خلاصه

تلفیق مدیریت ارزش کسب شده و مدیریت ریسک جهت پیش بینی و برآورد هزینه و زمان اتمام پرژه یک ابزار موثر در مدیریت و کنترل پروژه می باشد. مدیریت ارزش کسب شده به مدیران پروژه اجازه میدهد که بدانند آیا هزینه واقعی و هزینه پیش بینی شده اختلاف دارند، اما مدیران پروژه نمی دانند چه موقع انحرافات از مقادیر برنامهریزی شده مهم است که اقدامات اصلاحی را انجام دهند و یا در صورت عملکرد خوب بتوان منشاء بهبود را شناسایی کرد.این مقاله به تشریح یک چارچوب گرافیکی ساده برای کنترل پروژه و پایش آن،برای ادغام ابعاد هزینه و زمانبندی پروژه با مدیریت ریسک می پردازد.در این روش گرافیکی، از مفهوم تغییر پذیری برنامهریزی شده پروژه برای دانستن اینکه چه زمانی پروژه خارج از کنترل یا در محدودهی تغییر پذیری مورد انتظار در طی چرخه حیات پروژه قرار دارد،استفاده می شود.

کلمات کلیدی: مدیریت ارزش کسب شده،مدیریت ریسک،کنترل پروژه

۱٫ مقدمه

مدیریت ارزش کسب شده (EVM) یکی از پر کاربردترین و شناختهشدهترین روشها برای کنترل پروزه و نظارت بر آن است. EVM، محدوده،هزینه و زمان پروژه را تحت یک چارچوب یکسان ترکیب میکند.این روش که دهه ۶۰ توسط وزارت دفاع آمریکاتوسعه یافت به مدیران پروژه اجازه اندازهگیری و بررسی پیشرفت پروژه و شناسایی انحرافات از فاز برنامهریزی پروژه را میدهد که بنابراین اقدامات اصلاحی زود هنگام میتواند انجام شود.پیش بینی های زمانی و هزینه جدید نیز برای محاسبه انحرافات تحت فرضیههای مختلف می تواند محاسبه شود.

EVM بر سه متغیر اساسی استوار است :

• :PV مقدار برنامهریزی شده یا هزینه بودجهبندی شدهی کار زمان بندی شده

• :AC هزینه واقعی کار انجام شده

• :EV ارزش کسب شده یا هزینه بودجه بندی شده برای کار انجام شده
از سه متغیر اساسی چهار شاخص تعریف میشود:

• واریانس هزینه CV=EV- AC
• واریانس زمان بندی SV=EV- PV
• شاخص عملکرد هزینه CPI=EV/AC
• شاخص عملکرد برنامه زمانبندی SPI=EV/PV

۱

هرگاه CV<0وCPI>1 هزینه اضافی وجود دارد و هنگامی که SV<0 وSPI<1 پروژه تاخیر دارد .مقادیر مثبت sv وcv به ترتیب به این معنی است که پروژه جلوتر از برنامه و تحت بودجه می باشد.متغیر ها و واریانس ها بطور گرافیکی در شکل ۱ نمایش داده می شوند.نمایش نموداری PV مبنای هزینه (Cost baseline) پروژه می باشد:
لیپکه بسطی از این متدولوژی را پیشنهاد کرد:مفهوم زمان بندی کسب شده (ES)،ES برخی از مشکلاتی را که در مواجه با این روش در مورد قابلیتهای پیش بینی در طول آخرین فازهای چرخهی حیات پروژه پیش می آید،حل می کند. ES تاریخی است که ارزش کسب شده فعلی باید بدست آمده باشد.واریانس زمانبندی و شاخصهای عملکرد میتوانند در مورد ES دوباره تعریف شوند(SV(t)=ES-ATو SPI(t)=ES/AT که AT زمان واقعی می باشد).

شکل -۱ متغیرهای اصلی ارزش کسب شده

تلفیق تحلیل ریسک تحت چارچوب EVMیک قدم شایان رو به جلو در توسعه روش می باشد.متغیرها و واریانسهای EVM درباره اینکه در گذشته چه اتفاقی افتاده است صحبت می کنند در حالیکه مدیریت ریسک مربوط به آینده می باشد. Pajaresوlopez-paredes پیشنهاد کردند که هر دو دیدگاه تحت یک چارچوب یکسان تلفیق شوند بطوری که مدیران پروژه بتوانند از ابزار جدید برای تصمیمگیری بهتر لذت ببرند vanhoucke.پیشنهاد کرد که پروژه از دو دیدگاه نظارت شود .یک رویکرد بالا به پایین بر اساس معیارهای ارزش کسب شده و یک رویکرد پایین به بالا بر اساس روش تحلیل ریسک و زمانبندی. او نشان داد که کارایی هر رویکرد به ویژگیهای شبکه پروژه بستگی دارد. Vanhoucke از شبیه سازی مونت –کارلو برای بررسی اینکه چرا Evm و تحلیل ریسک زمانبندی برای برخی پروژهها نتایج خوب و برای برخی دیگر نتایج ضعیفی ارائه میدهند،استفاده نمود.Hazir وshtub از برآوردهای EVM برای نظارت بر پروژهها و توسعه نرمافزار شبیه سازی برای تکرار محیطهای غیر قطعی استفاده نمودند.آنها رابطه بین ارائه اطلاعات و کنترل پروژه را بررسی نمودند.
روش Pajaresوlopez-paredes بر اساس مفهموم “تغییر پذیری برنامه ریزی شده” می باشد: تغییر پذیری پروژه در هر زمان ،مطابق تغییرپذیری تخمین زده شده (مدت زمان و هزینه ها )فعالیتهای پروژه می باشد.تغیر پذیری پروژه را میتوان در فاز برنامهریزی بوسیله شبیه سازی مونت-کارلو از توزیعهای احتمال فعالیت تخمین زد.بنابراین یک تغییرپذیری مورد انتظار یا برنامهریزی شده از پروژه در هر لحظه در طی اجرای پروژه ،وجود دارد.به عنوان یک نتیجه، افزون شدگی پروژه میتواند در هر زمان داخل یا خارج این تغییر پذیری باشد.

واریانسها و شاخصهای EVM نشان میدهند که پروژه تاخیر و یا هزینه اضافی دارد، اما نمی گویند این اضافه شدن ها در محدوده تغییر پذیری برنامه ریزی شده هست یا خیر.اگر نباشد اقدامات اصلاحی باید انجام شود. بدین منظور Pajares و lopez-parades دو شاخص جدید پیشنهاد دادند:شاخص کنترل زمان بندی (SCOI) شاخصه کنترل هزینه .(CCOI)

۲

روش ارائه شده در این مقاله گامی جلوتر نهاده و یک چارچوب گرافیکی ، با ساخت ساده برای کمک به مدیران پروژه ارائه می دهد برای اینکه بدانند چه موقع عملکرد پروژه خارج از تغییر پذیری برنامهریزی شده است و اقدامات اصلاحی باید برای مطمئن شدن از اینکه پروژه تحت زمان بندی و بودجه برنامهریزی شده انجام میشود ،صورت گیرد.این روش به اطلاعاتی بیشتر از محاسبات انجام شده در تحلیل EVM و شبیه سازی مونت – کارلو نیاز ندارد.

۲٫ شاخص های کنترل هزینه و زمان بندی
بسیاری از روش های زمانبندی شامل عدم قطعیت هستند زیرا فرض میکنند که مدت زمان فعالیت ها از یک تابع توزیع آماری پیروی می کند. همین استدلال میتواند برای تغییرپذیری هزینه فعالیت بهکار رود. تحلیل مونت-کارلو این امکان را به برنامهریزان و ذی حسابان پروژه میدهد که در مورد توزیع آماری مدت زمان و هزینه نهایی پروژه آگاه باشند.به این ترتیب ما میتوانیم به عنوان مثال هزینه ماکزیمم را در سطح اطمینان Pc محاسبه کنیم که مقدار Pc میباشد که اینطور بیان میکند که احتمال اینکه هزینهی پروژه کمتر از Pc برابر با Pc می باشد.کارهای مشابهی برای توزیع های برنامه زمانبندی (Ps,Ps) انجام می شود. به هر حال مدیران پروژه نمی خواهند که تا آخر پروژه صبر کنند تا ببینند که آیا پروژه از لحاظ آماری به موقع تمام شده است؛آنها به مقیاس هایی نیاز دارند که در طول پروژه بتوانند تصمیم های مناسبی بگیرند.