گل داودي
داودي يا کليزانتموم بعنوان يک کات فلاور و قابل استفاده در فضاي آزاد مطرح است. مصرف گل داودي به عنوان شاخه بريده در همه دنيا رايج است و ميزان ارز آوري آن براي کشور ما يک رقم قابل توجهي است.
با توجه به اينکه داودي يک گياه روز کوتاه است و دوره رشد رويشي آن در روزهاي بلند و پر نور تابستان انجام مي‌گيرد، بنابراين شرايط کشور ما براي پرورش آن بسيار ايده‌آل است. اما به دليل كند بودن رشد گياه، بذرهاي كاشته شده در مرداد ماه حدوداً براي اوايل اسفند گل داده و آماده عرضه به بازار خواهد بود.
انواع گل‌هاي داودي عبارتند از :

۱- داودي پا کوتاه؛
۲- داودي پا بلند؛
۳- داودي ستاره‌اي شکل؛
۴- داودي توپي شکل؛
۵- داودي گل ريز.

عمدتاً داودي پا بلند و گل درشت بعنوان کات فلاور و فرم‌هاي پا کوتاه بعنوان گياهان گلداني يا فضاي آزاد مورد مصرف هستند. داودي در فضاي آزاد، سال‌هاي طولاني بدون هيچ آسيبي از شرايط محيطي زندگي مي‌كند.
با نظر به اينکه داودي گياه روز کوتاهي است در دو حالت در تابستان يا روزهاي بلند به بازار منتقل مي‌شود :
۱- تهيه نور مصنوعي يا کوتاه کردن روز در تابستان؛

گل‌هاي داودي زرد در تابستان به بازار عرضه مي‌شوند. از نظر ژنتيکي بر روي اين گياه کارهايي انجام شده و فرم روز کوتاهي را از آن گرفته‌اند و به يک گياه بي‌تفاوت به طول روز تبديل کرده‌اند.
روش بکار بردن گل‌هاي داودي در فصل‌هاي ديگر بغير از فصل پاييز بدين ترتيب است که حداقل ۸ هفته بعد از ريشه دار شدن قلمه‌ها، گياهان را در يک طول روز طولاني (حدود ۱۸- ۱۵ ساعت) نگهداري مي‌کنيم. بعد از اينکه به اندازه کافي رشد رويشي پيدا کردند، با کمک چادرهاي تيره يا وسايل ديگر، طول روز را براي گياه کوتاه مي‌کنيم، تا زمينه براي گل دهي گياه فراهم شود. مدت زمان لازم براي به گل رفتن گياه دو هفته است. اما نکته مهم در اين زمينه تنظيم درجه حرارت به همراه طول روز است. چنانچه در تابستان حدود ۹ ساعت طول روز را پايين بياوريم و درجه حرارت بين ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتي‌گراد باشد گياه بطور مصنوعي به گل رفته و قابل عرضه به بازار است.
تکثير گل‌هاي داودي بوسيله قلمه‌هاي ساقه انجام مي‌شود. قلمه‌هاي سبز، نيمه خشبي و خشبي همه مورد استفاده هستند. همچنين جدا کردن بوته‌ها در فصل پاييز راه ديگر تکثير اين گياهان است.

در گل‌هاي داودي پا کوتاه، کوتاه نگه داشتن گياهان به کمک هورمون‌هاي باز دارنده رشد نظير سايكوسل Cycocel و B-9 انجام مي‌گيرد.
مواد شيميايي كوتاه نگهدارنده
– B-9
Cycocel (CCC)-

تداوم گل‌هاي بريده داودي علاوه بر اينکه يک موضوع ژنتيکي است بطور معمول به تغذيه قبل از برداشت گياه و درجه حرارتي که گياه در طي آن بسر برده است نيز بستگي دارد. پاكوتاهي در داودي براي استفاده از آن بعنوان گياه پرچيني Border plant يا گياه گلداني Pot plant مفيد است.

گل داوودي پر مصرف ترين گل
گلكاران محلاتي سالانه بيش از ۴۷ ميليون شاخه گل داودي كه از پر مصرف‌ترين گلهاي جهان است توليد مي‌كنند.
به گزارش ایانا ميرداودي رئيس مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مركزي با اعلام این مطلب گفت: براساس آمارهاي معاونت باغباني وزارت جهاد كشاورزي سالانه ۱۵۸ميليون شاخه گل داودي در كشور توليد مي‌شود كه از اين ميزان توليد ۳۰ درصد سهم استان مركزي است.
وی افزود: با تلاش محققان ايستگاه ملي تحقيقات گل و گياه شهرستان محلات تاكنون ۸۳۰ نوع گل داودي معرفي و اصلاح نژاد شده است.

شفيعي مجري طرح اصلاح نژاد گلهاي داودي گفت: گلهاي داودي به لحاظ تنوع شكل و رنگ در بازارهاي جهاني بسيار مورد توجه است و كشورما نيز از منابع غني ژنتيكي و شرايط مساعد آب و هوايي براي اصلاح نژاد و معرفي ارقام جديد به بازار برخوردار است.
لازم به ذکر است طرح دو رگ گيري و اصلاح نژاد گلهاي داودي از سال ۸۶ با دورگ گيري از ۱۰ رقم مختلف آغاز و با تكثير قلمه اي براساس دستوالعمل هاي جهاني در نسل اول تنوع زيادي ايجاد و ارقام برتر انتخاب و به موسسه ثبت و گواهي بذر معرفي شده اند و كار ثبت ۸۶ رقم بپايان رسيده است.

همچنین با توجه به اينكه بطورمتوسط هرشاخه گل داودي هزار ريال از توليد‌كنندگان خريداري مي‌شود و اين گلها از سود‌آوري بالايي نسبت به ساير محصولات برخوردارند براي حضور در بازارهاي جهاني و صادرات اين گلها بايد برنامه‌ريزي شود.
گفتنی است گلهاي داودي از پر مصرف ترين گلهاي جهان است كه از ارزش اقتصادي بالايي برخوردار است و در كشور ما گلكاران در سه منطقه ورامين، دماوند و محلات به كشت و توليد انواع داودي اشتغال دارند./
زادگاه گل داودي

چنين گمان برده مي شودكه كشور ژاپن زادگاه گل داودي است و افسانه بسيار زيباي هم در اين زمينه هست كه شايد شما نيز در جايي خوانده باشيد. اما هيچ اين طور نيست… و وطن حقيقي اين گل پاييزي سرزمين چين است. كنفوسيوس پانصدسال پيش از ميلاد مسيح گل كيكوكيندي (يعني گل داودي) را كه در زير آسمان چين تولد يافته است و برخي از انواع آن نامهاي شاعرانه يي چون «لبخندماه»، «گيسوي دوشيزه» و اينگونه چيزها دارد، تجليل كرده است.
ژاپني ها، سالها بعد نهال هايي را از چين به سرزمين خودشان بردند و از راه پيوند و مراقبت زيبايي گلهاي داودي رادوچندان كردند…
بلانكار فرانسوي نخستين كسي است كه در سال۱۷۸۹ گل داودي را به قاره اروپا آورد و از آنجا به قاره هاي ديگر رفت.

نگاهي به گل داودي
گل داودي يکي از مهمترين گل ها مي باشد که هم بصورت گلداني وهم بصورت شاخه بريده در بازارهاي جهاني داد و ستد مي شود. بطوريکه امروزه رتبه دوم جهاني را پس از گل رز از لحاظ اقتصادي وکشت وکار دارا مي باشد(۲۷). از آنجايي که عمر گلداني گل هاي بريده ويا به عبارت ديگر ماندگاري گل هاي بريده يکي از مهمترين فاکتور هاي کيفي مي باشد، بنابراين عمر طولاني مدت اين گل ها بر روي ميزان تقاضاي مصرف کنندگان و همچنين بر روي ارزش گل هاي بريده تا ثير بسزايي دارد.
دما مهمترين فاكتور موثر در از بين رفتن گل هاي بريده است. گل هاي بريده تنفس مي‌كنند و به دنبال آن گرما توليد مي‌كنند. با افزايش درجه حرارت، ميزان تعرق افزايش مي‌يابد و بيشتر مواد غذايي ذخيره مصرف مي‌شود. كاهش آب و به دنبال آن پژمردگي اتفاق مي‌افتد و فرايند مسن شدن پيش مي‌رود(۳۴). به عبارت ديگر درجه حرارت پايين يكي از بهترين تيمارها جهت كاهش همه فعاليتهاي فيزيولوژيكي و تخريب‌هاي پاتولوژيكي مي‌باشد. دماي كم ميزان تنفس را كاهش داده و باعث كم شدن فعاليتهاي متابوليكي، تبخير و تعرق، فعاليت و توليد اتيلن و رشد باكتريها و قارچها مي‌‌شود(۱۰).

گل داودی یک گل بریده با عمر طولانی است و این امر به تولید اتیلن کم در طی پیری آن نسبت داده می شود(۶). داودی از گروه گل های نا فرازگرا است و پیری آن در پاسخ به تغییراتی است که در میزان کربوهیدرات ها رخ می دهد(۳). و اتیلن در این فرایند نقش چندانی ندارد. از طرف دیگر کاهش در کیفیت گل بریده داودی به تشکیل حباب های هوا در داخل آوند ها نسبت داده می شود که سبب ممانعت انتقال آب از محلول گلدان به سایر قسمت های گل بریده می شود و در نهایت مقاومت

هیدرولیکی افزایش می یابد که منجر به استرس آبی شدید می شود(۳۱). لوله های آوندی ساقه های داودی به سرعت به دنبال برش مسدود می شوند و این واکنش هم در ساقه هایی که به طور مستقیم در آب قرار می گیرند و هم در ساقه هایی که ابتدا در انبارهای مرطوب نگهداری می شوند روی می دهد(۳۰). کاهش در کیفیت گل بریده داودی بیشتر بدلیل پژمردگی برگ های آن است (۱۱) و تاخیر در پژمردگی برگ و متعاقب آن پیری سبب طولانی تر شدن عمر گلدانی داودی می شود(۲۲). این

کاهش در تورژسانس با تجزیه و تخریب کلروفیل همراه است که سبب پیری زودتر برگ ها نسبت به گل آذین می شود. جذب آب توسط ساقه های داودی بوسیله تکنیک های ویژه پس از برداشت مثل قرار دادن ساقه ها در محلول های پاک کننده(۹) و آب سرد(۳۳) افزایش می یابد. علاوه بر این اضافه کردن مواد ضد باکتریایی در محلول های نگهدارنده پیشنهاد شده است(۲۹). با وجود این ممانعت از جذب آب به عوامل دیگری به جز انسداد آوندی نیز نسبت داده می شود(۳۲).اسید سیتریک به عنوان یک ماده کاهنده pH ، مانع از تکثیر و تجمع باکتری ها در نواحی برش داده شده می شود و جریان نرمال آب را بهبود می بخشد(۱۹).۸-هیدروکسی کوئینولین یک باکتری کش و یک عامل اسیدی کننده محیط است که علاوه برجلوگیری از رشد باکتری ها وکاهش pH محیط، ازبسته شدن آوندها در مقطع برش ساقه در اثر رسوب مواد مختلف شیمیایی

نیز جلوگیری می کند(۲). گل های شاخه بریده داودی که در محلول گلدانی حاوی هیدروکسی کوئینولین و ساکارز قرار می گیرند از عمر بیشتر و حداکثر وزن تر نسبت به شاهد برخوردارند(۴).
تیمار سولفات آلومینیوم برای افزایش عمر گلدانی چندین گل بریده پیشنهاد شده است، سولفات آلومینیوم به عنوان یک ماده ضد میکروبی عمل می کند که pH محیط را نیز کاهش می دهد. استفاده از این ماده در محلول گلدان گل های لیزیانتوس سبب دو برابر شدن عمر گل ها نسبت به تیمار شاهد شده و وزن تازه گل ها را افزایش داده است(۱۶). در مطالعه دیگری که بر روی ارکید دندروبیوم صورت گرفته است سولفات آلومینیوم سبب بهبود عمر گلدانی و باز شدن غنچه ها شده است(۱۳).

آخرين مرحله نمو گل با زوال محتواي کربوهيدراتي و وزن خشک گلبرگ ها همراه است(۸) و عمر گل هاي بريده با قرار دادن شاخه هاي گل در محلول هاي گلداني حاوي کربوهيدرات توسعه مي يابد. ساکارز در ترکيب بيشتر محلول هاي نگهدارنده وجود دارد و تعادل آبي را در گل هاي بريده بهبود مي بخشد(۱۱). و اين به تا ثير قند ها بر روي بسته شدن روزنه ها و کاهش در ميزان از دست دهي آب نيز نسبت داده مي شود(۱۸).

گزارش شده است که اتانول در افزایش عمر گلدانی میخک(۲۵) و داودی(۲۲) بوسیله جلوگیری از تولید اتیلن موثر بوده است. در مطالعه ای که روی دوام گل های شاخه بریده با تیمار کردن مداوم گل های میخک با اتانول ۸ درصد صورت گرفت، عمر گلدانی این محصول به دو برابر افزایش یافت(۳۵). اطلاعات موجود نشان می دهد که استالدهید که یک متابولیت اتانول است، ماندگاری گل ها را افزایش داده است و به عنوان عامل اصلی باز دارنده پیری گل های میخک، رقم وایت سیم شناخته شده است(۲۳) و این کار را از طریق جلوگیری از تولید اتیلن انجام می دهد(۲۴).

اضافه کردن کبالت به محلول های حفاظت کننده نیز از انسداد آوندی در ساقه های رز جلو گیری می کند و جریان مستمر آب را در ساقه ها حفظ می کند و در نتیجه میزان جذب آب را در گل ها افزایش می دهد. علاوه بر این کبالت تا اندازه ای باعث بسته شدن روزنه ها می شود و پتانسیل آبی را در گل های بریده افزایش می دهد(۲۶). اسبورن (۱۹۸۹)گزارش کرده است که یون کبالت مانع از بیوسنتز اتیلن می شود(۲۰). کلرید کبالت عمر گل های بریده داودی را ۵-۷ روز نسبت به تیمار شاهد افزایش داده است(۲۱) و نیز در ارکید دندروبیوم علاوه بر افزایش عمر گلدانی سبب تسریع در باز شدن جوانه های گل شده است(۱۳).

سیتوکنین ها در تاخیر پیری در میخک های شاخه بریده بوسیله جلوگیری از بیوسنتز اتیلن بسیار موثر بوده اند(۷)، همچنین بنزیل آدنین سبب بهبود کیفیت و تاخیر در پیری برگ های گل داودی شده است(۲۲). تاخیر در پیری و جلوگیری از تجزیه کلروفیل در گل های بریده بوسیله مواد شیمیایی با درجات متفاوتی از موفقیت صورت گرفته است(۲۹). و هدف از این تحقیق نیز معرفی یک ماده شیمیایی مناسب برای نگهداری و افزایش کیفیت گل بریده داودی برای تولید کنندگان و مصرف کنندگان در شرایط دمای انبار و دمای اتاق است.

مواد و روش ها:
تهيه گياهان جهت اجراي آزمايش
گل هاي شاخه بريده داودی ارقام مهندسی سفید و مهندسی زرد از گلخانه‌هاي تجاري آقاي زارعي واقع در پاكدشت ورامين تهيه شد. اين گل ها با استفاده از يك چاقوي تيز به طول ۸۰ سانتیمتر بريده شده و سپس در دسته‌هاي ۵۰ تايي بسته‌بندي شده و بلافاصله به محل اجراي آزمايش در گروه باغباني پرديس كشاورزي و منابع طبيعي منتقل شدند. شاخه‌هاي گل بلافاصله از بسته‌ها خارج شده و بار ديگر با استفاده از يك چاقوي تيز به طول ۵۰ سانتيمتر به صورت اریب بريده شدند و در داخل گلدان های شیشه ای ۵/۰ لیتری که حاوی ۴۰۰ میلی لیتر محلولهاي نگهدارنده بودند قرار گرفتند.

مشخصات محل اجراي آزمايش‌
ميزان نور موجود در محل آزمایش ۱۵ میکرو مول بر متر مربع بر ثانیه بود كه با استفاده از نور طبيعي خورشيد و همچنين نوردهي تكميلي با استفاده از لامپهاي فلورسانت تأمين مي‌شد. طول دوره روشنايي ۱۲ ساعت و ميزان رطوبت نسبي ۷۵-۶۵ درصد بود و دماي محيط در حد ۱±۲۰ درجه سلسيوس ثابت نگه داشته شد.
بخشي از آزمايش نيز در داخل سردخانه انجام شد كه دماي سردخانه ۴ درجه سانتیگراد ، رطوبت نسبي آن ۷۵-۶۵ درصد و ميزان نور نيز ۱۰ میکرو مول بر متر مربع بر ثانیه بود كه توسط لامپهاي فلورسانت به مدت ۱۲ ساعت تأمين مي‌شد.

تيمارهاي آزمايش عبارت بودند از:
۳ روش نگهداري پس از برداشت گل هاي شاخه بريده شامل:
۱)تيمار كوتاه مدت (پالس): در اين روش گل هاي شاخه بريده پس از اينكه به مدت ۳۶ ساعت در گلدان های حاوی محلولهاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند، از گلدان ها خارج شده و در گلدانهاي ديگري كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند تا انتهای آزمایش قرار گرفتند.
۲)تيمار بلند مدت (استاندارد): در اين روش گل هاي شاخه بريده از ابتداي آزمايش تا انتهاي آن در داخل گلدان هاي حاوي محلول هاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند.
۳)نگهداري در سردخانه و سپس اعمال تيمارهاي شيميايي: در اين روش گل هاي شاخه بريده به مدت ۳ هفته (۲۱ روز) در داخل سردخانه با دمای ۴ درجه سانتیگراد در سطل‌هاي پلاستيكي كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند نگهداری شدند و آنگاه به محل اصلي انجام آزمايش منتقل شدند و در داخل گلدان های حاوی محلولهاي شيميايي قرار گرفتند.

تيمارهاي شيميايي در اين آزمايش شامل ۱۶ تيمار بود که در جدول شماره۱ آمده است. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي اجرا گرديد که در هر واحد آزمایش ۴ شاخه گل وجود داشت.
فاكتورها و صفات مورد اندازه‌گيري
تولید اتیلن، طول عمر گل، طول عمر برگ، وزن تازه، میزان کلروفیل و میزان جذب آب در طی آزمایش اندازه گیری شد.

میزان تولید اتیلن در ابتدای آزمایش بدین صورت اندازه گیری شد که از هر يك از ارقام داودي ۳ نمونه گل گرفته شد و پس از وزن كردن، درون ظروف در بسته به حجم۳۰۰ میلی لیتر قرار گرفتند. هر كدام از اين ظروف داراي درپوش لاستيكي بود که از تبادل هوای داخل با خارج جلوگیری می کرد و با استفاده از سوزن مخصوص در فاصله‌هاي ۲، ۴، ۶، ۸ ،۱۰، ۱۴،۲۰، ۲۴ و ۳۶ ساعت نمونه‌برداري از ظروف انجام شد و به دستگاه گازکروماتوگرافی تزریق گردید و عدد حاصل یادداشت شد.

طول عمر گلاذین و طول عمر برگ در هنگام پایان عمر آنها یادداشت شد بدین ترتیب که وقتي ۳ رديف پايينی گلبرگ ها تغيير رنگ دادند به عنوان پايان عمر گل آذين و زمان زرد شدن برگها به عنوان معياري براي پايان عمر برگ مورد نظر قرار گرفت.
وزن تازه شاخه های گل بصورت درصد وزن تر اولیه در روز نهم آزمایش که همزمان با پژمردگی گل های شاهد بود اندازه گیری شد و میزان کلروفیل برگ ها به روش آرنون (۱۹۴۶) با استفاده از دستگاه اسپکتروفوتومتر محاسبه گردید و میزان جذب آب نیز در روز پانزدهم آزمایش برای هر شاخه گل محاسبه شد.
نتایج :

نتایج حاصل از اندازه گیری اتیلن نشان داد که هیچ کدام از دو رقم مورد آزمایش اتیلنی در طی ۳۶ ساعت پس از قرار دادن آنها در ظروف سر بسته تولید نکردند.نتایج حاصل از تجزیه واریانس کلیه فاکتورهای مورد اندازه گیری در جدول ۲ آمده است. همانطور که ملاحظه می شود بین روش های مختلف از نظر طول عمربرگ، طول عمر گلاذین، وزن تر، میزان جذب آب و میزان کلروفیل اختلاف معنی داری در سطح احتمال ۱ درصد مشاهده می شود.
در جدول۳ میانگین طول عمر گل هایی که در سردخانه ۴ درجه سانتیگراد به مدت ۲۱ روز نگهداری شده بودند و بعد به محیط با دمای ۱±۲۰ درجه سانتیگراد منتقل شدند، ۳/۳۴ روز می باشد که در مقایسه با طول عمر گل هایی که به روش های پالس و استاندارد که بدون تیمار سردخانه انجام شده اند و به ترتیب ۱/۲۰ و ۳/۲۰ روز عمر کردند اختلاف معنی داری نشان داده است.

بر اساس جدول ۳ میانگین طول عمر برگ در بین روش های آزمایشی در سطح یک درصد معنی دار شده است و در این بین طول عمر برگ در سردخانه ۶/۳۲ روز و در روش استاندارد و پالس به ترتیب ۳/۱۸ و ۱/۱۳ روز می باشد.مقایسه میانگین میزان کلروفیل برگ در روش های آزمایش نشان می دهد که روش استاندارد و سردخانه در مورد حفظ کلروفیل بهتر نتیجه داده اند و اختلاف معنی داری با روش پالس نشان می دهند. همچنین روش استاندارد با ۱۹/۴۱ میلی لیتر جذب آب، بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده است و اختلاف معنی داری با روش های پالس و سردخانه دارد و بین روش پالس و سردخانه اختلاف معنی داری مشاهده نمی شود.