چکیده

تاثیر دسترسی به اینترنت در محیط کاری به غیر از مزایای فراوانی که به همراه داشته، موجب مشکلاتی نیز شده است. از جمله این مشکلات، پرسه زنی اینترنتی است که به استفاده غیرکاری از اینترنت در ساعات کاری اشاره دارد. از آنجایی که پرسهزنی اینترنتی میتواند روی رضایت شغلی و بهرهوری کارکنان تاثیرگذار باشد، موردتوجه پژوهشگران حوزه رفتار سازمانی قرار گرفته است. پژوهش حاضر به مطالعه مبانی نظری و پیشینه تحقیق معضل پرسهزنی اینترنتی در سازمانها پرداخته و ارتباط آن با سایر متغیرهای مهم در رفتار سازمانی را نشان میدهد.

کلمات کلیدی: پرسه زنی اینترنتی، طفرهروی اینترنتی، اینترنت، وب گردی

×
An Investigation into Cyberloafing and its Concept

×

Abstract The increasing use of internet in work places has made some problems. One of the problems is the personal use of the internet by employees in working hours which is called cyberloafing. Cyberloafing can have a considerable impact on job satisfaction and task performance , so researchers conducted some studies in this field. This paper

review the literature and theory of cyberloafing and shows its relationship with other organizational behavior factors.

×
Keywords: Cyberslacking, Cyberloafing, Internet, Web Surfing

– ۱ مقدمه
تأثیری که اینترنت بر فضای کاری گذاشته است، حوزه بررسی نشده ای در میان مباحث رفتار سازمانی است (لیبرمن و همکاران۱، .(۲۰۱۱ اینترنت به همراه خود مزایای زیادی را برای سازمانها به همراه داشته است. مزایایی هم چون کاهش هزینهها، کاهش دادن زمان چرخه محصول، افزایش دسترسی به اطلاعات، بهبود بخشیدن مؤثرتر ارتباطات در جهان، خدمات بازاریابی و محصولات (تئو تو۲، ۲۰۰۰؛ تئو و چو ۳، ۲۰۰۱؛ آناندریان و همکاران۴، (۲۰۰۰ و امروزه میتوان گفت اینترنت به یک ابزار ضروری برای ارتباطات شغلی بدل شده است (دیویس و همکاران.(۲۰۰۰ ۵

۱ Liberman et al. 2 Teo & Too 3 Teo & Choo

۴ Anandarajan et al.

۵ Davis et al.

۱

اما استفاده غیرکاری از اینترنت در محیط کار که به آن »پرسهزنی اینترنتی یا طفره روی اینترنتی«۱ گفته می شود، امروزه به معضلی در سازمانها بدل شده است. براساس یک تحقیق از کارمندان، ۹۰ درصد آنان اظهار کردند که در محیط کاری از اینترنت استفادههای غیرکاری میکنند و ۸۴ درصد گفتند که نامههای الکترونیک شخصی در حین کار میفرستند (ناوگتن و همکاران۲، .(۱۹۹۹ تحقیقی دیگر نشان داد که از مجموع تمامی تارنماهایی که از محیط کار به آنها دسترسی صورت گرفته، ۹۰ درصد آنها غیر کاری بودند (لاپلنت۳، .(۱۹۹۷

اگرچه در حال حاضر افراد در سازمانها از مزایای عصر ارتباطات رایانه ای بهره میبرند، اما کاربران اینترنت در این شرایط ممکن است با وسوسه استفاده از اینترنت برای کارها و علل شخصی، دچار حواس پرتی از کارشان شوند. نگرانی های ناشی از پرسهزنی اینترنتی کارمندان در داخل سازمان، موجب تحقیق و بررسی بیشتر درباره علل و پیامدهای پرسهزنی اینترنتی شده است.

با مروری بر ادبیات استفاده غیر کاری از اینترنت در فضای کار به خوبی میتوان اهمیت این موضوع را در مدیریت سازمانها در جهان امروز به خوبی درک کرد.

– ۲ تعریف پرسهزنی اینترنتی و ابعاد آن
مفاهیم و عبارات مختلفی برای توضیح این پدیده مورد استفاده قرار گرفتهاند؛ مانند استفاده از کامپیوتر برای مقاصد غیرکاری۴، پرسهزنی اینترنتی۵، سستی سایبری۶، گریز از کار سایبری ۷، طفره روی برخط، انحراف اینترنتی، استفاده مساله زا از اینترنت ۸، استفاده شخصی از وب در محیط کار۹، وابستگی به به اینترنت، سوء استفاده از اینترنت، اعتیاد به اینترنت، و اختلال اعتیاد به اینترنت.۱۰ به علت آن که این عبارات متفاوت در تحقیقات مختلف بدون تمایز مشخص به کار رفته اند، مشخص نیست که آیا محققان در حال توضیح یک پدیده واحد، یا چند پدیده مرتبط یا پدیده های متفاوت هستند (کیم و بایرن۱۱، .(۲۰۱۱

برخی محققان طفره روی اینترنتی را هرگونه استفاده غیر ضروری، بی هدف و هدایت نشده از دسترسی به اینترنت در محل کار و مشغول شدن به فعالیتهای غیر مرتبط با کار، آن هم به طور مکرر تعریف میکنند؛ که تا حدی ناشی از عدم خود کنترلی در محل کار است (منریکو و همکاران۱۲، .(۲۰۰۶
لیم(۲۰۰۲) ۱۳ در تعریف اندکی متفاوت از تعریف بالا، طفره روی اینترنتی را هرگونه اقدام غیر ضروری به استفاده از اینترنت شرکت در طول ساعات کاری برای گشتن در سایتهای غیر مرتبط با کار برای اهداف شخصی و ارسال و دریافت ایمیلهای شخصی تعریف میکند.

در مجموع میتوان گفت که پرسه زنی اینترنتی زمانی رخ میدهد که یک کارمند حاضر در محل کار از هر نوع رایانه (مثل رایانه رومیزی، تلفن همراه، تبلت) برای انجام فعالیتهای غیرمخربی که سرپرست اصلی وی، آنها را مرتبط با کار نمیداند، استفاده کند. ضمنا باید به این موضوع نیز توجه داشت که اگر روزی اینترنت فقط وسیلهای برای جستجوی اطلاعات بود، اما در مدت دهه گذشته رشد سریع اینترنت باعث فراهمشدن فرصتهای زیادی برای مصرفکنندگان شده است که فراتر از جستجوی ساده اطلاعات هستند. جدا از استفاده معمول از اینترنت برای جستوجو کردن و برقراری ارتباط بدون توجه

۱ cyberloafing

۲ Naughton et al. 3 LaPlante

۴ non-work-related computing – NWRC 5 cyberloafing 6 cyberslacking 7 cyberbludging

۸ problematic internet use – PIU

۹ personal web usage – PWU

۱۰ internet addiction disorder – IAD 11 Kim & Byrane

۱۲ Manrique et al. 13 Lim

۲

به مرزهای جغرافیایی، امروزه این امکان برای کاربران امکانپذیر شده است تا احساسات، عقاید و تفکرات خود را از طریق رسانه اجتماعی (شبکه اجتماعی) بیان کنند و همین باعث افزایش استفاده مستمر از اینترنت شده است.

تعدادی از پژوهشگران پرسهزنی اینترنتی تلاش کردهاند تا مدل انحراف در محل کار رابینسون و بنت(۱۹۹۵) ۱ را اقتباس کنند. این مدل، رفتارهای کاری ضدتولید را به دو بعد تقسیم میکند: شدت رفتار و هدف (افراد در برابر سازمان). همسان با تمایز رابینسون و بنت(۱۹۹۵) ۲ بین رفتارهای جزئی و جدی، حداقل سه گروه از پژوهشگران آزمایش انجام دادهاندو به دو مدلِ عامل، شامل یک عامل پرسهزنی اینترنتی و یک عامل مداخله گر رایانه رسیدند (اسکو۳، ۲۰۱۰ آ؛ بلانچارد و هنله۴، ۲۰۰۸؛ ماسترانجلو، اورتون، و جولتون۵، .(۲۰۰۶