مقدمه:

اهمیت اطلاعات درفرآیند تصمیم گیری بر هیچ صاحب نظری پوشیده نیست. اطلاعات از جمله منابع حیاتی هر سازمان به شمار می آید و هرقدر سازمان از لحاظ اطلاعات غنی تر باشد، تصمیمات صـحیح تـری در آن اتخـاذ خواهد شد(.(۱ در یک جمله می توان گفـت، اطلاعـات عـبارت اسـت از داده هـای پردازش شده ای که گـیرنده پـیام آن را تفسـیر و درک مـی کـند و تنها کاربر می تواند تعییـن کـند کـه یـک گـزارش حاوی اطلاعات یا فقط داده های پـردازش شـده اسـت .(۲) بـه ایـن ترتیـب وجود آمار و اطلاعات صحیح در هر سازمان، نقش عمده ای در تجزیه و تحلیل عملکرد آن سـازمان ایفـا نمـوده و در ارزشـیابی فعالیـت هـا ، برنامه ریزی طـرح هـا و فعالیـت های آینده کمک مؤثری به حساب می آید. در ایـن راسـتا، نظر به طبیعت کارکرد سازمان های بهداشتی، درمانی که مستقیماً به حیات انسان ها بستگی دارد، وجود آمار و اطلاعات
در این سازمانها از ارزش زیادی برخوردار است .(۳)

در ایـن زمیـنه، مهمتریـن و مسـتندترین منـبع دسـتیابی بـه اطلاعــات بهداشــتی، مــدارک پزشــکی بــیماران اســت و انــواع اطلاعـات بهداشـتی، درمانـی تولـید شـده در مراکـز بهداشتی را مـی تـوان با استفاده از چنین منبع معتبری به دست آورد. فاریشتا۱

معـتقد اسـت کـه در جهـان کنونـی سـازمانهـای ارائـه دهـنده مراقبت های بهداشتی برای دستیابی به موفقیت به چیزی بیش از مجموعـه داده هـا نیازمـندند. به عبارتی دیگر تا زمانیکه داده ها به اطلاعـات تـبدیل نشده اند، کنترل هزینه ها، افزایش بازده و حفظ کیفیـت بـالا در مراقبـت امکـانپذیـر نخواهـد بـود .(۴) در ایـن خصـوص مـی تـوان گفـت کـه کاربرد کامپیوتر در بخش مدارک پزشکی مراکز بهداشتی، درمانی در راستای تسهیل و ارتقاء کیفیت

دکتر نادر خالصی و همکاران

رونـد نگهداری، بازیابی، طبقه بندی، پردازش و استخراج اطلاعات نقـش بـه سـزایی ایفـا خواهـد کرد (۵) و از جمله کاربردهای آن مـی تـوان بـه ایجـاد ایـندکس اصـلی بیمار، کدگذاری اقدامات و تشـخیص هـا، تهیه گزارشات آماری و سنجش کیفیت و بازنگری در بهره وری اشاره کرد .(۶) در جهان امروز تلاش بر آن است که بـه منظور تحقیق وپژوهش، تحلیل های آماری و یا در سایر موارد کاربـرد اطلاعـات مراقبـت بهداشتی مجموعه داده های یکسان با تعـاریف استاندارد گردآوری شده و در بانک های اطلاعاتی ذخیره گـردند و از آن جملـه مـی تـوان به تهیه صورت حساب یکسان۱،

مجموعـه داده های یکسان مراقبت سرپایی۲ و مجموعه داده های یکسان ترخیص بیمارستانی۳ اشاره کرد .(۷-۸)

همچنیـن، طراحـی نـرم افزارهایـی نظـیر تـری ام۴، نـرم افزار کدگـذاری کدلیـنک۵ و نـرم افـزار سافت مد۶ با تأکید بر کدگذاری بـیماری هـا و اقدامـات درمانـی رونـد گردآوری اطلاعات مراقبت بهداشـتی را سـهولت بخشـیده انـد .(۹-۱۳) در سـال هـای اخیر، گـرایش هـای زیـادی در بیمارسـتان های تابعه دانشگاه های علوم پزشـکی نسـبت بـه کامپـیوتری کـردن بیمارسـتان هـا بـه چشم مـی خـورد، امـا ایـن امـر باعث ایجاد پراکندگی و تنوع اطلاعات الکترونیکـی گـردیده و عـلاوه بـرآنکه ارائـه اطلاعات جهت اخذ تصمیم به صورت کاملاً ناهماهنگ انجام می گیرد؛ برنامه ریزی در زمیـنه بهداشت و درمان، خصوصاً برنامه ریزی در سطح کلان، با مشکلاتی مواجه شده است .(۱۴)

بـه همین منظور برای دستیابی به یک بانک اطلاعاتی جامع، کـه در برگـیرندۀ اطلاعـات ضـروری پذیرش و ترخیص بیماران اسـت و همچنین افزایش صحت داده ها و بالتبع اطلاعات حاصله و نـیز افزایش سرعت دستیابی به این اطلاعات، برنامه جمع آوری اطلاعـات بـیماری هـای بیماران بستری یا نرم افزار ۷ADS-9 در معاونت پژوهشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، واحد اداره کـل آمـار و خدمـات ماشـینی طراحی و پس از طی مراحل آزمایشی، در بیمارستان های کل کشور به اجرا درآمده است .(۱۵)

بدیـن سـان یکسـان بـودن داده هـا امکـان مقایسه را نیز فراهم مـی سـازد و امـروزه، اطلاعـات انـبوه و قـابل قیاس مراقبت های بهداشـتی، بـه مـنظور ارزیابی طرح ها و عملکرد دست اندرکاران

۱ – uniform billing 2 – uniform ambulatory care data set 3 – uniform hospital discharge data set (UHDDS ) 4 – 3M software 5 – Codelink coding software 6 – Softmed software

۷ – Admission Discharge System-9

۴۹

ارائـه خدمـات بهداشـتی، عرضـه خدمـات براساس اصل هزینه-

اثربخشی و تخصیص منابع مالی مورد استفاده قرار میگیرند(.(۱۶

امـا از آنجا که کاربران این نرم افزار در ایجاد بانک اطلاعاتی مـورد نظـر و استفاده از آن دارای نقش کلیدی می باشند، توجه به دیدگـاه این افراد نسبت به کاربرد نرم افزار حائز اهمیت بوده و در ارتقـاء سـطح توانمـندی هـای آن نقـش به سزایی خواهد داشت.

هـدف از پـژوهش حاضر، بررسی دیدگاه کاربران نسبت به کاربرد نـرم افـزار ADS-9 در بیمارسـتان های آموزشی دانشگاه های علوم پزشـکی ایران و شهید بهشتی بوده و ابعاد مختلف کاربرد نرمافزار در بخش مدارک پزشکی را در بر میگیرد.