كامپيوترهای خانگی

پیشگفتار :
كامپيوترها در اصل بايد فنا ناپذير باشند! آنها فقط كلكسيوني از مدارها و سيگنالها هستند و تا زماني كه جريان ‏الكتريكي در آنها وجود دارد بايد به كار خود ادامه دهند. در اين بين چيزي براي آسيب ديدن وجود ندارد و هيچ ‏چيز هم فرسوده نميشود. البته هركسي كه تا به حال صاحب يك كامپيوتر بوده است ميداند كه هيچ يك از نكات ‏بالا حقيقت ندارد…

مقدمه :
كامپيوترها و در اصل قطعات تشكيل دهنده آنها داراي طول عمر محدودي هستند و البته عوامل ديگري مانند ‏حمل نادرست، وجود اشكال در قطعات توليدي و حتي مونتاژ نادرست ميتواند عمر آنها را تا حد زيادي كاهش دهد. ‏به همين دليل است كه كامپوترها معمولا” حدود ۱۰ سال بدون خرابي عمر ميكنند.
عموما نبايد نگران به پايان ‏رسيدن عمر متوسط كامپيوتر ها باشيم چرا كه عمر مفيد يك كامپيوتر، يعني مدت زماني كه قادر به اجراي نرم ‏افزارهاي جديد و مدرن است، خيلي كمتر از عمر متوسط آنهاست.
يك كامپيوتر نهايتا” داراي عمر مفيدي به طول ‏‏۵ سال است. البته مواردي نيز هستند كه ميتوانند عمر يك كامپيوتر را كاهش دهند و در حالي كه مدت زيادي از ‏عمر مفيد يك كامپيوتر باقي است آن را از رده خارج كنند.

آیا فکر فروش کامپیوتر خودبه یک موزه را درسر دارید؟!
نميخواهيم در اين مقاله خيلي علمي و فني به دلايل ‏خرابي يك كامپوتر اشاره كنيم بلكه سعي خواهيم كرد با بياني بسيار ساده رايج ترين اشكالاتي را كه ممكن است ‏براي هر كامپيوتري اتفاق بيافتد شرح داده و براي هريك راه حل ساده اي نيز ارائه نماييم.‏

منبع تغذيه- پاور :
منابع تغذيه در يك ‏PC‏ ( پی سی مخفف کامپیوتر شخصی computer PERSONAL – کامپیوترهای معمولی) مهمترين قطعات در حفظ سلامت يك كامپيوتر هستند، ولي با اين وجود از طرف ما با ‏كمترين توجه رو به رو ميشوند. بيشتر ما حاضر هستيم براي خريد يك پردازنده و يا كارت ويديويي جديد مبالغ ‏هنگفتي هزينه كنيم اما هنگام انتخاب منبع تغذيه سعي ميكنيم ساده ترين و ارزان ترين را انتخاب كنيم بي خبر از ‏اينكه همين منبع تغذيه به ظاهر بي اهميت يكي از مهمترين قسمتها براي حفظ سلامت كامپوتر ما است. طبق ‏تحقيقات انجام شده، خرابي هاي ناشي از منابع تغذيه

معيوب، بالاترين درصد خرابي هاي سخت افزاري را به خود ‏اختصاص ميدهند. از اينكه ميگوييم منبع تغذيه يكي از خطرناك ترين قطعات ‏PC‏ است نبايد تعجب كنيد. به هر ‏صورت اين قطعه به ظاهر بي اهميت وظيفه مهمي بر عهده دارد. منبع تغذيه بايد ولتاژ بالايي برابر با ۲۲۰ ولت را ‏ورودي را به مقدار بسيار كوچكي برابر با ۳/۳ ، ۵ و يا ۱۲ ولت كه براي تغذيه قطعات مختلف كامپيوترهاي مدرن ‏لارم است تبديل نمايد.‏

هنگامي كه يك منبع تغذيه خراب ميشود جريان الكتريكي را به صورت نامنظم به قطعات مختلف كامپيوتر ارسال ‏ميكند كه ميتواند به قطعات گران قيمت كامپيوتر شما آسيب بزند. متاسفانه بيشتر منابع تغذيه توسط شركتهاي ‏بي نام و نشاني كه كوچكترين توجهي به كنترل كيفيت و بسته بندي صحيح ندارند توليد شده و در كيسهاي ارزان ‏قيمت جاي ميگيرند. به همين دليل هر روز شاهد تعداد زيادي كامپيوتر هستيم كه عمرشان زودتر از موعد به انتها ‏رسيده است. البته گاهي اوقات آنها به چيزي بيش از قطعات گران قيمت كامپيوتر شما صدمه ميزنند. منابع تغذيه ‏معيوب ميتوانند صدمات جاني به بار آورده و يا حتي باعث آتش سوزي شوند. ‏

مشکلات رایج در منابع تغذیه با کیفیت پایین
اما براي جلوگيري از چنين مشكلاتي چه بايد كرد؟ البته پيدا كردن راه حل مناسب و جامع كار ساده اي به نظر ‏نميرسد اما يك اصل كلي وجود دارد: هميشه به نام سازنده توجه كنيد. البته مسلما” اين بهترين راه نيست اما يكي ‏از ساده ترين و در عين حال مطمئن ترين راه هاي موجود براي انتخاب يك منبع تغذيه مناسب است. خريد يك ‏قطعه از يك شركت معتبر از سازنده اي

خوشنام كه متخصص توليد چنين قطعاتي است ميتواند شما را تا حد ‏زيادي از سلامت قطعه خريداري شده مطمئن كند. براي پيدا كردن اين سازندگان معتبر بهترين راه مراجعه به ‏اينترنت و سايتهاي معتبر اينترنتي است كه چنين قطعاتي را آزمايش كرده و نتايج آن را در معرض ديد عموم ‏ميگذارند. البته براي خريد چنين منابع تغذيه اي مجبوريد پول بيشتري بپردازيد اما مطمئن باشيد كه كاملا” ‏ارزش آن را دارد. ‏

راه ديگر براي جلوگيري از خرابي هاي منبع تغذيه، دور نگاه داشتن كامپوتر از كف زمين و محيط گرد و خاكي ‏است. گرد و خاك موجب تسريع در فرآيند خرابي منابع تغذيه ميشود و معمولا” اولين چيزي را نيز كه از كار مي ‏اندازد فن درون آن است.‏

نصب قطعات و عدم استفاده از قطعات معیوب يا ناسازگار :
سر هم كردن قطعات كامپيوتر يا به اصطلاح اسمبل كردن، يكي ديگر از مهمترين دليل بروز خرابي در ‏كامپيوترهاي شخصي است. معمولا” اشتباهات انساني در هر كاري موجب ايجاد درصد بسيار بالايي از مشكلات و ‏خرابي ها است. حتي كاربران با تجربه نيز گاهي اشتباه ميكنند و اين اشباهات گاهي ميتواند فاجعه بار باشد. البته ‏بسياري از قطعات مهم و اصلي كامپيوتر به گونه اي طراحي شده اند كه تنها در يك جهت قابل نصب هستند اما ‏حتي اين قطعات نيز در معرض مشكلات ايجاد شده در رابطه با نصب نا صحيح قرار دارند. ‏
مشكلاتي مانند بروز اتصال كوتاه درون كيس ميتوانند به سرعت باعث ايجاد خرابي شوند. مشكل ديگري نيز كه به ‏صورت فراگيري به چشم ميخورد نصب نادرست ‏RAM‏ است كه ميتواند هم به ماژول حافظه و هم به مادربرد ‏صدمه بزند. يكي ديگر از رايج ترين دلايل بروز چنين خرابي هايي نصب ناصحيح كابل برق درايو فلاپي است.‏

اما چگونه ميتوان جلوي بروز اين اشتباهات را گرفت؟ اگرشما از مهارت خود در سرهم كردن كامپيوتر مطمئن ‏نيستيد، بهترين راه يافتن يك راهنماي مطمئن است. دفترچه هاي راهنماي ارائه شده همراه با قطعات مختلف نيز ‏ميتوانند شما را براي نصب صحيح هر قطعه ياري دهند. هنگامي كه همه چيز را در جاي خود قرار داديد، عجله ‏نكنيد. قبل از اتصال كامپيوتر به برق چند دقيقه وقت بگذاريد و همه چيز را دوباره بررسي كنيد. اتصالات را ‏امتحان كنيد كه محكم سر جاي خود قرار گرفته باشند و دقت كنيد همه چيز به طور صحيح نصب شده باشد. يك ‏بررسي كوچك ميتواند جلوي ضرر هنگفتي را بگيرد، پس عجله نكنيد!‏

عجله نكنيد!‏
استفاده از قطعات خراب و يا ناسازگار يكي ديگر از عواملي است كه ميتواند به كامپيوتر شما صدمه بزند. هنگامي ‏كه يكي از قطعات درون كامپيوتر شما صدمه ميبيند (مثلا” به علت بروز خرابي در منبع تغذيه) اين قطعه خراب ‏ميتواند باعث بروز مشكلات جدي در قطعات ديگر شود. هنگامي كه چنين قطعه اي را بر روي يك كامپيوترهاي ‏ديگر قرار ميدهيد، اين قطعه درست مانند يك ويروس

مسري ميتواند باعث از كار افتادن تمام آنها شود. البته اين ‏موضوع تنها براي تجيزات قديمي و يا دست دوم اتفاق نمي افتد بلكه قطعات جديد نيز ميتوانند صدمات جبران ‏ناپذيري را به كامپيوتر ها وارد كنند! حتما” ميپرسيد چگونه؟! كامپيوترها روز به روز در حال پيشرفت هستند و ‏همين موضوع باعث ميشود كه ناسازگاري ها بين قطعات جديد و قديمي با شدت بيشتري خود را نشان بدهد.

‏ممكن است قطعه اي كه مدتها بر روي كامپيوتر قبلي شما به خوبي كار ميكرده هنگامي كه بر روي سيستم جديد ‏قرار ميگيرد آن را منفجر كند! اغراق نميكنم واقعا” گاهي سيستم شما را منفجر ميكند!!! حتي ممكن است قطعه ‏جديدي كه به تازگي خريداري كرديد نيز هنگامي كه بر روي سيستم نه چندان جديد شما نصب شد چنين فاجعه ‏را به وجود بياورد. ‏

محافظت كردن از سيستم در برابر چنين مشكلاتي بسيار دشوار است اما براي جلوگيري از چنين حوادثي چند نكته ‏را به خاطر داشته باشيد. اگر به سيستم خود قطعه دست دوم يا قديمي را متصل ميكنيد قبل از استفاده كاركرد ‏صحيح و سلامت آن اطمينان حاصل كنيد. اگر سيستم شما اشكال مهمي پيدا كرده است و يا مثلا” به علت خرابي ‏منبع تغذيه از كار افتاده هرگز براي پي بردن به اين نكته كه كدام قطعات سالم مانده اند آنها را بر روي يك ‏سيستم جديد و سالم امتحان نكنيد.

اگر ميتوانيد از سيستم هايي استفاده كنيد كه ارزش چنداني ندارند و در ‏صورت خراب شدن زيان هاي هنگفتي را به شما وارد نميكنند. اگر چنين سيستمي نيافتيد ميتوانيد به مراكزي كه ‏در تست قطعات مهارت دارند مراجعه كرده و از آنها بخواهيد قطعاتتان را براي شما تست كنند. اما به خاطر داشته ‏باشيد ريسك استفاده از يك قطعه خراب به عواقبي كه ممكن است به وجود بياورد نمي ارزد.‏

اشتباهات انسانی و انصال های نادرست :
خيلي وقتها خود ما باعث خرابي كامپيوترهايمان ميشويم. يكي از بزرگترين اشتباهاتي كه معمولا” هنگامي كه فكر ‏ميكنيم كمي حرفه اي شده ايم انجام ميدهيم، قطع و وصل كردن سيمهاي درون كيس هنگام روشن بودن كامپيوتر ‏است. به عنوان يك توصيه و يا حتي قانون اين حرف را جدي بگيريد: هنگامي كه كامپيوتر روشن است به هيچ ‏چيز درون كيس دست نزنيد. ديگران ممكن به شما بگويند كه مثلا”: اشكالي ندارد كه هنگام روشن بودن كيس ‏كابل فلاپي را در در آورده و يا آن نصب كنيد چون تاثيري بر شناسايي آن بر روي سيستم نخواهد داشت، شايد ‏اين حرف تا حدودي درست باشد اما شما هرگز چنين كاري را انجام ندهيد.‏

يكي ديگر از منابع اصلي چنين خرابي هايي ناشي از يك كليد كوچك است كه بر روي اكثر منابع تغذيه قرار دارند. ‏اين همان كليد كوچك قرمز رنگي است كه به شما امكان ميدهد برق ورودي را بر روي ۱۱۰ ولت يا ۲۲۰ ولت ‏تنظيم كنيد. تنظيم نادرست اين كليد ميتوند صدمات جدي را به منبع تغذيه شما وارد كند و از اين طريق حتي ‏باعث خرابي ديگر قطعات درون كامپيوتر شما نيز بشود. ‏
براي جلوگيري از چنين خرابي هايي قبل از دست زدن به هر كاري بايد سيتم را از برق جدا كرد. بخش اعظمي از ‏سلامت سيستم شما به سلامت منبع تغذيه اي بستگي دارد كه توان مورد نياز براي هر قطعه را تامين ميكند. ‏كابلهاي معيوب و اتصالهاي ناقص ميتوانند صدمه هاي جدي را به صحبت كرده بوديم اما قصدم از تكرار اين مطالب ذكر اين نكته ‏است كه تنها پاورهاي غير استاندارد نيستند كه ميتوانند چنين مشكلاتي را به وجود بياورند. بلكه بهترين پاورها ‏نيز ميتوانند در صورت استفاده نادرست خطر آفرين و نامطمئن باشند. ‏

در هنگام ايجاد تغيير در كامپيوتر رعايت نكات ساده اي ميتواند خطرات را تا حد زيادي كاهش دهد. بسياري از ‏قطعات كامپيوتر به صورت پيش فرض نبايد با يكديگر تماس پيدا كنند. اتصالهاي اشتباه و يا نا خواسته ميتواند ‏باعث عبور مقدار جريان الكتريكي بيش از آنچه اكثر قطعات كامپيوتر قادر به تحمل آن هستند بشود و اين مساله ‏مسلما” نكته خوبي نخواهد بود! اتصالهاي كوتاه در سيستم هاي كامپيوتري معمولا” هنگامي اتفاق مي افتند كه ‏يكي از تجهيزات سيستم به صورت نا صحيح نصب شده باشند و يا قسمت هاي فلزي يكي از قطعات با قطعه ‏ديگري برخورد كند.

يكي ديگر از دلايل اصلي ايجاد چنين اتصالهاي ناخواسته اي پيچ هاي گمشده اي هستند كه ‏گهگاهي از دست شما به درون سيستم مي افتند و مثلا” ممكن است بين مادربرد و بدنه كيس قرار بگيرند. نتيجه ‏چنين اتصال كوتاهي ميتواند براي كامپيوتر شما فاجعه بار باشد. اگر ميخواهيد يك سيستم جديد را اسمبل كنيد، ‏يا اينكه تجهيزات جديدي به كامپيوتر قديمي خود اضافه نماييد، پس از اتمام كار چند لحظه صبر كنيدو مطمن ‏شويد همه چيز در جاي حود قرار گرفته است. اطمينان حاصل كني هيچ يك از سيم هاي بدون محافظ با بدنه ‏كيس، يكديگر و با قطعات مجاور تماس پيدا نكرده باشند. مطمن باشيد كه تمامي پيچهاي گمشده را يافته ايد. ‏فراموش كردن آنها و ناديده گرفتنشان بعدا ميتواند باعث افسوس شما بشود. ‏

ابزارهاي ‏USB – الکتریسیته ساکن :
ممكن است هنگام استفاده از ابزارهاي ‏‎ USBنيز به مشكلاتي برحورد كرده باشد. هر چند اين مشكلات كمياب ‏هستند و به ندرت روي ميدهند اما در صورت بروز ميتوانند خسارات زيادي را به سيستم شما وارد كنند. البته اين ‏مشكلات تا حد زيادي تصادفي هستند. يك ابزار ‏USB‏ ممكن است ماهها و يا سالهاي متمادي با سيستم شما به ‏خوبي كار كند اما به يكباره باعث نابودي آن شود.
اصلي ترين دليل وجود چنين مشكلاتي در ابزارهاي ‏USB‏ اين ‏نكته است كه اين اتصال نسبت به ديگر اتصالات ‏PC‏ از توان بالاتري استفاده مينمايد به همين خاطر بروز يك ‏اتصال كوتاه كوچك ميتواند براي آن بسيار خطرناك تر ار ديگر اتصالات باشد. يكي ديگر از دلايل بروز چنين ‏مشكلاتي به توانايي ذاتي اين درگاه براي اتصال يا جدا نمودن ابزارها در هنگام روشن بودن سيستم باز ميگردد. اين ‏توانايي ميتواند احتمال بروز حادثه هاي الكتريكي و مشكلاتي از اين قبيل را تا حد زيادي افزايش دهد.

چگونه ‏ميتوان جلوي بروز چنين مشكلاتي را گرفت؟
اما چگونه ‏ميتوان جلوي بروز چنين مشكلاتي را گرفت؟ در حقيقت هيچ راه مشخصي براي جلوگيري از اين مشكلات وجود ‏ندارد. اما مثل هميشه احتياط و دقت ميتواند ميزان بروز مشكلات را به ميزان زيادي كاهش دهد. البته با توجه به ‏اين كه بيشتر مشكلات ايجاد شده هنگام استفاده از اتصالهاي ‏USB‏ جلوي كيس روي ميدهد بهتر است با اتصال ‏يك هاب ساده و ارزان قيمت ‏USB‏ به يكي از درگاههاي پشت كيس، ميزان استفاده ار درگاههاي جلوي را كاهش ‏داده و به همين وسيله فرسايش و ميزان خرابي آنها را نيز كمتر كنيد.‏