تعيين الگوي بهينه كشت شهرستان دزفول

مقدمه
بهره برداران كشاورزي مجريان اصلي برنامه های کشاورزی در سطح مزرعه بوده و ميزان پذيرش و استقبال آنها از سياست ها و برنامه هاي جديد ، نقش تعيين كننده اي در موفقيت اين برنامه ها دارد. زارعان در تصميم گيري براي كشت محصولات به طور معمول به هدف هاي مختلفي چون حداكثر كردن درآمد خالص و حد اقل كردن هزينه نيروي كار، استفاده حد اكثر از نيروي كار خانوادگي، دستيابي به سطوح مشخصي از درآمد انتظاري براي تامين حداقل نياز ضروري خانواده خويش و باز پرداخت وام هاي كه اخذ كرده اند توجه مي كنند(سلطانی،۱۳۷۵). به دست آوردن تركيبي از محصولات كه بتواند بيشترين درآمد را از مصرف هزينه ثابتي نصیب زارع نماید و يا كمترين هزينه ايجاد يك در آمد ثابت را در برداشته باشد، اهميت

ويژه اي دارد. يكي از متداولترين ابزارهاي اقتصادي كشاورزي براي رسيدن به اين هدف استفاده از مدلهای برنامه ریزی ریاضی است (عبدشاهي، ۱۳۷۹). برنامه ريزي ریاضی علاوه برتعيين ميزان مطلوب متغيرهاي تقسيم ، مي تواند ارزش محصول نهايي يا قيمت سايه منابع مختلف را محاسبه كند . اضافه بر آن پارامترهايي از جمله قيمت محصولات ، هزينه تهيه هر واحد از نهاده ها ، ميزان محصولات و مقدار محدوديت هايي مختلف مي تواند بطور منظم تغيير داده شود و مجموعه اي از جواب هاي بهينه به وسيله برنامه ريزي خطي پارامتر يك براي شرايط مختلف ايجاد كند (همت فر، ۱۳۸۵). از طرفي برنامه ريزي سيستم هاي زراعي عمدتاً در شرايط عدم حتميت صورت مي گيرد و بهره برداران كشاورزي به دلايل مختلف از جمله نداشتن كنترل برعوامل چون ، آفات و امراض و

وضعيت هاي بازارهاي عرضه و تقاضاي محصولات ، نهادها ، با ريسك روبرو هستند و به اين دليل كه اين اثر نتايج تصميمات را به شدت متاثر مي سازد، تصميم گيرندگان نمي توانند نسبت به آن بي تفاوت باشند. بنابراين ضروري است است تا هنگامي كه براي چنين سيستم هاي برنامه ريزي مي شود و ميزان ريسك مورد توجه قرار گيرد (آقاپور، ۱۳۸۴). دخالت دادن ريسك در برنامه ريزي

كشاورزي با تعيين مجموعه كاراي برنامه هاي بهينه ، امكان انتخاب برنامه هاي مناسب با ويژگي هاي اقتصادي – اجتماعي بهره برداري را فراهم مي نماید. در برنامه ريزي خطي معمول براي تهيه برنامه بهينه مزرعه ، فرض براين است كه زارعان در برابر ريسك بي تفاوت اند و در بازار رقابت كامل هدفشان حداكثر سود مي باشد (ترکمانی، ۱۳۷۵). بنابراين لحاظ كردن ريسك در مدل هاي برنامه ريزي نظام هاي بهره برداري نه تنها به حذف انحرافات در نتايج كمك مي كند بلكه ابزارهاي نيز براي

ارزيابي برخي از سياست هاي كه هدف آنها كاهش ريسك براي كشاورزان است را فراهم مي كند(آقاپور، ۱۳۸۴). از روشهای برنامه ریزی ریاضی که در آنها ریسک ناشی از فعالیتهای کشاورزی لحاظ می گردد مدلهای موتاد و تارگت موتاد است. در بالاترین ریسک ممکن نتایج مدلهای فوق با نتایج حاصل از برنامه ریزی خطی ساده یکسان خواهد بود. الگوهای برنامه ریزی توأم با مخاطره، تمایل به جایگزینی محصولات پربازده به جای محصولات کم بازده دارند(ترکمانی و کلایی، ۱۳۷۸)

. با به کار بردن برنامه ريزي ريسكي

می توان آثار ريسكي قيمت و عملكرد را بردر آمد كشاورزان خرده پا تعيين نموده و از این طریق امکان افزایش درآمد کشاورزان را بررسی نمود(آدسینا و همکاران، ۲۰۰۲).
ضرورت تحقيق
طراحي الگوي كشت به معناي تعيين سطوح زير كشت محصولات از اهميت خاصي برخوردار بوده و بايستي به نحوي انجام پذيرد كه علاوه بر استفاده بهينه از ظرفيت هاي موجود و قابل دسترسي ، بخشي از نيازهاي منطقه اي و ملي را نيز پاسخگو باشد . و در نهايت باعث افزايش توليدات كشاورزي شود و همچنين باعث اشتغال نيروي جوان و همچنين روستائيان در اين بخش گردد . و همچنين با توجه به تحصيل كرده هاي دانشگاهي در اين منطقه مي توان از دانش نوين آنها در جهت بالا بردن كشاورزي منطقه استفاده نمود .

لذا جهت استفاده از اين بخش نياز مي باشد .
۱- بررسي پتانسيل ها ، محدوديت ها و نيازهاي بالفعل و بالقوه شناسايي گردد .
۲- پيشنهاد الگوهاي مناسب كشت به عنوان برنامه توليدات كشاورزي در شرايط توسعه مدنظر قرار گيرد .
۳- بررسي هايي اقتصادي براساس درآمدهاي حاصل از الگوهاي كشت متفاوت محاسبه گردد .
۴- برطرف نمودن مسائل اجتماعي جامعه و ايجاد رفاه و آسايش بيشتر براي كشاورزان و روستائيان مدنظر باشد .
چنانكه مشاهده مي شود، پيشنهاد الگوي كشت مناسب يكي از مهمترين مباحث اين گونه مطالعات است. بدين ترتيب الگوهاي پيشنهادي به عنوان برنامه توليدات كشاورزي آينده در درجه اول بايستي برآيندي مناسب و قابل اجرا از تلقيق صحيح كليه پتانسيل ها ، محدوديت ها و نيازهاي منطقه مورد مطالعه باشد(سلطاني،۱۳۷۵).
در دومين مرحله انتخاب روشي مناسب براي حل مسله مورد نظر با توجه به طبيعت آن انجام مي گيرد . كه در انتخاب روش مناسب بديهي است كه بايد به منابع موجود در محدوديت هاي مسله نيز توجه شود . در اكثر با بهره گيري از روشي انتخاب ، مناسب ترين پاسخ به بهترين الگو از ميان گزينه هاي مختلف ارائه
مي گردد. پس لازم است در طراحي الگوهاي بهينه كشت ، ريسك و عدم حتميت ، به عنوان فاكتوري مهم وارد مدل شود تا نتايج واقع تري براساس ترجيحات مدير مزرعه به دست مي آيد .

پيشینه تحقيق

هر چند كه قدمت مديريت مزرعه را بايستي با قدمت كشت و زرع و كشاورزي برابر دانست و ريشه هاي آن را در تمدن هاي اوليه جستجو كرد ، اما مطرح شدن ، دانش مديريت مزرعه را به عنوان يك دانش امروزي به سال ۱۸۵۲ باز مي گردد كه رشته مستقل به همين نام در دانشگاههاي آلمان افتتاح شد . اين رشته دانشگاهي در سال ۱۸۸۰ در امريكا در ۱۹۱۳ در انگلستان و در سالهاي پيش از جنگ جهاني اول در استراليا ايجاد گرديد .

آقاپور (۱۳۸۴) تعيين الگوي بهينه كشت در شهرستان شوشتر در حالت وجود ريسك را با استفاده از دو مدل موتاد و تارگت موتاد نشان داد.نتایج مطالعه وی نشان می دهد که، الگوي كشت فعلي مطابق با معيارهاي اقتصادي چون مزيت نسبي نمي باشد. محقق معتقد است که استفاده از فارغ التحصيلان منطقه براي افزايش توان توليد، گامي مهم در جهت رشد و توسعه منطقه خواهد بود. محقق استفاده از ابزارهاي سياستي چون پرداخت يارانه به نهاده هاي توليد براي محصولات با

درآمد انتظاري بالاتر به منظور ترغيب كشاورزان براي كشت اين نوع محصولات را توصیه می نماید. وی همچنین معتقد است که تقويت انگيزه زراعين منطقه با به كارگيري مزارع آزمايشي محصولات با درآمد انتظاري بالاتر از سوي سازمان جهاد كشاورزي، مي تواند عامل مهمي در جايگزيني اين محصولات به جاي الگوي كشت فعلي باشد.
تركماني (۱۳۷۹) با توجه به اهميت درجه ريسك گريزي كشاورزان در تدوين سياستها و برنامه ريزيهاي بخش كشاورزي، به ويژه در انتخاب و پذيرش فن آوري ، روش هاي گوناگون براي اندازه گيري تمايل به ريسك ارائه شده است. بطور كلي روش هاي عمده تخمين گرايش يا تمايل

بهره برداران به مخاطره را مي توان در سه گروه روش اقتصاد سنجي ، مدل برنامه ريزي توام با ريسك و روش هاي برآورد مصاحبه اي طبقه بندي كرد. روش هاي اقتصاد سنجي به طور كلي زمينه مناسبي را براي استفاده از مدلهاي ساختاري تقاضاي عوامل توليد و عرضه محصولات در مطالعات ريسكي فراهم آورده است . افزون بر آن – مدل هاي پيش گفته اثر نهاده هاي مختلف را بر ريسك توليد مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهد. با اين حال استفاده از مدل هاي ياد شده به دليل مشكلات مربوط به تعيين منابع و ماهيت مخاطرات محدود است و نياز به تامل و توسعه بيشتري دارد. بهره گيري از مدل هاي برنامه ريزي رياضي توام با ريسك براي تعيين برنامه مطلوب بهره برداران كشاورزي ، به دليل نبود قطعيت در فرايند توليد در بازاريابي محصولات كشاورزي بطور

روز افزوني مورد استقبال پژوهشگران اين رشته قرار گرفته است .
تحقيقاتي كه در زمينه ريسك در بخش كشاورزي توسط افرادي چون جون (۱۹۶۹) – ول كين (۱۹۷۳) راندمير (۱۹۹۰) انجام شد همگي مويد اين مسئله هستند كه برنامه ريزي براي واحدهاي زراعي بدون در نظر گرفتن مسئله ريسك و عدم حتميت نمي تواند چندان با واقعيت تطابق داشته باشد . بنابراين در تعيين الگوي بهينه زراعي استفاده از راه هاي كه مسائل ريسك را در تعيين الگوي بهينه وارد مي كنند بهتر
مي تواند شرايط با واقعيت تطبيق دهد .
اسدپور و همكاران (۱۳۸۶) معتقدند در حال حاضر اكثر توليد كنندگان ، به مسائل اقتصادي توجه كمتري داشته و جريان توليد بر اساس احساس توليد كننده صورت مي گيرد ، نتايج آن تصادف

ي و همراه با عدم حتميت است نوع توليد اغلب بدون برنامه ريزي و بدون توجه به وضع بازار انتخاب مي شود (خادم آدم ، ۱۳۷۰).

اهداف كلي تحقيق
۱- هدف اصلي اين مطالعه معرفي كاربرد روشي در چارچوب برنامه ريزي رياضي است که بتواند تغييرات احتمالي مربوط به دوره هاي زماني مختلف را در برنامه واحد كشاورزي منطقه دزفول مورد توجه قرار دهد .
۲- تعيين الگوي بهينه كشت محصولات زراعي با استفاده از مدل برنامه ريزي موتاد و مدل تارگت موتاد
۳- تاثير ريسك در برنامه ريزي خطي جهت تعيين برنامه ريزي بهينه با استفاده از دو مدل موتاد و تارگت موتاد

اهداف اختصاصي تحقيق
۱- شناخت الگوي موجود منطقه و بررسي عوامل تاثيرگذار بر محصولات آن
۲- تعيين محدوديتهاي مختلف فيزيكي ، اجتماعي ، اقتصادي و راههاي كاهش اثرات آن
۳- برآورد عملكرد محصولات و درآمد انتظاري آن
۴- استفاده مناسب از نهاده هاي مختلف با توجه به تغيير قيمت هاي آنها
۵- تلفيق اطلاعات مربوط به منابع ، محدوديت ها و نيازهاي منطقه و تعيين گزينه هاي مناسب كشت در جهت دستيابي به هدف هاي مورد نظر.

فرضيات تحقيق
۱- الگوي كشت موجود در منطقه مورد مطالعه يك الگوي مناسب نيست .
۲- منابع موجود شامل آب – زمين و سرمايه و ساير منابع به طور بهينه تخ

صيص نيافته اند .
۳- فعاليت كشاورزي به ويژه در كشورهاي در حال توسعه ، به طور معمول فعاليتي توام با مخاطره است .
۴- كشاورزان بطور عمده رفتاري ريسك گريز از خود نشان مي دهند .
۵- درآمدهاي انتظاري متفاوت جواب هاي متفاوتي در مدل ايجاد مي كنند .

بررسي جامعه آماري منطقه مورد مطالعه
منطقه مورد مطالعه شهرستان دزفول و روش نمونه گيري تصادفي و از كش

اورزان منطقه استفاده گرديد و تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از نرم افزار Q.B.S بنام (Quantative Business system) انجام خواهد شد همچنين ديگر اطلاعات مورد نياز از طريق آمارهاي سازمان جهاد كشاورزي دزفول و استان و همچنين سالنامه آماري استان خوزستان در سال ۱۳۸۵ تهيه گرديده است.
محصولات عمده منطقه شامل گندم آبي و جو آبي و ذرات دانه و شبدر بذري و سيب زميني و پياز و گوجه مي باشد. در اين مطالعه جهت تعيين الگوي بهينه كشت در شرايط ريسك و نبود حتميت از سه مدل برنامه ريزي خطي ساده و مدل موتاد و مدل تارگت موتاد استفاده خواهد شد.
شهرستان دزفول با مساحت ۴۷۰۰ كيلومتر در شمال استان خوزستان واقع شده و مركز آن شهر دزفول است . اين شهرستان بين ۴۸ درجه و ۲۰ دقيقه تا ۴۸ درجه ۳۱ دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و بين ۳۲ درجه تا ۳۲ درجه و ۵۷ دقيقه عرض شمالي از خط استوا قرار گرفته است. اين شهرستان از شمال به استان لرستان ، از شرق به شهرستان مسجد سليمان و شوشتر از غرب به شهرستان انديمشك و شوش و از جنوب به شوش محدود است. اين شهرستان داراي يك شهر و ۲ بخش سردشت و مركزي و ۷۲۱ دهستان مي باشد .

سابقه تاريخي دزفول
دزفول معرب دزپل بر كنار رودخانه دز و در جنوب شهر قديم گندي شاپور قرار گرفته و مردم محل آنرا دزفيل و دژپيل مي گويند كه عربي آن دسفول است بناي اين شهر در زمان ساسانيان و همزمان با پلي است كه در كنار آن بر روي دز ساخته شد تا ارتباط بين پايتخت جديد يعني گندي شاپور و شوشتر برقرار شود .
كه به همين دليل به شهر آسيابهاي آبي معروف گرديد .

ضرورت وجود تأمين آب از رودخانه ها
مهمترين منابع تامين كننده آب اين شهرستان رودخانه هاي دز و كرخه مي باشد . رود دز كه نويسندگان يوناني آن را كبراتاس نوشته اند ، در زمان آبادي جندي شاپور ، به سبب نزديك بودن به آن ، رود جندي شاپور ناميده مي شد و اكنون چون از پاي دز روناش مي گذرد به آب دز معروف است .
رودخانه كرخه كه به آن گاماساب و سميره نيز مي گويند از كوه الوند در ۱۴ كيلومتري جنوب شهر همدان سرچشمه مي گيرد . كه در قسمت غربي خوزستان قسمتي از آب آن

به مصرف آبياري مي رسد و قسمتي ديگر به سوي دجله جريان مي يابد .
لذا وجود اين دو رودخانه در شهرستان دزفول به اين منطقه اهميت ويژه اي داده است و براي بهره برداري از آب رودخانه دز و كنترل سيلاب و استفاده از انرژي آن و تامين آب مورد نياز كشاورزي سد چند منظوره دز احداث گشته كه حدود ۱۴۵ هزار هكتار از اراضي شوش و دزفول با شبكه آبياري مدرن را تحت پوشش قرار ميدهد .

وضعيت خانواري
براساس آمار سرشماري سال ۱۳۷۵ مركز آمار ايران در حدود ۶۴۸۷۱ خانوار در شهرستان دزفول ساكن مي باشند كه از اين تعداد در حدود ۴۰۰۸۴ خانوار در مناطق شهري و ۲۲۵۷۰ خانوار در مناطق روستايي ساكن هستند . در شهرستان دزفول ۴۰۴ آبادي وجود دارد كه طبقه بندي آنها برحسب جمعيت انجام شده است (جدول شماره ۱)

جدول (۱): آباديهاي داراي سكنه در شهرستان دزفول

مشخصه تعداد
۲۴- ۱ نفر ۱۶۵

۴۹- ۲۵ نفر ۱۱
۹۹- ۵۰ نفر ۴۳

۴۹۹- ۲۵۰ نفر ۲۹
۹۹۹- ۵۰۰ نفر ۲۷
۲۴۹۹- ۱۰۰۰ نفر ۱۷

۴۹۹۹- ۲۵۰۰ نفر ۹
بيشتر و ۵۰۰۰ نفر ۴
جمع ۴۰۴
مأخذ : سالنامه آماري سال ۱۳۸۳

جدول (۲) آباديهاي داراي سكنه بر حسب تعداد خانوار در شهرستان دزفول

مشخصه تعداد
۴- ۱ خانوار ۱۸۶
۹- ۵ خانوار ۱۰۱
۱۹- ۱۰ خانوار ۴۴
۹۹- ۵۰ خانوار ۲۸

۱۹۹- ۱۰۰ خانوار ۲۱
۴۹۹- ۲۰۰ خانوار ۱۹
۹۹۹- ۵۰۰ خانوار ۵
بيشتر و ۱۰۰۰ خانوار ۴
جمع ۴۰۸
مأخذ : سالنامه آماري سال ۱۳۸۳

جدول (۳) خانوار معمولي برحسب تعداد افراد در خانوار شهرستان شوشتر

مشخصه تعداد
۱ نفر ۱۷۹۶

۲ نفر ۵۲۵۳
۳ نفر ۹۰۶۲
۴ نفر ۱۱۰۰۸
۵ نفر –
۶ نفر ۹۰۴۴
۷ نفر ۷۳۳۵
۸ نفر ۴۳۵۵
۹ نفر ۳۰۵۱
۱۰ نفر و بيشتر ۳۴۱۷
جمع ۵۴۳۲۱
مأخذ : سالنامه آماري سال ۱۳۸۳
براساس آمار سرشماري سال ۱۳۷۵ مقداد متولدين ثبت شده در نقاط شهري و روستايي شهرستان دزفول ۶۵۲۸ كه تعداد ۳۳۲۴ نفر آن پسر و ۳۲۰۴ نفر آن دختر مي باشد .

وضعيت كشاورزي شهرستان دزفول
با توجه به اينكه شهرستان دزفول زير آبخور سد دز قرار دارد و حدود ۲۱۰ هزار هكتار از بهترين زمين هاي استان خوزستان در اين شهرستان قرار دارد و با توجه به آب و هواي مناسب و سيستم شبكه اي آبرساني مدرن و داشتن مركز تحقيقات صفي آباد در همجوار آنها و همچنين وجود كشت صنعت هاي چند مليتي و خصوصي كه در جهت انتقال كشت كار مكانيزه و فنون جديد بدون تاثير

نبوده در نتيجه مي توان ادعا نمود كه فعاليت هاي كشاورزي شهرستان دزفول از اهميت فوق العاده اي برخوردار است به گونه اي كه بر اساس آمار سال ۱۳۸۲ در حدود ۱۶۸۴۴ بهره بردار كشاورزي در شهرستان وجود دارد از اين تعداد بهره بردار ۱۱۴۶۵ تعداد آنها خانوارهاي معمولي ساكن و ۲۵۰۸ تعداد آنها خانوار معمولي غير ساكن مي باشند .

جدول (۴) : بهره برداري كشاورزي برحسب نوع بهره برداري در سال ۱۳۸۲

مشخصه تعداد
جمع كل ۱۶۸۴۴

بي زمين ۶۶۴۰
خانوارهاي معمول ساكن كل ۱۱۴۶۵
بي زمين ۳۶۴۵
بهره بردار غير ساكن كل ۲۵۰۸
بي زمين ۱۹۲
بهره برداري غيرساكن كل ۲۸۰۰
بي زمين ۲۸۰۰
شركت رسمي يا مؤسسه عمومي كل ۷۱
بي زمين ۷۱
مأخذ : مركز آمار ايران

جدول ۵: بهره برداري كشاورزي بر حسب نوع فعاليت در شهرستان دزفول ۱۳۸۲
رديف نوع فعاليت تعداد بهره بردار
۱ زراعت
۲ باغداري
۳ توليد گلخانه اي ۱۰۱
۴ پرورش طيور خانگي
۵ پرورش زنبور عسل ۲۲
۶ پرورش دام بزرگ ۴۷۹۱
۷ پرورش دام كوچك ۷۵۸۹
۸ پرورش كرم ابريشم

 

مأخذ: مركز آمار ايران

در جدول شماره ۵ بهره برداري زراعي شامل بهره برداري هايي است كه حد اقل ۴۰۰ متر مربع زمين زراعي دارند منظور از بهره برداري هاي باغي شامل باغهايي است كه حد اقل ۲۰۰ متر مربع باغ و قلمستان دارد همچنين منظور از پرورش دام بزرگ بهره برداري پرورش دهنده دام بزرگ شامل گاو گوساله، گاوميش و شتر است كه در طول ۳۶۵ روز گذشته داراي حد اقل يك رءس دام بزرگ بوده اند منظور از پرورش دام كوچك نيز بهره برداري دام كوچك شامل گوسفند بره بزغاله كه در طول ۳۶۵ روز گذشته داراي حد اقل دو رأس دام كوچك بوده اند.

جدول ۶: بهره برداري هاي كشاورزي بر حسب وضع سواد در شهرستان دزفول

مشخصه تعداد (نفر)
۱ بي سوادان ۹۶۰۸
۲ با سوادان بر حسب نوع مدرك تحصيلي ابتدايي و غير رسمي ۴۵۹۲
راهنمايي و متوسطه ۲۳۹۸
فوق ديپلم و بالاتر كشاورزي ۱۱۰

فوق ديپلم و بالاتر غير كشاورزي ۶۶
جمع ۱۶۷۷۳
مأخذ: مركز آمار ايران

جدول ۷: مساحت اراضي كشاورزي بهره برداري هاي با زمين هاي زراعي (هكتار ۱۳۸۲)

كل تعداد بهره بردار ۱۰۲۰۰
مساحت ۷۵۹۸۴
زير كشت محصولات ساليانه تعداد بهره بردار ۹۶۸۳
مساحت ۷۱۱۹۶
آيش تعداد بهره بردار ۵۲۰
مساحت ۱۶۸۲
باغ و قلمستان تعداد بهره بردار ۸۰۹
مساحت ۳۱۰۵
مأخذ: سالنامه آماري سال ۱۳۸۴

جدول ۸: مساحت اراضي كشاورزي بهره برداري با زمين آبي (هكتار ۱۳۸۲)
كل تعداد بهره بردار ۶۲۴۵
مساحت ۴۸۹۰۶
زير كشت محصولات ساليانه تعداد بهره بردار ۵۸۳۷
مساحت ۴۶۰۱۲
آيش تعداد بهره بردار ۲۰۳
مساحت ۶۶۳
باغ و قلمستان تعداد بهره بردار ۷۸۸

 

مساحت ۲۲۳۱
مأخذ: سالنامه آماري سال ۱۳۸۴
جدول ۹: مساحت اراضي كشاورزي بهره برداري با زمين ديم (هكتار ۱۳۸۲)

كل تعداد بهره بردار ۴۴۲۲
مساحت ۲۷۰۷۷
زير كشت محصولات ساليانه تعداد بهره بردار ۴۱۹۱
مساحت ۲۵۱۸۴
آيش تعداد بهره بردار ۳۱۸

مساحت ۱۰۱۹
باغ و قلمستان تعداد بهره بردار ۲۱
مساحت ۸۷۴
مأخذ: سالنامه آماري سال ۱۳۸۴

جدول۱۰:
نام گروه نام محصول سطح زیر کشت(هکتار) میزان تولید(تن) عملکرد در واحد سطح(کیلو گرم)
زیر کشت برداشت خسارت
غلات آبی گندم آبی مکانیزه کامل ۱۲۴۵۰ ۱۲۳۳۰ ۱۲۰ ۵۵۹۶۱ ۴۵۳۹
مکانیزه ۱۹۰۶۶ ۱۹۰۵۱ ۱۵ ۷۷۲۹۰ ۴۰۵۷
جمع طرح ۳۱۵۱۶ ۳۱۳۸۱ ۱۳۵ ۱۳۳۲۵۱ ۴۲۴۶
غیر طرح ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
جمع ۳۱۵۱۶ ۳۱۳۸۱ ۱۳۵ ۱۳۳۲۵۱ ۴۲۴۶
جو آبی طرح ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
غیر طرح ۱۸۷ ۱۸۱ ۶ ۴۳۷ ۲۴۱۴
جمع ۱۸۷ ۱۸۱ ۶ ۴۳۷ ۲۴۱۴
شلتوک دانه کوتاه محلی ۲۴۵ ۲۴۵ ۰ ۸۲۶ ۳۳۷۱
دانه بلند آمل ۳ ۳۱۲ ۳۱۲ ۰ ۱۸۱۷ ۵۸۲۴
دانه بلند دانیال ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
جمع ۵۵۷ ۵۵۷ ۰ ۲۶۴۳ ۴۷۴۵
ذرت دانه ای ذرت دانه ای ۱۵۹۷۸ ۱۵۹۶۲ ۱۶ ۱۰۴۱۸۸ ۶۵۲۷
جمع ۴۸۲۳۸ ۴۸۰۸۱ ۱۵۷ ۲۴۰۵۱۹ ۵۰۰۲
غلات دیم گندم دیم طرح ۱۳۶۵۱ ۱۳۳۵۷ ۲۹۴ ۱۱۳۴۵ ۸۴۹
غیر طرح ۳۳۲۸ ۲۸۱۲ ۵۱۶ ۹۹۳ ۳۵۳
جمع ۱۶۹۷۹ ۱۶۱۶۹ ۸۱۰ ۱۲۳۳۸ ۷۶۳
جو دیم طرح ۲۵۵۸ ۲۵۲۹ ۲۹ ۱۶۰۳ ۶۳۴
غیر طرح ۳۱۱ ۲۹۷ ۱۴ ۹۷ ۳۲۷
جمع ۲۸۶۹ ۲۸۲۶ ۴۳ ۱۷۰۰ ۶۰۲

جمع ۱۹۸۴۸ ۱۸۹۹۵ ۸۵۳ ۱۴۰۳۸ ۷۳۹
حبوبات آبی لوبیا خشک ۳۸۱ ۳۸۱ ۰ ۷۵۴ ۱۹۷۹
باقلا خشک ۲۹۰ ۲۹۰ ۰ ۹۸۲ ۳۳۸۶
ماش ماش ۱۳۵۴ ۱۳۵۲ ۲ ۱۵۳۰ ۱۱۳۲
عدس آبی عدس آبی ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
جمع ۲۰۲۵ ۲۲۳ ۲ ۳۲۶۶ ۱۶۱۴
حبوبات دیم نخود دیم نخود دیم ۲ ۲ ۰ ۱ ۵۰۰

عدس دیم عدس دیم ۱۲ ۱۱ ۱ ۶ ۵۴۵
جمع ۱۴ ۱۳ ۱ ۷ ۵۳۸
محصولات صنعتی آبی دانه های روغنی کنجد ۵۰ ۵۰ ۰ ۴۸ ۹۶۰
سویا ۸ ۸ ۰ ۱۸ ۲۲۵۰
بذرک ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
کلزا آبی ۲۰۸ ۱۷۸ ۳۰ ۳۷۸ ۲۱۴۴
گلرنگ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
جمع ۲۶۶ ۲۳۶ ۳۰ ۴۴۴ ۱۸۸۱
نیشکر نیشکر ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
برآورد سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات در شهرستان دزفول در سال زراعی(۸۳- ۸۴)

نام محصول نام محصول سطح زیر کشت (هکتار) میزان تولید(تن) عملکرد در واحد سطح(کیلو گرم)
زیر کشت برداشت خسارت
محصولات صنعتی آبی چغندر قند چغندر قند ۷۵۹ ۷۵۹ ۰ ۴۲۶۸۴ ۵۶۲۳۷
جمع ۱۰۲۵ ۹۹۵ ۳۰ ۴۳۱۲۸ ۴۳۳۴۵
سبزیجات سیب زمینی سیب زمینی ۱۵۳۷ ۱۵۱۵ ۲۲ ۳۳۱۹۸ ۲۱۹۱۳
پیاز پیاز ۱۲۵۴ ۱۲۵۴ ۰ ۴۲۷۰۷ ۳۴۰۵۷
گوجه فرنگی عادی ۱۷۴۲ ۱۷۳۸ ۴ ۴۹۵۱۰ ۲۸۴۸۷
زیر پلاستیکی ۸۹۷ ۸۹۷ ۰ ۲۸۵۳۳ ۳۱۸۰۹
جمع ۲۶۳۹ ۲۶۳۵ ۴ ۷۸۰۴۳ ۲۹۶۱۸
سیر سبز سیر سبز ۲۹۳ ۲۹۳ ۰ ۴۶۶۸ ۱۵۹۳۲
کاهو کاهو ۱۵۸۰ ۱۵۷۴ ۶ ۵۳۱۶۰ ۳۳۷۷۴
بادمجان بادمجان ۱۵۸۶ ۱۵۷۲ ۱۴ ۴۷۶۳۰ ۳۰۲۹۹
هویج هویج ۱۴۳۷ ۱۴۱۱ ۲۶ ۴۶۴۶۵ ۳۲۹۳۱

گل کلم گل کلم ۳۹۷ ۳۸۷ ۱۰ ۶۶۹۷ ۱۷۳۰۵
کلم پچیچ کلم پچیچ ۸۳۷ ۸۱۸ ۱۹ ۲۶۲۹۷ ۳۲۱۴۸
کدو کدو ۸۷۳ ۸۵۱ ۲۲ ۱۸۳۸۸ ۲۱۶۰۸
انواع فلفل انواع فلفل ۶ ۶ ۰ ۴۲ ۷۰۰۰
بامیه بامیه ۲۰ ۲۰ ۰ ۱۲۶ ۶۳۰۰
شلغم شلغم ۳۰۳ ۲۹۶ ۷ ۶۳۰۰ ۲۱۲۸۴

سبزیجات برگی و غده ای سبزیجات برگی و غده ای ۵۰۳۷ ۴۶۹۱ ۳۴۶ ۱۵۸۹۳۹ ۳۳۸۸۲
جمع سایر سبزیجات ۱۲۳۶۹ ۱۱۹۱۹ ۴۵۰ ۳۶۸۷۱۲ ۲۵۲۴۶۳
جمع ۱۷۷۹۹ ۱۷۳۲۳ ۴۷۶ ۵۲۲۶۶۰ ۳۰۱۷۱
محصولات جالیزی خربزه عادی ۳۳۵ ۳۳۵ ۰ ۸۱۵۶ ۲۴۳۴۶
زیر پلاستیکی ۱۵۰ ۱۵۰ ۰ ۳۷۳۱ ۲۴۸۷۳
جمع ۴۸۵ ۴۸۵ ۰ ۱۱۸۸۷ ۲۴۵۰۹
هندوانه عادی ۱۱۲۰ ۱۱۲۰ ۰ ۳۰۹۹۶ ۲۷۶۷۵

پلاستیکی ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
جمع ۱۱۲۰ ۱۱۲۰ ۰ ۳۰۹۹۶ ۲۷۶۷۵
خیار سبز عادی ۱۹۶ ۱۹۳ ۳ ۳۴۵۳ ۱۷۸۹۱
پلاستیکی ۶۸۷ ۶۸۷ ۰ ۱۳۳۴۵ ۱۹۴۲۵
جمع ۸۸۳ ۸۸۰ ۳ ۱۶۷۹۸ ۱۹۰۸۹
سایر محصولات جالیزی گرمک خیار چمبر ۷ ۷ ۰ ۱۰۷ ۱۵۲۸۶
جمع ۲۴۹۵ ۲۴۹۲ ۳ ۵۹۷۸۸ ۲۳۹۹۲
نباتات علوفه ای یونجه آبی ۸۵ ۸۵ ۰ ۱۱۸۵ ۱۳۹۴۱
شبدر شبدر ۹۷ ۹۷ ۰ ۲۵۲۸ ۲۶۰۶۲
قصیل قصیل ۱۰ ۱۰ ۰ ۱۴۰ ۱۴۰۰۰

ذرت خوشه ای ذرت خوشه ای ۰ ۰ ۰ ۰ ۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان

برآورد سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات در شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۳- ۸۴
جدول (۱۰-۱۲)

نام گروه نام محصول سطح زیر کشت(هکتار) میزان تولید(تن) عملکرد در واحد سطح(کیلوگرم)
زیر کشت برداشت خسارت
نباتات علوفه ای سودانگراس سودانگراس ۲۱ ۲۱ ۰ ۱۰۹۸ ۵۲۲

۶
ذرت علوفه ای ذرت علوفه ای ۱۰ ۱۰ ۰ ۳۵۴ ۳۵۴۰۰
جمع ۲۲۳ ۲۲۳ ۰ ۵۳۰۵ ۲۳۷۸۹
سایر محصولات زراعی سایر محصولات زراعی سایر محصولات زراعی ۲۴۴ ۲۴۲ ۲ ۲۴۵ ۱۰۱۲
جمع ۲۴۴ ۲۴۲ ۲ ۲۴۵ ۱۰۱۲
محصولات صنعتی دیم دانه های روغنی دیم کلزا دیم ۲۰۹ ۱۵۵ ۵۴ ۹۳ ۶۰۰
جمع محصولات زراعی آبی ۷۲۰۴۹ ۷۱۳۷۹ ۶۷۰ ۸۷۴۹۱۱ ۱۲۲۵۷
جمع محصولات زراعی ۲۰۰۷۱ ۱۹۱۶۳ ۹۰۸ ۱۴۱۳۸ ۷۳۸
جمع کل محصولات ۹۲۱۲۰ ۹۰۵۴۲ ۱۵۷۸ ۸۸۹۰۴۹ ۹۸۱۹
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان

برآورد سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات عمده شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۳- ۸۲
جدول شماره (۱۱)

نام گروه نام محصول سطح زیر کشت(هکتار) میزان تولید(تن) عملکرد در واحد سطح(کیلوگرم)
زیر کشت برداشت خسارت
گندم آبی مکانیزه کامل ۱۷۱۶۵ ۱۶۳۲۷ ۸۳۸ ۷۱۸۰۱ ۴۳۹۸
مکانیزه ۱۱۱۳۰ ۱۰۸۹۵ ۲۳۵ ۴۳۱۸۵ ۳۹۶۴
جمع ۲۸۲۹۵ ۲۷۲۲۲ ۱۰۷۳ ۱۱۴۹۸۶ ۴۲۲۴
جو آبی غیر طرح ۲۲۴ ۲۲۴ ۵۶۱ ۲۵۰۴
ذرت دانه ای دانه ای ۱۴۰۵۸ ۱۳۸۸۳ ۱۷۵ ۹۲۲۳۹ ۶۶۱۴
لوبیا خشک ۴۲۸ ۴۲۸ ۷۸۴ ۱۸۳۲

دانه های روغنی کلزا آب ۲۵۵ ۱۵۵ ۱۰۰ ۲۲۹ ۱۴۷۷
محصولات صنعتی چغندر ۱۴۹۸ ۱۴۹۸ ۷۶۲۲۳ ۵۰۸۸۳
سیب زمینی سیب زمینی ۱۸۳۲ ۱۷۷۴ ۵۸ ۳۷۳۱۲ ۲۱۰۳۳

پیاز پیاز ۱۵۱۷ ۱۴۵۶ ۶۱ ۴۵۱۱۷ ۳۳۷۳۴
گوجه فرنگی گوجه فرنگی ۱۵۹۰ ۱۵۹۰ ۴۵۰۳۰ ۲۸۳۳۱
نباتات علوفه ای شبدر ۱۲۲ ۱۲۲ ۲۹۶۶ ۲۴۳۱۱
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان

به منظور بر آورد هزینه کشت هر هکتاراز محصولات عمده شهرستان دزفول از سالنامه آماری استان در سال ۱۳۸۴ و همچنین از اطلاعات میزانی در منطقه استفاده گردید.
که ارقام مربوط به هزینه هر کشت هر هکتار از محصولات ذکر شده در جدول شماره (۱۲) مشاهده میشود
هزینه سالانه هر هکتارمحصولات عمده شهرستان دزفول در سال زراعی

۸۵-۸۴

جدول شماره (۱۲)
ردیف نوع هزینه آماده سازی زمین کاشت داشت برداشت اجاره زمین
نوع محصول
۱ گندم آبی ۵۳۶۵۰۰ ۹۳۷۲۸۰ ۸۵۵۵۰۰ ۶۱۳۱۷۶ ۱۴۵۰۰۰۰
۲ جو آبی ۳۳۳۵۰۰ ۶۰۸۷۲۵ ۴۹۳۰۰۰ ۱۸۲۸۳۰۵ ۸۰۰۰۰۰
۳ ذرت دانه ای ۶۳۱۵۰۰ ۱۰۱۶۸۱۲ ۱۵۶۴۸۰۳ ۱۵۱۷۱۳۴ ۲۵۰۰۰۰

۴ سیب زمینی ۵۳۷۵۰۰ ۱۲۸۳۱۲۵۰ ۲۲۰۲۰۰۰ ۲۳۲۰۰۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰
۵ پیاز ۷۱۱۵۰۰ ۳۹۷۸۲۰۰ ۳۳۱۵۰۰۰ ۵۱۱۳۵۵۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰
۶ گوجه فرنگی ۷۱۱۵۰۰ ۴۰۷۸۲۰۰ ۳۳۱۵۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰۰
۷ کلزا ۵۳۷۵۰۰ ۲۳۸۶۳۷۵ ۹۷۵۰۰۰ ۱۹۳۷۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰۰

۸ چغندر ۶۵۴۰۰۰ ۱۷۴۱۴۰۰ ۳۰۳۰۰۰۰ ۳۸۰۰۰۰۰ ۵۰۰۰۰۰۰
۹ شبدر ۴۰۰۰۰۰ ۱۵۲۵۸۷۵ ۳۷۱۵۳۰۰ ۵۰۲۰۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰
مأخذ: يافته هاي محقق

برآورد هزینه تولید در هکتار جو آبی در شهرستان دزفول ۸۵-۸۴
جدول (۱-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد (kg) قیمت واحد (ریال) هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۰۰۰/۱ بار ۱۴۵۰۰۰ ۱۴۵۰۰۰ ۲۲۳۵۰۰
آماده سازی زمین
۲ دسیک ۰۰۰/۲ بار ۷۲۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰
۳ سایر عملیات (نهر کن ـ مرزبند ) ۰۰۰/۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر پاشی با ردیف کار ۰۰۰/۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰ ۶۰۸۷۲۵
کاشت
۵ بذر و ضد عفونی ۰۰۰/۱۵۰ کیلو گرم ۱۸۸۵ ۲۸۲۷۵۰
۶ کود شیمیایی اوره ۰۰۰/۴۰۰ کیلو گرم ۴۱۸ ۱۶۷۲۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۰۰۰/۱۰۰ کیلو گرم ۸۷۰ ۸۷۰۰۰
۸ حمل کود و بذر ۰۰۰/۶۵۰ کیلو گرم ۴۳۵ ۲۸۲۷۵
۹ کود پاشی ۰۰۰/۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰ ۴۹۳۰۰۰
داشت
۱۰ سم علف کشی ۰۰۰/۲ لیتر ۲۱۷۵۰ ۴۳۵۰۰
۱۱ سمپاشی و اجاره سمپاشی ۰۰۰/۱ بار ۴۸۰۰۰ ۵۸۰۰۰
۱۲ آب بها ۰۰۰/۱ هکتار ۱۷۴۰۰۰ ۱۷۴۰۰۰
۱۳ آبیاری ۰۰۰/۴ بار ۴۳۵۰۰ ۱۷۴۰۰۰
۱۴ هزینه برداشت و جمع آوری (شیمیایی) ۰۰۰/۱ بار ۲۱۷۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰ ۱۸۲۸۲۰۵
برداشت
۱۵ هزینه حمل محصول تحویل به انبار ۰۰۰/۲۷۰۳ کیلو گرم ۴۳۵ ۱۶۱۰۸۰۵
۱۶ متوسط اجاره زمین ۰۰۰/۱ هکتار ۸۰۰۰۰۰ ۸۰۰۰۰۰ اجاره زمین
۱۷ متوسط عملکرد ۰۰۰/۲۷۰۳ کیلو گرم ۲۱۷۵ ۵۸۷۹۰۲۵
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
درآمد ناخالص: ۵۸۷۹۰۲۵
هزینه ناخالص: ۴۰۶۳۵۲۰
سود خالص: ۱۸۱۵۴۹۵

چغندرقند (۲-۱۲)

ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم عمیق ۱ بار ۱۷۴۰۰۰ ۱۷۴۰۰۰ ۶۵۴۰۰۰
۲ دسیک ۴ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۳ لولر ۲ بار ۸۰۰۰۰ ۱۶۰۰۰۰
۴ فاروئر ۱ بار ۱۲۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰ ۱۷۴۱۴۰۰
کاشت

۵ بذر ضد عفونی ۱۰ kg 10000 800000
6 بذر پاشی با ردیف کار ۱ بار ۱۵۰۰۰۰ ۱۵۰۰۰۰
۷ کود اوره ۴۰۰ kg 580 232000
8 کود فسفات ۲۰۰ kg 600 120000
9 کود تپاس ۱۵۰ kg 600 90000
10 حمل کود و بذر ۷۲۰ kg 65 49400
11 کود پاشی ۳ بار ۶۰۰۰۰ ۱۸۰۰۰۰
۱۲ سم حشره کش ۲ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰ ۳۰۳۰۰۰
داشت
۱۳ سم علف کشی ۱۴ لیتر ۷۰۰۰۰ ۹۸۰۰۰۰
۱۴ سم پاشی و اجاره سم پاشی ۳ بار ۷۰۰۰۰ ۲۱۰۰۰۰
۱۵ کولیتواتر ۲ بار ۸۰۰۰۰ ۱۶۰۰۰۰
۱۶ آب بها ۱ هکتار ۵۸۰۰۰۰ ۵۸۰۰۰۰
۱۷ آبیاری ۱۰ بار ۴۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰

۱۸ سرزنی ۱ بار ۱۰۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۱۹ ولین وتنگ ۱۵/۱ نفر ۴۰۰۰۰ ۶۰۰۰۰۰
۲۰ برداشت با ماشین(تاپر-چاپر ـ كمباين) ۱ بار ۹۰۰۰۰۰ ۹۰۰۰۰۰ ۳۸۰۰۰۰۰
برداشت
۲۱ بار گیری- تريلي ۲ نفر ۴۰۰۰۰ ۸۰۰۰۰
۲۲ هزینه حمل مراکز تحویل ۵۰ تن ۴۰۰۰۰ ۲۰۰۰۰۰۰

۲۳ هزینه اجاره زمین ۱ هکتار ۵۰۰۰۰۰۰ ۵۰۰۰۰۰۰
۲۴ متوسط عملکرد در هکتار ۵۰ تن ۳۵۰ ۱۷۵۰۰۰۰۰
سود نا خالص:۰۰۰/۵۰۰/۱۷
هزینه کامل:۴۰۰/۰۰۵/۹
سود خالص:۶۰۰/۴۹۴/۸

برآورد هزینه تولیددر هکتار کلزا در شهرستان دزفول۸۵-۸۴
جدول (۳-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۱ بار ۱۷۴۰۰۰ ۱۷۴۰۰۰ آماده سازي زمين
۲ دسیک ۴ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۳ سایر عملیات آمادهسازی زیر ۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر ۱۰ کیلو گرم ۱۱۰۰۰ ۱۱۰۰۰۰

كاشت
۵ بذر پاشی با ردیف کار ۱ بار ۴۰۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۴۰۰ کیلو گرم ۵۲۰ ۲۰۸۰۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۲۰۰ کیلو گرم ۷۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۸ کود پتاسی ۲۰۰ کیلو گرم ۶۰۰ ۱۲۰۰۰۰
۹ کود میکرو ۵ کیلو گرم ۱۲۰۰۰۰ ۶۰۰۰۰۰
۱۰ حمل کود و بذر ۸۱۵ کیلو گرم ۷۲۵ ۵۹۰۸۷۵
۱۱ کود پاشی ۳ بار ۷۲۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰
۱۲ سم حشره کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰ داشت
۱۳ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۷۲۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰
۱۴ سمپاشی و اجاره سمپاشی ۲ بار ۷۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۵ آب بها ۱ هکتار ۳۵۰۰۰۰ ۳۵۰۰۰۰
۱۶ آبیاری ۶ بار ۴۰۰۰۰ ۲۴۰۰۰۰
۱۷ برداشت محصول ۱ بار ۳۵۰۰۰۰ ۳۵۰۰۰۰ برداشت
۱۸ کیه گیری و بار گیری و حمل ۱۵۰۰ کیلو گرم ۷۵ ۱۱۲۵۰۰
۱۹ بیمه محصول(سه زارع) ۱ هکتار ۲۵۰۰۰ ۲۵۰۰۰
۲۰ متوسط اجاره زمین ۱ هکتار ۱۴۵۰۰۰۰ ۱۴۵۰۰۰۰
۲۱ متوسط عمل کرد در هکتار ۱ تن ۲۰۰۰ ۲۰۰۰۰۰۰

مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
سود نا خالص:
هزینه نا خالص:
سود خالص:

برآورد هزینه تولید در هکتار ذرت دانه ای در شهرستان دزفو

ل در سال زراعی۸۵-۸۴
جدول (۴-۱۲)

ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۱ بار ۱۴۵۰۰۰ ۱۴۵۰۰۰ ۶۳۵۰۰
آماده سازی زمین
۲ دیسک ۵۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۳۶۲۵۰۰
۳ سایر عملیات (نهر کشی، هزینه کود) ۲۰۰۰ بار ۸۷۰۰۰ ۱۷۴۰۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۲۵۰۰۰ کیلو گرم ۱۳۹۲۰ ۳۴۸۰۰۰ ۱۰۱۶۸۱۲
کاشت
۵ بذر پاشی با ردیف کار ۱۰۰۰ بار ۲۱۷۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۵۰۰۰۰۰ کیلو گرم ۵۸۰ ۲۹۰۰۰۰
۷ کود سشیمیایی فسفات ۲۰۰۰۰۰ کیلو گرم ۵۴۴ ۱۰۷۸۵۰
۸ حمل کود و بذر ۷۲۵۰۰۰ کیلو گرم ۷۲۵ ۵۲۵۶۲
۹ کود پاشی سم علفکشی ۲۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰ ۱۵۶۴۸۰۳
داشت
۱۰ سم علف کش ۵۵۰۰ لیتر ۲۱۱۴۶ ۱۱۸۰۳
۱۱ سمپاشی و اجاره سم پاش ۲۰۰۰ بار ۵۰۷۵۰ ۱۰۱۵۰۰
۱۲ کولیترات ۱۰۰۰ بار ۱۰۱۵۰۰ ۱۰۱۵۰۰
۱۳ آب بها ۱۰۰۰ هکتار ۷۲۵۰۰۰ ۷۲۵۰۰۰
۱۴ آبیاری ۱۶۰۰۰ بار ۳۰۰۰۰ ۴۸۰۰۰۰
۱۵ برداشت و جمع آوری ۱۰۰۰ بار ۴۹۳۰۰۰ ۴۹۳۰۰۰ ۱۵۱۷۱۳۴
برداشت
۱۶ خشک کردن ۶۵۶۲۰۰۰ کیلو گرم ۷۲۵ ۴۷۵۸۱۷
۱۷ بارگیری و تخلیه ۶۵۶۲۰۰۰ کیلو گرم ۷۲۵ ۴۷۵۸۱۷
۱۸ بیمه محصولات (سهم زارع) ۱۰۰۰ هکتار ۷۲۵۰۰ ۷۲۵۰۰
۱۹ متوسط اجاره زمین ۱۰۰۰ هکتار ۲۵۰۰۰۰۰ ۲۵۰۰۰۰۰ اجاره زمین

۲۰ متوسط عملکرد ۶۵۶۲۰۰۰ کیوگرم ۲۳۲۰ ۱۵۲۲۶۱۶۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
سود نا خالص: ۱۵۲۲۶۱۶۰
هزینه نا خالص: ۷۲۸۰۲۴۹
سود خالص: ۷۹۴۵۹۱۱

برآورد هزینه تولیددر هکتار لوبیا چشم بلبلی (لوبیا سبز) در شهرستان دزفول ۸۵-۸۴
جدول (۵-۱۲)

 

ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۲ بار ۱۰۰۰۰۰ ۲۰۰۰۰۰ ۶۰۰۰۰۰
آماده سازي زمين
۲ دسیک ۵ بار ۶۰۰۰۰ ۳۰۰۰۰۰
۳ سایر عملیات آماده سازی ۲ بار ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۳۰ کیلو گرم ۶۰۰۰ ۱۸۰۰۰۰ ۶۸۴۰۰۰
كاشت
۵ بذر پاشی ۱ بار ۲۰۰۰۰۰ ۲۰۰۰۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۴۵۰ کیلو گرم ۵۲۰ ۲۳۴۰۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۱۰۰ کیلو گرم ۷۰۰ ۷۰۰۰۰
۸ حمل کود و بذر ۴۲۰ کیلو گرم ۴۰ ۲۳۲۰۰ ۶۵۳۲۰۰
داشت
۹ کود پاشی ۱ بار ۱۲۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰
۱۰ سم حشره کشی (نوع و مقدار) ۴ لیتر ۶۰۰۰۰ ۲۴۰۰۰۰
۱۱ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۶۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰
۱۲ سم قارچ کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۲۵۰۰۰ ۵۰۰۰۰
۱۳ سمپاشی و اجاره سمپاشی ۴ بار ۲۵۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۱۴ آب بها ۱ هکتار ۵۳۰۰۰۰ ۵۳۰۰۰۰ ۱۲۳۰۰۰۰
برداشت
۱۵ آبیاری ۱۰ بار ۳۰۰۰۰ ۳۰۰۰۰۰
۱۶ وحین و سایر عملیات ۲۰ نفر ۲۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۱۷ برداشت و جمع آوری ۱۵ نفر ۲۵۰۰۰ ۳۷۵۰۰۰ ۹۱۳۰۰۰
۱۸ کیسه و نخ ۳۵ عدد ۲۰۰۰ ۷۰۰۰۰
۱۹ کیسه گیری و حمل به انبار ۴ نفر ۳۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰

۲۰ کیسه گیری و حمل به انبار ۱۶۰۰ نفر ۳۰۰۰۰ ۴۸۰۰۰
۲۱ متوسط اجاره زمین ۱ هکتار ۳۰۰۰۰۰ ۳۰۰۰۰۰
۲۲ متوسط عملکرد در هكتار ۱۵۶۵ کیلو گرم ۴۶۰۰ ۷۱۹۹۰۰۰

مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
سود نا خالص: ۷۱۹۹۰۰۰

هزینه ناخالص: ۳۷۸۰۲۰۰
سود خالص: ۲۷۱۸۸۰۰

برآورد هزینه تولیددر هکتار سیب زمینی در شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۵-۸۴
جدول (۶-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۱۰۰۰ بار ۱۷۴۰۰۰ ۱۷۴۰۰۰ ۵۳۷۵۰۰
آماده سازی زمین
۲ دسیک ۴۰۰۰ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۳ سایر عملیات(مرزبند-نهر کن) ۱۰۰۰ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۴۰۰۰۰۰۰ کیلو گرم ۱۸۰۰ ۷۲۰۰۰۰۰ ۱۲۸۳۱۲۵۰
کاشت
۵ بذر کاری ۱۰۰۰ بار ۳۶۰۰۰۰ ۳۶۰۰۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۹۰۰۰۰۰ کیلو گرم ۵۸۰ ۵۲۲۰۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۷۵۰۰۰۰ کیلو گرم ۵۴۴ ۴۰۸۰۰۰
۸ حمل کود و بذر ۵۸۵۰۰۰۰ کیلو گرم ۷۲۵ ۴۲۴۱۲۵۰
۹ کود پاشی ۳۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰ ۲۲۰۲۰۰۰
داشت
۱۰ کود حیوانی ۵۴۰۰ تن ۸۰۰۰۰ ۴۳۲۰۰۰
۱۱ کود پاشی حیوان ۳۰۰۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰
۱۲ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۱۰۰۰ لیتر ۷۲۵۰۰ ۷۲۵۰۰
۱۳ سم قارچ کشی(نوع و مقدار) ۲۰۰۰ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۱۴ سمپاشی اجاره سمپاش ۲۰۰۰ بار ۷۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۵ آب بها ۱۰۰۰ هکتار ۵۸۰۰۰۰ ۵۸۰۰۰۰
۱۶ آبیاری ۱۰۰۰۰ بار ۴۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۱۷ خاک دادن پای بوته ها ۲۰۰۰ بار ۷۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۸ برداشت و جمع آوری ۲۲۰۰۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۸۸۰۰۰۰ ۲۳۲۰۰۰۰
برداشت
۱۹ کیسه و نخ ۷۵۰۰۰۰ عدد ۵۰۰ ۳۷۵۰۰۰
۲۰ کیسه گیری و حمل به انبار ۱۰۰۰۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰

۲۱ بار گیری و حمل ۱۹۰۰۰ تن ۳۵۰۰۰ ۶۶۵۰۰۰
۲۲ متوسط اجاره زمین ۱۰۰۰ هکتار ۲۲۰۰۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰ اجاره زمین
۲۳ سایر کود های شیمیایی ۲۰۰۰۰۰ کیلو گرم ۵۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۲۴ متوسط عملکرد در هکتار ۱۹۰۰۵ کیلو گرم ۱۷۰۰ ۳۲۲۰۸۵۰۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان

در آمد نا خالص: ۳۲۳۰۸۵۰۰
هزینه نا خالص: ۲۰۰۹۰۷۵۰
سود خالص: ۱۲۲۱۷۷۵۰
سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان

برآورد هزینه تولیددر هکتار پیاز در شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۵-۸۴
جدول (۷-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۲ بار ۱۷۴۰۰۰ ۳۴۸۰۰۰ ۷۱۱۵۰۰
آماده سازی زمین
۲ دسیک ۴ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۳ سایر عملیات(نهركن و مرزبند) ۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۳ کیلو گرم ۸۰۰۰۰۰ ۲۴۰۰۰۰۰ ۳۹۷۸۲۰۰
کاشت
۵ بذر کاری ۱ بار ۴۰۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۵۰۰ کیلو گرم ۵۸۰ ۲۹۰۰۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۳۰۰ کیلو گرم ۵۴۴ ۱۶۳۲۰۰
۸ سایر کود های شیمیایی ۲۰۰ کیلو گرم ۵۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۹ حمل کود و بذر ۱۰۰۰ کیلو گرم ۷۲۵ ۷۲۵۰۰۰

۱۰ کود پاشی ۲ بار ۷۲۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰ ۳۲۱۵۰۰۰
داشت
۱۱ کود حیوانی با حمل ۴ تن ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۱۲ کود پاشی حیوانی ۱ بار ۱۴۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۳ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۴ لیتر ۷۲۵۰۰ ۲

۹۰۰۰۰
۱۴ سم حشره کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۱۵ سم پاشی و اجاره سمپاشی ۲ بار ۷۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۶ آبیاری ۱۰ بار ۴۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۱۷ آب بها ۱ هکتار ۵۸۰۰۰۰ ۵۸۰۰۰۰

۱۸ وجين ۳۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰۰
۱۹ برداشت و جمع آوری ۳۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰۰ ۵۱۱۲۵۰۰
برداشت
۲۰ کیه و نخ ۷۰۰ عدد ۵۰۰ ۳۵۰۰۰۰
۲۱ کیه گیری و حمل به انبار ۲۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۸۰۰۰۰۰
۲۲ بار گیری و حمل ۱/۱۶ تن ۳۵۰۰۰ ۵۶۳۵۰۰
۲۳ متوسط اجاره زمین ۱ هکتار ۲۲۰۰۰۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰
۲۴ متوسط عملکرد در هکتار ۱۷ تن ۸۰۰ ۱۳۶۰۰۰۰۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
در آمد نا خالص: ۱۲۶۰۰۰۰۰
هزینه نا خالص: ۱۳۱۱۸۲۰۰
سود خالص: ۴۸۱۸۰۰

برآورد هزینه تولیددر هکتار گوجه فرنگی در شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۵-۸۴
جدول (۸-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۲ بار ۱۷۴۰۰۰ ۳۴۸۰۰۰
۲ دسیک ۴ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰ ۷۱۱۵۰۰
آماده سازی زمین
۳ سایر عملیات(نهر زن-مرزبن) ۱ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۳ کیلوگرم ۸۰۰۰۰۰ ۲۴۰۰۰۰۰ ۴۰۷۸۲۰۰
۵ بذر کاری ۱ بار ۴۰۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۵۰۰ کیلوگرم ۵۸۰ ۲۹۰۰۰۰

۷ کود شیمیایی فسفات ۳۰۰ کیلوگرم ۵۴۴ ۱۶۳۲۰۰
۸ سایر کود های شیمیایی ۲۰۰ کیلوگرم ۵۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۹ حمل کود و بذر ۱۰۰۰ کیلوگرم ۷۲۵ ۷۲۵۰۰۰
۱۰ کود پاشی ۲ بار ۷۲۵۰۰ ۱۴۵۰۰۰ ۳۳۱۵۰۰۰
۱۱ کود حیوانی با حمل ۴ تن ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰
۱۲ کود پاشی حیوانی ۱ بار ۱۴۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰

۱۳ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۴ لیتر ۷۲۵۰۰ ۲۹۰۰۰۰
۱۴ سم حشره کشی(نوع و مقدار) ۲ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰
۱۵ سم پاشی و اجاره سمپاشی ۲ بار ۷۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰
۱۶ آبیاری ۱۰ بار ۴۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰
۱۷ آب بها ۱ هکتار ۵۸۰۰۰۰ ۵۸۰۰۰۰
۱۸ وجين و تنك و واكاري ۳۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰۰
۱۹ برداشت و جمع آوری ۳۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰۰۰
برداشت

۲۰ جعبه پلاستیکی ۴۰۰۰ عدد ۱۶۰۰ ۶۲۰۰۰۰۰
۲۱ جعبه گیری و حمل به انبار ۲۰ نفر ۴۰۰۰۰ ۸۰۰۰۰۰
۲۲ بار گیری و حمل ۴۰ تن ۴۰۰۰۰ ۱۶۰۰۰۰۰
۲۳ متوسط اجاره زمین ۱ هکتار ۴۰۰۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰۰ اجاره زمین
۲۴ متوسط عملکرد در هکتار ۴۰ تن ۲۲۰۰ ۸۸۰۰۰۰۰۰
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
در آمد نا خالص: ۸۸۰۰۰۰۰۰
هزینه: ۲۲۱۰۴۷۰۰
سود خالص: ۶۵۸۹۵۳۰۰

سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
مدریت واح و بر نامه ریزی

برآورد هزینه تولیددر هکتار گندم آبی در شهرستان دزفول در سال زراعی ۸۵-۸۴
جدول (۹-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ شخم ۱۰۰۰ بار ۱۳۰۵۰۰ ۱۳۰۵۰۰ ۵۳۶۵۰۰
آماده سازی زمین
۲ دسیک ۵۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۳۶۲۵۰۰
۳ سایر عملیات آماده سازی مانند (نهرکشی-مرزیند-لولر) ۱۰۰۰ بار ۴۳۵۰۰ ۴۳۵۰۰
۴ بذر و ضد عفونی ۲۰۰۰۰۰ کیلو ۲۶۶۸ ۵۳۳۶۰۰ ۹۳۷۲۸۰

 

کاشت
۵ بذر پاشی با ردینکار ۱۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۷۲۵۰۰
۶ کود شیمیایی اوره ۳۰۰۰۰۰ کیلو ۵۵۱ ۱۶۵۳۰۰
۷ کود شیمیایی فسفات ۱۰۰۰۰۰ کیلو ۷۸۸۸ ۷۸۸۸۰
۸ حمل کود و بذر ۶۰۰۰۰۰۰ کیلو ۱۴۵ ۸۷۰۰۰
۹ کود پاشی ۳۰۰۰ بار ۷۲۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰ ۸۵۵۵۰۰
داشت
۱۰ سم علف کشی(نوع و مقدار) ۳۰۰۰ لیتر ۲۱۷۵۰ ۶۵۲۵۰
۱۱ سمپاشی و اجاره سمپاش ۱۰۰۰ بار ۳۶۲۵۰ ۳۶۲۵۰
۱۲ آب بها ۱۰۰۰ هکتار ۳۱۹۰۰۰ ۳۱۹۰۰۰
۱۳ آبیاری ۵۰۰۰ بار ۴۳۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰
۱۴ هزینه برداشت و جمع آوری(سمپاشی) ۱۰۰۰ بار ۲۹۰۰۰۰ ۲۹۰۰۰۰ ۶۱۳۱۷۶
برداشت
۱۵ هزینه حمل تا مراکز تحویل ۳۹۷۲۰۰ کیلو ۵۸ ۲۳۰۳۷۶
۱۶ بیمه محصول(سم زارع) ۱۰۰۰ هکتار ۹۲۸۰۰ ۹۲۸۰۰
۱۷ متوسط اجاره زمین(دیم زار) ۱۰۰۰ هکتار ۱۴۵۰۰۰۰ ۱۴۵۰۰۰۰ اجاره زمین
۱۸ متوسط عملکرد ۳۸۶۸۰۰۰ کیلو گرم ۲۱۷۵ ۸۴۱۲۹۰۰ عملکرد
مأخذ: سازمان جهاد کشاورزی استان خوزستان
در آمد نا خالص: ۸۴۱۲۹۰۰
هزینه نا خالص: ۴۳۹۲۴۵۶
سود خالص: ۴۰۲۰۴۴۴

برآورد هزينه توليد در هكتار شبدر برسيم در شهرستان دزفول در سال زراعي ۸۵-۸۴
جدول (۱۰-۱۲)
ردیف نوع عملیات مقدار تعداد واحد قیمت واحد هزینه کل مراحل هزینه
۱ دیسک ۴ بار ۸۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰ ۴۰۰۰۰۰

آماده سازی
۲ سایر عملیات آماده سازی ۱ بار ۸۰۰۰۰ ۸۰۰۰۰
۳ بذر و ضد عفونی ۲۵ kg 10000 250000 1525875
کاشت
۴ ردیف کار ۱ بار ۱۲۰۰۰۰ ۱۲۰۰۰۰
۵ کود اوره ۳۰۰ Kg 580 232000
6 کود فسفات ۲۰۰ Kg 600 120000
7 کود پتاس ۱۵۰ Kg 600 90000
8 حمل کود و بذر ۶۷۵ Kg 650 43875
9 کود پاشی ۳ بار ۶۰۰۰۰ ۱۸۰۰۰۰
۱۰ سم علف کشی ۷ لیتر ۷۰۰۰۰ ۴۹۰۰۰۰
۱۱ سم حشره کشی ۲ لیتر ۵۰۰۰۰ ۱۰۰۰۰ ۳۷۱

۵۳۰۰
داشت
۱۲ اجاره سمپاش ۳ لیتر ۷۰۰۰۰ ۲۱۰۰۰۰
۱۳ آب بها ۱ هکتار ۳۱۹۰۰۰ ۳۱۹۰۰۰
۱۴ آبیاری ۵ هکتار ۴۳۵۰۰ ۲۱۷۵۰۰
۱۵ وچین ۱۵ نفر ۴۰۰۰۰ ۶۰۰۰۰۰
۱۶ هزینه برداشت کمباین ۱ بار ۳۲۰۰۰۰ ۳۲۰۰۰۰ ۵۶۰۰۰
برداشت
۱۷ هزینه حمل تا انبار ۱ تن ۵۰۰۰ ۱۲۰۰۰
۱۸ بیمه محصول (سم زارع) ۱ بار ۹۲۸۰۰ ۹۲۸۰۰
۱۹ متوسط اجاره زمین ۱ هکتار ۲۲۰۰۰۰۰ ۲۲۰۰۰۰۰
۲۰ کیسه گیری وجایگیری ۸۸ کیه ۷۵۰ ۶۶۰۰۰
۲۱ چرای سبز ۱ بار ۱۵۰۰۰۰۰ ۱۵۰۰۰۰۰ درآمد
۲۲ متوسط عملکرد ۲۲۰۰ Kg 8000 17600000
23 کلش شبدر ۱ هکتار ۵۰۰۰۰۰ ۵۰۰۰۰۰
در آمد نا خالص: ۱۹۶۰۰۰۰۰
هزینه نا خالص: ۵۹۷۳۱۷۵
سود خالص: ۱۳۶۲۶۸۲۵

چارچوب نظري تحقيق
كشاورزي قدمتي به درازي عمر انسان دارد و در گذر زمان شاهد تحولات شگرفي در عرضه توليد و مديريت بوده است . مديريت كشاورزي ، علم نسبتاً جديدي است كه از اوايل سالهاي ۱۹۰۰ ،

كارهاي تاتر، ووي، تانن آغاز گرديده است بعد از جنگ جهاني دوم ، كوشش هاي زيادي به منظور دستيابي به يك روش محاسباتي براي واحدهاي كشاورزي شده تا اينكه روش محاسباتي مبتني بر اصل ارزش نهايي به وجود آمد . با اين روش مي توان واحدهاي كشاورزي را به صورت يك مجموعه بررسي كرد اين روش اگر چه زمان بر و هزينه بر بود . وي موجب بهبود تصميم گيريها شد ، به گونه اي كه برنامه ريزي خطي يكي از ابزارهاي مهم برنامه ريزي در اقتصاد كشاورزي شناخته شد

(رياضي منش ، ۱۳۷۹)
مدل برنامه ريزي خطي معمولي مسئله را در دوره زماني معيني مورد مطالعه قرار مي دهند . از اين رو براي درنظر گرفتن ملاحظات مربوط به دوره ها نياز به مدل هاي برنامه ريزي چند دوره اي يا اصطلاحاً مدل برنامه ريزي خطي مشهود مي گردد (اكبري و همكاران ۱۳۸۱). اين مدل در ساختمان خود از الگوي برنامه ريزي خطي بهره مي برند و به روش سيمپلكس حل مي شوند از اوايل دهه پنجاه برنامه ريزي خطي از ابزار مهم تحقيق در اقتصاد كشاورزي محسوب شده و كاربرد آن در مسائل مديريت مزرعه و تجزيه و تحليل تركيب غذايي مورد توجه قرار گرفته است . اين تكن

يك در ايران نسبت به كشورهاي توسعه يافته در سطح بسيار محدودي مطرح شده و كاربردهاي اندكي داشته است . و لذا تجربه مختصري از اين روش در دست است. كه در زير به آن اشاره مي شود .