شبكه هاي به هم تنيده جهاني بر پايه كار بر اينترنت به سوي تكامل پيش مي روند و به طور مستمر به بازسازي خويش مي پردازند در اثناي اين تغيير و تحول و بازسازي مفهوم جديدي به نام Portal مطرح گشته است و زير بناي تحولات مهمي در آينده گشت كه شايد زماني دور از انتظار و دسترس فرض مي شد.

رشد واحدهاي تجاري در دوره اخير شيوه هاي نوين را جهت اين پيشرفت مي طلبد . پرداختن به تجارت از طريق Portal هاي يكي از اين مدل هاي جديد است . پيشرفت در تكنولوژي هاي بي سيم تأثيرات زيادي روي پيشرفت Portal ها داشته است . Portal ها موج جديدي از اينترنت مي خوانند.

تاريخچه ايجاد Portalها به اوايل دهه ۱۹۹۰ باز مي گردد . در سال ۱۹۹۴ وقتي Net scape Navigator گسترش پيدا كرد : استفاده از وب ها تقريباً عموميت پيدا كرد . دو پروفسور و جري يانگ ( jerry Yong ) مدلي ا زيك سايت با دسترسي براي آسان براي هر كسب ساختند . سايت اوليه jerry Yang’s Guid to www نام داشت . در آن زمان اين سايت با امكانات ويژه اش بسيار مورد توجه قرار گرفت و توجه بسياري از اسپانسرها را به سوي خود جلب كرد . استقبال شايان از اين سايت اين دو را بر آن داشت تا به توسعه آن بپردازند و سپس  آن را به Yahoo ! كه همچنان از پر مخاطب ترين و عمومي تين سايت هاست تبديل كردند.

موفقيت Yahoo ! ساير شركت ها را بر آن داشت تا از اين تكنيك پيروي كنند و اكنون شاهد صدها Portal روي شبكه جهاني وب هستيم.
برخي بر اين باورند كه قرار دادن واژه Portal روي home page ، سايت مورد نظر را به يك  Portal تبديل خواهد كرد و افزون چندين ارتباط (Link ) و خصوصاً استفاده از يك موتور جستجو بر اي دستيابي به اطلاعات روي Web ، براي تبديل يك وب سايت به Portal كافي است ولي آيا Portal ها به همين راحتي قابل وصولند؟
براي پاسخ به اين سوال بهتر است بيتشر با ساختار و مشخصات يك Portal آشنا شويم و Portal چيست؟
از نظر لغوي واژه Portal در ديكشنري آكسفورد به دوروازه (Gate Way ) تعبير شده است يك Portal روي اينترنت مانند يك نفطه ورود به اطلاعات قابل دسترسي در اينترنت است.
(www. Zdwebopedia.com) zd webopedia

Portal را به صورت زير تعريف كرده است:
« يك وب سايت يا سرويسي كه طيف وسيعي از منابع و خدمات مانند E-mail ، بازارهاي مجازي ، موتورهاي جستجو و خريدهاي online ،‌ گروه هاي مذاكره ، اخبار ، وقايع ورزشي ، گزارش وضعيت هوا و ….
را ارائه مي دهد . در گذشته تعداد Portal ها بسيار محدود بوده ولي اكنون تقريباً همه وب سايتهاي قديمي به Portal ها تغيير پيدا كرده اند.
Portal ها به ارتباطاتي را به ساير سايت ها و Portal ها فراهم مي سازند لذا مهم ترين مفهوم كه از بيان Portal بر مي آيد استفاده مخاطبان از ارتباطات بين همة خدمات اينترنتي مي باشد .
Portal روي شبكه به صورت يك ابزار رقابتي درآمده است و هر روز با امكانات بيشتري عرضه مي شود . صاحبان اين شركت با سرعت ديوانه واري به پيش مي تازند تا بتوانند مخاطبان بيشتري را داشته باشند . اطلاعاتي كه هر Portal كاربر را به آن هدايت مي كند به نوع و محل ورود بستگي دارد.

از نقطه نظر مشتري Portal ها معايبي دارد مانند اينكه كاربران فقط به اطلاعات ديكته شده و مشخصي دسترسي دارند. بايد تنها به بخشي از اطلاعات قناعت كنند . Portal ها معمولاً كاربردان را به يك سري همگونه زير يك چتر فعاليت مي كند رهنمود مي سازد.

مزايايي ايجاد Portal
ايجاد يك web Portal مزايايي زير را در برخواهد داشت:
•    تهيه و تامين اطلاعات از منابع مخلتف با فرمت هاي متفاوت  ارائه آن در يك قالب منفرد .
•    تامين خدماتي بر پايه وب مثل chat roon ، search ، E-mail FTP  و ….
•    به كاربران اجازه مي دهد كه فعاليت هاي تجاري خود را اداره و كنترل نمايند.
معايب ايجاد Portal
ايجاد web Portal معايبي براي اكثر تجارت ها به شرح زير خواهد داشت.
•    گسترش فضاي رقابتي
•    ناتواني در تكميل فرايند تجارت و فروش كالا يا  خدمات . اين موضوع در مواردي حادتر است كه مشتري اطلاعات كاملي را دريافت مي نمايد و در نهايت براي خريد يا دريافت خدمات به شركت رقيب مراجعه مي كند .
•    داشتن اطلاعات بسيار زياد يا بسيار كم كه باعث گيچ شدن مشتري مي شود.
•    و  بايد شركت ها همواره از جديدترين اطلاعات برخوردار باشند.

چرا Portal ها مفيدند ؟
ممكن است شما نخواهيد كه مانند Yahoo ! تمام دنيا را تحت پوشش قرار دهيد ولي شايد اطلاعتي داشته باشيد كه براي عده اي مفيد باشند و بخواهيد اين دادهها و اطلاعات را منتشر كنيد . براي استفاده به سايت شما مراجعه خواهند كرد به اين صورت Portal ها بسيار مفيد خواهند بود و ورودي هاي لازم را جهت كاربردان ايجاد خواهد كرد.
منابع درآمد براي صاحبان Portal
تعداد Portal web ها روي اينترت با سرعت نور در حال افزايش  است و فرصت هاي تجاري سودمند را ايجاد مي كنند . همانطور كه قبلاً اشاره شد . Portal ها دروازه اي براي ورود به اطلاعات هستند بر اساس اين منابع متنابهي براي درآمد در آن وجود دارد.

در آمد بر اساس مشتري
( consumer – side Revenue )
مثل برنامه ارائه حق عضويت براي عضو شدن در سايتي و استفاده از اطلاعات و خدمات سايت مورد نظر . اين مدل خصوصاً زماني بسيار مفيد است كه شركت بتواند اطلاعات و خدمات ارزشمندي براي ارائه تهيه كند.

در آمد بر اساس تامين كننده
( Suplier – side Revenue )
ايجاد Line  هايي از تامين كنندها به مشتريان روي سايت و دريافت وجه از تامين كننده بابت ارائه Link و آشنايي با مشتري.

درآمد از طريق تبليغات روي سايت
صاحبان يك Portal براي كسب درآمد مي توانند از هر يك از مدل هاي فوق يا تركيبي را دو يا همه آن استفاده نمايند . البته مدلي كه انتخاب مي شود مي شود به هدف سايت نيز مرتبط است .
مثلاً Portal هايي كه به صورت حرفه اي به مسائل پرشكي مي پردازند . عموماً از مدل اول يعني درآمد بر اساس مشتري تكيه مي كنند .

عاملان پيش برنده در گسترش Portal ها
بيشتر شركت ها براي پاسخگويي به طيف وسيع نيازهاي مخاطبان خود به ايجاد Portal دست مي زنند . عوامل زير در گسترش Portal ها موثرند.
–    گسترش كاربران و خدمات On- line
–    مطالب مفيد و مورد استفاده روي وب
–    گسترش تجارت الكترونيكي( ۴/۱ ميليون خريدهاي ( On –line
–    نرم افزارها و ابزراهاي جيديد تكنولوژيكي كه رشد فزاينده دارند . مثل PC ،‌ ‍PDA ، تلفن هاي اينترنتي ، ….
Portal ها همچنين بايد به موارد زير جهت توسعـه هر چه بيشتر و موفق تر توجه نمايند .
•    مشاهده و دسترسي پذيري آسان
اين نكته باعث افزايش وفاداري مشتري مي گردد و مشتري در صورت رضايت درباره به سايت مراجعه خواهد كرد .
•    مطالب و مفاهيم جديد و كيفيت بالا در ارائه خدمات.
•    ايجاد صرفه جويي در هزينه هاي مخاطبان با مراجعه به Portal كه سبب مراجعان مكرر آن ها مي گردد .
•    بكار گيري تكنولوژي و خدمات نوين كه مشتري را on-line  حفظ نمايد.
•    اين كار را مي توان با استفاده از درآمد ناشي از تبليغات انجام دهد.
•    ارائه سرويس خدمات با ارزش افزوده زياد.
اگر مشتريان سرويس يا خدمات مورد نظر كاري خود را با ارزش افزوده بيشتر بيابند حاضرند در ازاي آن پول پرداخت كنند.

دسته بندي Portal ها
تقسم بندي Portal ها انواع بسيار گوناگوني دارد . و با توجه به نوع ديدگاه متفاوت خواهند بود در ادامه فصل به برخي از انواع دسته بندي اشاره خواهيم دسته بندي كه در اين مقطع مورد نظر است با توجه به كاربران مي باشد.

يك Portal مي تواند در سطع استفاده از كاربران خاصي باشد . كه به آن user – Level مي گويند و يا گروه خاصي از Portal  استفاده نمايند كه به آن group – Level گفته مي شود . البته در usiness model سازمان مي توان از تركيبي از هر دو استفاده كرد .

نوع user – level در حال حاضر بسيار متداول مي باشد و به شخصي كردن محيط براي كاربران مي پردازد . كاربران در سطح و رده هاي گوناگون مي توانند از ميان گزينه هاي متفاوت حيطه مورد علاقه خود را بيابند و به شخصي كردن سايت مورد نظر بر طبق خواسته ها ، داده ها و اطلاعات خود بپردازند .