چکیده
جلبک های میکروسکوپی (ریز جلبک ها) از قدیمی ترین ساکنان اقیانوس ها و آب های شیرین می باشند، خلقت آنها نه تنها به میلیاردها سال قبل از تاریخ حیات بشر برمی گردد، بلکه پیش از تمامی گونه های جانوری و گیاهی می زیسته اند و هم اکنون در طبیعت پیرامون ما وجود داشته و نقش بسیار مهم و کلیدی را در اکوسیستم ایفا نموده و در دسترس می باشند. جلبک ها از دیرباز نقش های مختلفی در جوامع بشری ایفا کرده اند. در چین باستان و برخی نقاط دیگر آسیا، جلبک ها برای درمان برخی اختلالات از جمله کمبود ید تجویز می شده اند. در مغولستان، چین، ژاپن، پرو، مکزیک و برخی کشورهای آفریقایی، جلبک ها جزی از رژیم غذایی انسان ها را تشکیل می دهند . در برخی کشورهای آسیایی، جوشاند ه جلبک ها به عنوان محصولات زیبایی پوست و مو به کار رفته اند. صنایع آرایشی و بهداشتی مدرن هنوز هم از جلبک ها برای تولید محصولات خود
بهره می گیرند. علاوه بر موارد فوق، ریزجلبک هامعمولاً( به طور اتفاقی) نقش عمدهای در افزایش باروری خاک
از طریق تثبیت نیتروژن و یا همزیستی با سایر ارگانیسم های مفید خاک زی و در نتیجه توسعه کشاورزی در
جوامع ابتدایی داشته اند.
کلمات کلیدی: عمل آوری، فرآوری، ارزش غذایی، جلبک، ایران

ٌ

مقدمه

جلبک های دریایی (Sea weed) یا ماکروجلبک ها (Macro algae) به لحاظ اهمیتی که در جهان دارند از نظر تغذیه ای جلبک ها منبع ریز مغذی ها، ویتامین ها، چربی ها و مواد معدنی کمیاب برای موجودات آبزی هستند. این موجودات منبع غنی از درشت مغذی ها، پروتئین ها، کربوهیدرات ها و به ویژه برخی از اسیدهای چرب ضروری می باشند. جلبک ها تأمین کننده رنگدانه های ضروری مانند آستازانتین، زیگزانتین، کلروفیل و فایکوسیانین هستند که در ماهیان و بی مهرگان موجب افزایش رنگ و سلامتی می شوند . جلبک ها قادر به رشد سریع جمعیت بوده و نقش عمده ای را در باز چرخش مواد غذایی ایفا می کنند.علاوه بر این با مصرف گاز کربنیک اضافی و افزایش اکسیژن، به تعادل pH سیستم های آبی کمک خواهند کرد. جلبک ها به منظور تولید چربی، مواد شیمیایی، مواد دارویی، پلی ساکارید و همچنین برای کنترل باروری کشت می شوند . سال هاست که برای تصفیه فاضلاب ها و بازیافت آب از ریزجلبک ها برای خارج کردن مواد غذایی اولیه، استفاده می کنند. جلبک ها به عنوان منبع اولیه مواد آلی و انرژی، غذای انسان، علوفه و مکمل غذایی برای دام و طیور، استفاده در کشاورزی ، صنعت، در درمان بیماری ها ، استفاده در پژوهش های زیستی و استفاده برای تصفیه آب کاربردهای فراوانی دارند.