستگاه علي آباد تا حرم مطهر به طول
كيلومتر و ۳ ايستگاه
سال ۱۳۸۲:
• بهره برداري از بخش شرقي خط ۲، از ايستگاه امام خميني (ره) تا بهارستان به طول ۲ كيلومتر و ۲ ايستگاه
سال ۱۳۸۳:
• بهره برداري از ايستگاه ايران خودرو (خط ۵)
• بهره برداري از خط ۵ از ايستگاه كرج تا گلشهر به طول ۱۰كيلومتر
سال ۱۳۸۴:

• بهره برداري از ايستگاه چيتگر (خط ۵)
• بهره برداري از ايستگاه باقرشهر (خط ۱)
• افتتاح و بهره برداري از پايانه فتح آباد
• افتتاح نيمه شرقي خط ۲ به طول ۹ كيلومتر و بهره برداري از ايستگاه‌هاي دانشگاه علم و صنعت، سرسبز و شهيد مدني
سال ۱۳۸۵:
• بهره برداري از ايستگاه هاي سبلان و دروازه شميران
• بهره برداري از ايستگاه هاي نظام آباد و گلبرگ

• بهره برداري از ايستگاه اتمسفر
• بهره برداري از ايستگاه امام حسين (ع)

سال ۱۳۸۶:
• بهره برداري از ايستگاه اكباتان
• بهره برداري از ايستگاه شهدا
سال ۱۳۸۷:
• بهره برداري از خط ۴ متروي تهران به طول ۵/۲ كيلومتر از ايستگاه دروازه شميران تا فردوسي
مردم درباره مترو قضاوت كنند

ايران- علي سطوتي قلعه:
دكتر قاليباف در همان نخستين روزهاي مديريت خود در شهرداري تهران محورهايي را به عنوان اصول مديريت شهري مطرح كرد
كه گرچه آن روزها براي برخي جنبه شعاري داشت، اما به مرور زمان، همان شعارها رنگ واقعيت به خود گرفت. يكي از آن محورها در شعار شهروندمداري تجلي يافت. مديريت شهري تهران طي ۴ سال اخير همواره بر اين موضوع تاكيد كرده كه شهر متعلق به شهروندان است و همه تلاش خود را به كار بسته تا بيشترين خدمات را در حوزه‌هاي مختلف به آنها ارائه كند. يكي از اين حوزه‌ها، حوزه حمل و نقل عمومي است كه شاهد تحولات مثبت و پيشرفت‌هاي چشمگيري در اين سال‌ها بوده است.
گسترش خطوط مترو از يك سو و راه‌اندازي سامانه اتوبوس‌هاي تندرو از سويي ديگر، توانسته است بخشي از بار سنگين ترافيك را از روي شانه‌هاي معابر عمومي بردارد. اين اتفاق در حالي افتاده كه متاسفانه دولت چندان به تعهدهاي خود در قبال تبصره ۱۳ پايبند نبوده است.