چکیده

تحقیق حاضر به دنبال بررسی رابطه تفکر استراتژیک مدیران بر بهره وری کارکنان در پتروشیمی امیر کبیر است. در این تحقیق از مدل جین لیدکا با پنج مولفه نگرش سیستمی، تمرکز بر هدف، تفکر در زمان، فرصتجویی هوشمندانه و پیشروی با فرضیه برای متغیر تفکر استراتژیک و از مدل هرسی و گلداسمیت برای متغیر بهره وری استفاده شد. که این متغیرها به ترتیب با پرسشنامه های ۲۶ و ۳۱ گویه ای که روایی آن با نظر اساتید و کارشناسان و نیز پایایی آن از روش آلفای کرونباخ، ۰/۹۰ و ۰/۸۳ مورد تایید قرار گرفتند، ارزیابی شدند . تحلیل نتایج به کمک آزمون های کولموگروف- اسمیرنوف، ضریب همبستگی پیرسون و آزمون فریدمن صورت گرفت و در نهایت مشخص شد که بین پنج مولفه تفکر استراتژیک و بهره وری کارکنان رابطه معنی دار مثبت و همچنین بین اهمیت عوامل تفکر استراتژیک تفاوت معنی داری وجود دارد.

واژگان کلیدی: تفکر استراتژیک، مدل جین لیدکا، بهره وری کارکنان، مدل آچیو، مدیران شرکت پتروشیمی امیر کبیر

۴۳

The relationship between strategic thinking of managers and employee productivity at Anir kabir petrochemical

Reza Ahmadzadeh
Student Executive Master, Department of Humanities, Science and Research Branch, Islamic Azad

University, Khouzestan,Iran

Abstract

The present study to examine the relationship between strategic thinking of managers on employees productivity at Amir Kabir petro chemical.This research describesthe methods of data collection and the quiddity of the correlated and the purpose is applied.In this study used jane Liedtka model whit a five component, systemic view , focus on the target , thinking in the time , save time wisely, advance the hypothesis for variable strategic and used Achieve model for the variables productivity.that these variables, whit questionnaire that validity is confirm by masters and experts also the reliability is confirm by cronbach,s alpha.Analysis of the kolmogorov-smirnov test results Fridnan test was used to analyze the results and finally it was found the five componants of strategic thinking and employes productivity is a positive correlation.also there were no significant differences between the importance of strategic thinking.

Key words:employee,s poroductivity,Achieve,s model,Amir Kabir petrochemical.

۴۴

مقدمه

امروزه نه تنها جهان و محیط خارجی درحال تحول است، بلکه اقتصاد و بازارهای کشور نیز در حالت گذار قـرار دارد .در ایـن شرایط ، بسیاری از فرصت های گذشته از بین می رود و فرصت های تازه ایجاد می شود×؟فقدان تفکر استراتژیک در مدیران ارشـد بنگاه ها و سازمان ها ی حکومتی اثر گذار، ما را از بهره برداری از فرصت های جدید محروم میسازد .لذا مجهز شدن مدیران ارشـد به رویکرد استراتژی، ضروری و بلکه حیاتی به نظر می رسد.

محیط کسب و کار امروز با ویژگی هایی همچون تغییرات پیچیده و غیر خطی، تحولات ناپیوسته و جهشی، تغییـرات پیوسـته در زوایای فکری و رقابت بدون حیطه بندی، قابل تعریف است و این خصوصیات، صحت پیش بینی برای محیط آینده را به شـدت تضعیف می کنند×؟مبنای برنامه ریزی استراتژیک، پیش بینی محیط”فرصت ها و تهدیدات“×آینده است و در مواردی که بـین پـیش بینی” در زمان برنامه ریزی“×و واقعیت” در زمان اجرا“× تفاوت زیادی وجـود داشـته باشد،اثربخشـی از بـین مـی رود×؟برنامـه ریـزی استراتژیک به محیطی پایدار، عواملی متعادل با تغییرات پیوسته، و کنش و واکنش قابل فهم و قابل پیش بینی نیاز دارد و در فقدان چنین شرایطی ازکارکرد مؤثر باز می ماند×؟شرایط محیط کسب و کار امروز برای صرفا استفاده از برنامه ریزی استراتژیک، مناسـب نیست ،بلکه برای تقویت آن “تفکر استراتژیک” پیشبینی شده است .

.۱ بیان مساله

اندیشه و تفکر کارکنان و مدیران در حوزه مدیریت استراتژیک به تفکر استراتژیک شناخته می شود.از دیدگاه مینتزبرگ۱ ، تقویت تفکر استراتژیک به تدوین استراتژیهای بهتر منجر می شود.او معتقد است مدیرانی که مجهز به قابلیت تفکر استراتژیک هستند قادرند،سایر کارکنان را به یافتن راهکارهای خلاقانه برای موفقیت سازمان ترغیب کنند.آنها سازمان را به گونه ای که باید باشد می نگرند و نه به گونه ای که هست. تحقیقات در زمینه بهره وری و عوامل موثر برآن در کشور ما نشان می دهد که پایین بودن شاخص بهره وری به سبب حاکم نبودن تفکر ونگرش بهره وری در کشور است. بدون بهره گیری از تفکر استراتژیک مناسب با نزول و کاهش بهره وری در سازمان مواجه خواهیم بود.چرا که یک تفکر استراتژیک می تواند محرک بهره وری باشد.در واقع تفکر استراتژیک به کارکنان القاء می کند که چه مقدار بایستی تلاش و کوشش کنند یک تفکر استراتژیک قوی می تواند محرک بهره وری باشد یا بازدهی کارکنان را محدود کند . از دیدگاه کلی، تفکر استراتژیک یک »بصیرت و فهم از وضعیت موجود و بهرهبرداری از فرصتها« است.. بهبود بهره وری در سازمانها موجب میشود نیروی انسانی بتواند بهتر فکر کند، بیندیشد، بیافریند، نوآوری کند و نگرش سیستماتیک پیدا کند، تفکری که هدف گیری آن به جای حال و گذشته خلق و ساختن آینده است . در بسیاری از سازمانها مدیران بیشترین وقت خود را متوجه انجام فعالیتهای جاری سازمان می کنند در حالیکه لازم است وقت بیشتری را صرف برنامه ریزی، هدایت و کنترل فعالیتها برای افزایش بهره وری کنند .

امروزه بهره وری ارزشمند ترین جایگاه را نزد مدیران دارد وهمه درجستجوی بهره وری افزون ترند ودستاوردهای جدید علم مدیریت، نیل به بهره وری بالا درسازمان ها را مرهون توسعه ی منابع انسانی می داند از طرفی از آنجا که منابع انسانی اساس ثروت واقعی یک سازمان را تشکیل می دهد و بین سرمایه انسانی و بهره وری رابطهای مستقیم وجود داردلذا می توان منابع انسانی را مهمترین عامل در افزایش بهره وری در سازمان به شمارآورد. بنابراین لازمه دستیابی به هدفهای سازمان و ارتقاء بهره

۴۵

وری مدیریت موثر این منبع باارزش است. سوال اصلی این تحقیق ان است که آیا رابطه معناداری بین تفکر استراتژیک مدیران پتروشیمی امیر کبیر ماهشهر و بهره وری کارکنان وجود دارد؟

.۲ اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

با توجه به تغییرات روز افزون کنونی مدیریت سازمان نقش بسزایی در فراهم آوردن زمینه مناسب جهت نهادینه کردن و ارتقا آن خواهد داشت و از این منظر، تفکر استراتژیک حاکم بر سازمان نیز دارای اهمیت ویژه ای است. با توجه به گسترش خصوصی سازی و خروج اکثر سازمانها بخصوص صنعت پتروشیمی از بخش دولتی نظام و تفکر مدیریتی این سازمانها نیز دستخوش تغییرات شده است.

دراین میان شرکتهای پتروشیمی سعی میکنند که نوعی ساختار و پویش درونی در سازمانهای خود به وجود آورندکه در برابر دگرگونیهای محیط برون سازمانی به آنها توانمندیهای مورد نیاز راببخشدبه نحوی که بتوانندتغییرات و تحولات محیط را از مدتها قبل احساس و تفسیرکنندواستراتژی مناسب را برای برخورد با آنها اتخاذ کنند .ازسویی دیگر توجه به ارزشهای انسانی و اهمیت به کارکنان، و افزایش بهره وری آنها توامان به عنوان فاکتورهای حیاتی پیشرفت و بقا سازمانی مطرح است.

مدیریت سازمانی می تواند موفق وکارا باشد که تحولات، پویایی و مقاومت آن را درک کند ، استراتژی را بشناسد و نقاط مثبت آن را تقویت کند وانسجام بخشد. شکل دهی وهدایت تفکر استراتژیک می تواند، افزایش بهره وری سازمان رابه دنبال داشته باشد . در این جاست که توجه به مسئله استراتژی و بهره وری اهمیت ویژه ای می یابد.