دستورالعمل ايمني جوشکاری و برشکاری
۱-هدف :
هدف از تدوين اين دستورالعمل تشريح چگونگي رعايت مسائل ايمني جوشكاري در واحدهاي مختلف مي باشد ،
۲- دامنه كاربرد :
دامنه كاربرد اين دستورالمل شامل كليه پرسنل جوشكار وبرشكار. کارخانه مي باشد ،
۳- مسئوليتها :

۳-۱ مسئوليت تهيه وبرقراري اين دستورالعمل به عهده سرپرست واحد ايمني مي باشد.
۳-۲ مسئوليت اجراي اين دستورالعمل به عهده كليه پرسنل جوشكار وبرشكار واحدهاي……………….. مي باشد ،

۴- تشريح فعا ليت :
۱- در مجاورت مواد قابل اشتعال و انفجار يا در مكانهايي كه گرد و غبار و بخارات يا گازهاي قابل انفجار و اشتعال وجود دارد نبايد فعاليت جوشكاري و برشكاري انجام شود .
۲- اگر در محلهايي كه جوشكاري انجام مي شود ، اشخاص ديگري نيز مشغول بكار بوده يا عبور و مرور كنند بايد از پاراوا ن هاي ثابت يا قابل حمل مناسب استفاده شود كه حداقل ارتفاعشان ۲ متر باشد .

۳- كپسول هاي استيلن پر و خالي نبايد در كارگاههاي جوشكاري يا برشكاري انبار شود . همچنين انباركردن آنها تو ا ما “با كپسول هاي اكسيژن در يك جا فقط موقعي مجاز است كه بوسيله جدارهاي مقاوم در مقابل حريق اين دو نوع كپسول از يكديگر جدا شده باشند .

۴-كپسول هاي استيلن يا اكسيژن كه بطور قائم قرار گرفته اند بايد بوسيله تسمه ،طوق يا زنجير مهار شوند ،تا خطر افتادن آنها بر روي زمين از بين برود
۵- كپسول اكسيژن يا كپسول استيلن بايد داراي سرپوش حفاظتي براي شير باشد تا در هنگام جا به جا كردن و يا موقعيكه از آن استفاده نمي شود روي شير كپسول نصب شود . كپسول هاي هوا – استيلن و اكسيژن بايستي داراي شير و مانومتر سالم بوده و بصورت عمودي در قفسه هاي مناسب نگهداري شوند .
۶- سوپاپها ، فشار سنجها يا وسايل تنظيم و رگلاژ كپسول را نبايد گريس كاري كرد .

۷-كليه اجزا ء حامل الكتريسيته دستگاههاي جوش يا برش كه با مولد برق ( ژنراتور) يكسو كننده و يا ترانسفورماتور كار مي كنند بايد در مقابل خطر تماس با قطعات و هادي هاي لخت كه تحت فشار الكتريكي هستند حفاظ گذاري شده باشد .

۸- شكافهايي كه در روپوش دستگاهها ي ترانسفورماتور براي تهويه دستگاه در نظر گرفته شده بايد به قسمي تعبيه شده باشد كه داخل كردن اشياء مختلف از بين شكافها غير مقدور باشد
۹- بدنه دستگاههاي جوش برق بايد بطور موثري داراي اتصال الكتريكي به زمين باشد .
۱۰- محل اتصال كابلهاي تغذيه به دستگاه بايد عايق كاري شده باشد .

۱۱- گيره هاي الكترود بايد مجهز به صفحات يا سپرهاي حفاظتي باشد تا دست كارگر را در مقابل حرارت حاصله از قوس الكتريكي حفظ نمايد.

۱۲ – در دستگاههاي جوش برق با مقاومت الكتريكي تمام قسمتهاي حامل جريان برق به استثنا” محل جوش بايد كاملا” پوشيد ه و محفوظ باشد،
۱۳ – دستگاههاي خودكار و نيمه خودكار جوش برق با مقاومت الكتريكي بايد مجهز به حايلهاي حفاظتي با وسايل راه انداختن با دو دست باشد بطوريكه كارگر پس از راه انداختن دستگاه نتواند دست خود را در منطقه خطر وارد كند .

۱۴- گازها و بخارات ناشي از جوشكاري براي سلامتي كارگران مضر مي باشد بنابراين بايستي از تهويه موضعي در كارگاه جوشكاري استفاده شود .
۱۵- كارگراني كه در جوشكاري كار مي كنند بايد از سپر ، ماسك مخصوص مواد شيميايي ،كلاه ، دستكش چرمي بلند ،پيش بند چرمي ، چكمه استفاده كنند .
۱۶- در موقع جوشكاري بايستي مطمئن بود شلنگ ثابت بين رگلاتور و مشعل بدون نشت بوده و به طور صحيح به رگلاتور مشعل متصل باشد .
۱۷- هرگز شير خروج يا رگلاتور را در مجاورت شعله قرار ندهيد .
۱۸- در هنگام كار با دستگاههاي تراش و فرز نبايستي از دستكش استفاده شود .

۱۹- متصدي سنگ سمباده بايستي علاوه بر استفاده از عينك ايمني از حفاظ تلقي شفاف روي دستگاه نيز استفاده كند .
۲۰- سر پوش هاي مناسب بايستي بر روي چرخ سمباده نصب شده باشد .
۲۱- محور سنگ سمباده نبايد داراي لرزش بوده و متصدي سنگ سمباده قبل از شروع كار بايد سنگ را از نظر ترك خوردگي كنترل نمايد .
۲۲- كليه قسمتهاي دستگاهها بايستي حفاظ مناسبي داشته باشند .

۲۳- از كابلهاي معيوب استفاده نشده و حتي الا مكان محل اتصال نزديك محل جوش قرار داده شود .
۲۴- قبل از استارت ماشينهاي تراش ابزار كار را از محل قطعه متحرك جمع آوري كنيد .

۲۵- نظافت قسمتهاي متحرك را فقط در زمان توقف انجام دهيد و بعد از اتمام كار نسبت به جمع آوري هر نوع عامل خارجي مانند تكه هاي فولادي، نوك تيز چوب و … اقدام نماييد .
۲۶- هنگام جوشكاري زمين بايد خشك باشد . در صورت خيس بودن زمين محل جوشكاري بايد از چوب ، لاستيك يا پوكه هاي خشك بعنوان زير پايي استفاده شود .
۲۷- هنگام جوشكاري در جاهاي تنگ و كوچك ، مخازن ، تانكرها ،كف فلزي سالنهاي كارخانجات بايد از دستگاههاي جريان مستقيم استفاده شود .
۲۸- جوشكار نبايد در محلي كه احتمال انعكاس نور در ماسك جوشكاري وجود دارد ، كار كند .

۲۹-بعد از اتمام عمليات جوشكاري نبايد الكترود را در انبر جوشكاري گذاشته و رها نمود ، حتما” دستگاه را خاموش شده و از منبع تغذيه جدا گردد . هم چنين كابلها جمع آوري شده و در جاي امنی قرار داده شود .
وسايل ايمني فردي
لباس كار

لباس كار اوّلين وسيله ي ايمني و بهداشتي فردي است كه بايد داراي شرايط زير باشد:
= متناسب با كار و بدن كارگر در نظر گرفته شود
= قسمت هاي آزاد نداشته باشد
= كمر آن بسته باشد

= داراي جيب هاي كوچك بوده و در صورت امكان تعداد جيب ها كم باشد
= اگر كارگر با دستگاه هاي گردنده كار مي كند ، لباس كار بايد به تن چسبنده بوده ، داراي مچ بند باشد( لباس كار يكسره باشد)
= اگر فضاي كار آلوده به گرد و غبار سمّي است ، بايد بدون جيب و پاكتي باشد، زيرا ممكن است موادّ سمي داخل جيب و قسمت هاي پاكتي دار شده و در هنگام استراحت ، كارگر را ناراحت كند.

كلاه ايمني
كارگراني كه در هنگام كار در معرض سقوط يا پرتاب اشيا هستند ، بايد از كلاه ايمني استفاده كنند ، اين كلاه ها بايد:
= سبك باشد(حدأقل ۴۰۰ گرم).
= از مواد غير قابل احتراق باشند.
= عايق باشند.
= لبه دار باشند.

عينك حفاظتي
تقريبا در كليه ي رشته هاي فنّي و صنعتي ،چشم كه از مهمترين و حسّاس ترين اعضاي بدن است، در معرض خطر قرار دارد. بنابراين ، براي جلوگيري از حوادث احتمالي ، بايد از عينك حفاظتي ا ستفاده نمود. اين عينك ها به طور كلّي بايد خصوصيِات زير را دارا باشند:
=شيشه ي آن ها شفّاف بوده و به راحتي تميز شوند.
= قابل انعطاف باشند.