چکیده

بتن بعنوان یکی از پرمصرفترین و با دوام ترین مصالح ساختمانی شناخته شده است. اما در بعضی موارد بتن در معرض پساب های صنعتی قرار می گیرد که از آن جمله می توان به کانال های فاضلاب شهری مخصوصا فاضلابهای صنعتی ، سازه های بتنی صنعتی که در تماس با پساب صنعتی می باشد میتوان اشاره کرد. ولی متاسفانه علیرغم کسب تجربه های ناموفق دراستفاده از بتن در موارد اشاره شده و خرابی های متعدد بوجود آمده که دوام بتن را تحت تاثیر قرار می دهد. هنوزتحقیقات وسیعی در این امر صورت نگرفته است.دراین مقاله با بررسی های بعمل آمده،نتایج آزمایشگاهی حاصل از آنالیز پساب صنعتی مورد مطالعاتی در شرکت فولاد ایران، وجود عواملی چون یون های کلرایدوفسفات،منیزیم،چربیها،روغن های صنعتی و….می باشد.دراین مطالعه به نحوه آسیب دیدگی بتن ناشی ازتماس مستقیم با پساب صنعتی درشرکت فولاد ایران مورد بررسی قرار گرفته است.

واژههای کلیدی: آنالیز پساب صنعتی،کلراید،فسفات،منیزیم

– ۱ مقدمه

بتن از پرکاربردترین مصالح ساختمانی است و امروزه مصرف بتن روز به روز در کارهای مختلف ساختمانی افزایش می یابدولزوم شناخت بیشتر مصالح تشکیل دهنده بتن همراه با تکنولوزی ساخت،در تمام جوامع مهندسی پذیرفته شده است.بتن یا سنگ مصنوعی که در ساختمانهای امروزی،مورد مصرف بسیار دارد.تکامل آن پس از یک سلسله تحقیقات واکتشافات به خصوص ماده اصلی آن یعنی سیمان صورت گرفت تا به شکل امروزی پدیدآمد.وباتوجه به در دسترس بودن مصالح آن، دوام نسبتاً زیاد و نیاز به ساخت و سازهای فراوان سازههای بتنی چون ساختمانها، سازهها، سدها، پلها، تونلها و راهها ، این ماده را بسیار پر مصرف نموده است.

بتن در بسیاری از رشته های ساختمانی کاربرد داشته و با عمر مفید طولانی ،خود را جزء مصالح با دوام به اثبات رسانده است. به هر حال بتن در پروژه های صنعتی بکار برده شده و در معرض شرایط بسیار سخت محیطی قرار گرفته و صدمات ساختاری و کاربردی را درطول عمرخود نشان داده است، که این صدمات از ۳ منبع اصلی سرچشمه گرفته اند شامل : پروژه های صنعتی که عموماً توسط طراحان بومی، پیمانکاران بین المللی و کسانی که متخصص در این رشته می باشند، انجام می شود. طراحان این پروژه ها از شرایط سختی که بتن در معرض آن قرار می گیرد اطلاع کافی ندارند. در اکثر مواقع، افراد بهره بردار، نگهدارنده و محافظ این سازه های بتنی بیشتر از متخصصین دارای تجارب کاری در رشته های مکانیک، برق و یا شیمی بوده اند و بنابراین صدمات وارده بر اجزاء بتنی را تشخیص نداده اند. نهایتاً این صدمات عمیق تر و پیشرفته تر می شدند.

آسیب دیدگی بتن ممکن است توسط علل گوناگونی ایجاد شود. بتن ممکن است در اثر آتش، انبساط سنگدانه ها، تأثیرات پساب صنعتی، خوردگی باکتریال، شسته شدن کلسیم، آسیب های فیزیکی و آسیب های شیمیایی (کربوناسیون، کلریدها، سولفات ها و کلسیم،منیزیم) آسیب ببیند. آسیب دیدگی های فوق خود می توانند مسبب تشدید در معرض بودن بتن برای خرابی های جدید باشند. از این رواهمیت مطالعات اخیر بر این است که در چندین سال گذشته بیشتر مطالعات در لابراتور انجام یافته ولی عملیات تحقیقاتی اخیر در محل کارگاه و در شرایط واقعی و عملکرد ۴۰ ساله بتن در شرایط سخت سازه های صنعتی وکف این سازه ها می باشد.

در زمانهای گذشته استفاده از مواد شیمایی در ساختمان بسیار متداول بوده است . مصریان قدیم گچ تکلیس شده ناخالص را در ساختمان بکار می بردند . یونانیان و رومی ها سنگ آهک تکلیس شده را مصرف می کردند و بعدها آموختند که به مخلوط آهک و آب ، سنگ خرد شده یا آجر و سفالهای شکسته شده اضافه کنند و این اولین نوع بتن در تاریخ بود .

-۲ روش تحقیق

-۱-۲ پساب صنعتی

بطور کلی آب آلوده یا پساب صنعتی به آبی گفته می شود که در اثر مصارف گوناگون و ورود مواد خارجی کیفیت آن تغییر یافته و

برای مصرف قبلی غیر قابل استفاده شده است….

پسابهای صنعتی در اثر مصرف آب در فعالیتهای صنعتی و یا از منابع صنعتی و در طول مراحل مختلف تولید بوجود می آیند و بعضاً خطرناک ترین نوع فاضلابها را تشکیل میدهند.تقریًبا هیچ صنعتی بدون استفاده از آب نمیتواند ادامه حیات بدهد و آب مصرف شده به همراه مواد زائد سربار تولید تشکیل پساب را داده و باید بنحو مناسب تصفیه و سپس دفع گردد.

با توجه به تنوع بسیار زیاد مواد شیمیائی مصرفی در صنعت و کاربرد روشهای گوناگون در تولید ، کیفیت آلودگی پسابهای صنعتی بسیار متنوع بوده و بستگی زیادی به صنعت مربوطه دارد مثلاً در صنایع فلزی ، فرایند تولید یا پوشش قطعات فلزی ، مقدار زیادی پسابهای آلوده به فلزات سنگین از قبیل مس ، کادمیوم ، نقره ، جیوه ، کرم و یا نیکل ایجاد می کند که این عناصر از خطرناک ترین عوامل آلاینده محسوب شده و اثرات ژنتیکی و یا سرطانزائی آن به اثبات رسیده است. یا در صنایع لبنیات مقدار زیادی چربی های محلول از بخش های مختلف واحد تولید وارد فاضلاب شده و لزوما بایستی با روش های مخصوص جداسازی و حذف گردد.