چکیده :
تا بوده، سندرم پیش از عادت ماهانه هم بوده، و شگفتی این جاست که پساز پژوهشهای بسیار در این زمینه، پزشکان هنوز نمی توانند پاسخ گوی بیماران خود در روبرو شدن این سندرم باشند. سندرم پیش از عادت ماهانه موضوع بیش از سیصد مقاله علمی در دهه اخیر بوده است.

سندرم پیش از عادت ماهانه و معالجه آن پنجاه سال پیش به وسیله دکتر روبرت ت . فرانک، پزشک برجسته مدرسه پزشکی مونت سینایی در نیویورک ارائه شده است. از آن زمان تاکنون پژوهشگران پیوسته از دکتر فرانک که معتقد است، سندرم پیش از عادت ماهانه امری واقعی است، حمایت کرده اند، امروز نیز همچنان معتقدند که این سندرم غیر تخیلی است.
فصل اول :
پیشگفتار :

جای شگفتی نیست که زنان نتوانسته اند مشکلات بهداشتی و احساس درونی خود را با پزشکان مرد در میان نهند، زیرا امکان داشت اجتماع، زن را موجودی مزاحم به حساب آورد و مانع فعالیت او گردد. از سوی دیگر جامعه زنی را کامل می شمارد که حتی به هنگام درد و رنج نیز بر خود مسلط بوده و آرام باشد. در نتیجه زنانی که می کوشیدند خود را با این تصویر تطبیق دهند، نمی توانستند مشکلات خود را با پزشک در میان نهند، اما گاهی شدت درد و رنج آن چنان آنان را از پای در می آورد که شکیبایی از کف می دادند و به مشاوران پزشکی پناه می بردند.

زنان در شکایت از درد خود به پزشک اغلب پاسخ می شنوند که مشکل آنان، جنبه عصبی و تلقینی دارد. در نتیجه داروهای آرام بخش به بیماران تجویز می کنند، تا دیگر لب فروبسته و زبان به شکایت نگشایند و این مساله دردناکی است. هیچ زنی نباید احساس کند که مجبور است درد خود را در سکوت تحمل کنند، و یا در صورت درد او را موجودی نامتحمل بشمارند. امروزه زنان باید احساسشان را نشان بدهند و از تجربه های پزشکی در زمینه این سندرم سود جویند. این سندرم به هیچ وجه تخیلی نیست، بلکه مشکلی واقعی است که هم بیماران و هم پزشکان باید مصمم شوند که به درمان آن بپردازند (لارسن، ۱۳۶۸ ).

از آنجا که نشانه های این سندرم در زنان متفاوت است، امکان دارد برخی از پزشکان با تشخیص آن ناتوان باشند. حتماً دیده شده است که خود زن نمی داند دچار این سندرم است. زیر نشانه های آن گاه خیلی ضعیف و کم رنگ بروز می کند. اخیراً روزنامه تایمز گزارش کرده است، درصد زنانی که از سندرم پیش از عادت ماهانه آشفته می شوند بین ۲۰ تا ۹۰ درصد است.

متخصصان بیشتر بر این باور هستند که ۴۰ درصد همه زنان بین چهارده و پنجاه ساله از سندرم پیش از عادت ماهانه آشفته می شوند. اکثر زنان می توانند این سندرم را تحمل کنند اما ۱۰ تا ۱۲ درصد زنان به نحوی ناراحت می شوند که قادر به ادامه زندگی روزمره خود نیستند و باید درمان شوند (لارنس ، ۱۳۶۸ ).

نشانه های این سندرم دو تا چهارده روز پیش از عادت ماهانه آغاز می گردد و تا روز شروع عادت ماهانه و یا حتی چند روز پس از خونریزی ادامه دارد. نشانه های بسیار ضعیف را نیز می توان به این سندرم مربوط دانست که عبارتند از : اشتهای کاذب، ولع برای خوراکیهای شور یا شیرین که بسیار رایج است، تورم، نفخ شکم، یبوست، تکرار ادرار، حساس شدن پستانها، پشت درد، فراموشی، عصبانیت، دمدمی شدن، اضطراب و افسردگی و بسیاری از علائم دیگر که زنها از آن شکایت دارند (لارسن، ۱۳۶۸ ).

پرخاشگری دو نوع است : پرخاشجویی خوش خیم و پرخاشجئیی بدخیم در این جا سوالی که مطرح است این است که چگونه باید این «پرخاشجویی زیاد» انسان را توضیح داد؟ آیا سرچشمه اش با پرخاشجویی جانوری یکسان است؟ آیا دارای استعداد انسانی ویژه ی دیگری برای ویران سازی است؟

در مورد نخستین فرض می توان چنین استدلال کرد که جانوران نیز به هنگام برهم خوردن توازن محیطی و اجتماعی، ویران سازی شدید و شرارتباری نشان می دهند. برای مثال : در میان آنان باشد آنها از خود شرارت نشان می دهند ( فروم، ۱۳۶۹ ).
می توان استنتاج کرد علت این که انسان این چنین پرخاشگر است، آفریدن اوضاعی مانند ازدحام یادگیری صورتهای ایجاد کننده پرخاشجویی است که در تاریخ او بیشتر به صورت امری معمولی درآمده است تا استثنایی.

از این رو پرخاشجویی زیاد انسان به سبب استعداد پرخاشجویی بیشتر نیست بلکه به خاطر این واقعیت است که اوضاع ایجادگر پرخاشجویی نزد انسانها به مراتب بیشتر از جانورانی است که در سرزمین طبیعی ویژه خود زندگی می کنند. این استدلال تا انجا که مناسبت دارد معتبر است. همچنین از این رو معتبر است که به تحلیل انتقادی وضعیت انسان در تاریخ راهبر می شود (فروم، ۱۳۶۹).

پرخاشجویی بدخیم، شقاوت و ویران سازی :
در نظر انسان، امروزه ریختن خون چیزی جز ویران سازی به نظر نمی رسد مطمئناً از دیدگاهی واقع بینانه این چنین است. لیکن چنانچه خود عمل که معنی آن را نیز در ژرفترین و باستانی ترین لایه های تجربه درنظر گیریم در آن صورت ممکن است به نتیجه گیری متفاوتی برسیم.

تردیدی نیست که در سده های گذشته همجنس خواری غیرآیینی در میان مردم ابتدایی رسمی معمول بوده است و همه آنچه که درباره منش شکارچی، گردآورندگان خوراک امروزی و یا درباره جماعتهای پیش از تاریخ می دانیم، این است که این مردمان کشتارگر نبوده و بسیار غیرمتحمل است که همجنس خوار باشند. هم چنانکه مامفورد به گونه ای موجز مطرح می کند «درست» به همان طور که انسان ابتدایی ناتوان از نمایشهای توده ای شقاوت، شکنجه و نابود سازی روزگار ما بوده است ممکن است از کشتار انسان به خاطر خوراک نیز کاملاً مبری باشد ( مامفورد ، ۱۹۶۷ ).

اظهارات پیش گفته بیشتر به منظور هشداری نسبت به تفسیر شتابزده ی هر رفتار ویران ساز به عنوان غریزه ای ویران ساز می باشد تا تشخیص کثرت انگیزشهای دینی و غیر ویران ساز.
در پس چنان رفتاری، مقصود از این گفته ها، کاستن از فورانهای شقاوت و ویران سازی واقعی که اکنون به آن می پردازیم نبوده است. بلکه مقصود این است که ویران سازی تا چه حد باعث تخریب رفتار او می شود.

بیان مسأله :
با توجه به این که در مورد سندرم پیش از عادت ماهانه اطلاعات دقیقی در دست نداریم. این مسأله و مشکل در مورد دختر و زنانی شدیدتر است که آگاهی قبلی و کاملی در مورد این امر ندارند و گاه چنان دچار تغییر رفتار می شوند که تحمل آنها از سوی خودشان و دیگران مشکل است.

این سندرم واقعاً وجود دارد و در واقع هر کسی باید این سندرم را بشناسد و با چگونگی آسیبهای آن آشنا باشد. نشانه های سندرم در زنان متفاوت است و در واقع تلقین در عوارض مربوط به سندرم موثر است. عوارض سندرم شامل : افسردگی، پرخاشگری، دردهای جسمانی و غیره است (لارسن، ۱۳۶۸ ).

زیست دوستی عشق شورانگیزی است به زندگی و هر آنچه زنده است. خواه در شخص، گیاه، اندیشه یا گروه اجتماعی، شخص زنده دوست ترجیح می دهد بیشتر بسازد تا حفظ کند.
ویران سازی و پرخاشگری نه محادی با زیست دوستی، بلکه شق دیگری در برابر آن است. عشق به زندگی یا عشق مردگان دو چاره بنیادینی است که در برابر هر موجود انسانی قرار می گیرد.
موضوع تحقیق :

بررسی رابطه بین سندرمهای پیش از قاعدگی و پرخاشگری دختران دانشجوی رشته زبان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودبار.
نوع تحقیق : شبه تجربی :

یعنی پزوهشگر هیچ نوع دستکاری و تغییری در متغیرها انجام نمی دهد و فقط متغیر را به صورتی که در جامعه وجود دارد مورد سنجش و بررسی قرار می دهد.
فایده و اهمیت تحقیق :

پیشگیری بهتر از درمان است. اهمیت این تحقیق در این است که دختران که مادران آینده هستند تا حدی با وضعیت جسمانی خود و هرآنچه که در بدن خود می گذرد آگاهی پیدا کرده تا بتوانند از سلامت جسمانی و روانی برخوردار باشند، چرا که کودکان تحت تأثیر رفتار والدین قرار می گیرند.
از طرف دیگر سعادت و خوشبختی می تواند برای هر فرد در زندگی به عنوان یک هدف تعقیب شود.
هدف : بررسی شدت عواملی است که سبب بروز این اختلال می شود.

فرضیه مورد بررسی :
بین سندرمهای پیش از قاعدگی و میزان پرخاشگری دختران رابطه معنی داری وجود دارد.
تعریف عملیاتی :

قاعدگی : خونریزی اَدواری و طبیعی زهدان، عملی فیزیولوژیک است که معمولاً بین سنیت ۱۱ و ۱۴ سالگی ظاهر می شود و تحت تأثیر هورمونهای هیپوفیز و تخمدان قرار دارد. فاصله بین دوره های قاعدگی بر حسب سن، سلامت بدنی و روانی و محیط تفاوت می کند. دوره ۲۸روزه را معمولاً قاعدگی طبیعی گویند.
زن با شناختن سندرم شخصی خود پی می برد که در مورد او باید بر معالجات ویژه ای بیش از سایر معالجات تاکید شود.
فصل دوم :

تاریخچه :
احیای یک مشکل دیرینه :
سندرم پیش از قاعدگی یک مشکل دیرینه است. با وجود آن که در سراسر سده بیستم و در واقع برای مدت پنجاه سال بسیاری از پژوهشگران علمی – غددشناسان، متخصصان زنان و زایمان و روانکاوان با دقت بسیار در این زمینه به مطالعه پرداخته اند و در سطح گسترده ای وجود چنین سندرمی را گزارش کرده اند، با این حال هنوز کاملاً شناخته نشده است و در پنجه تابوی عادت ماهانه گرفتار آمده است.

دکتر لئون در سال ۱۹۳۸ در جامعه انجمن پزشکی آمریکا اظهار داشت که جنبش زنان موجب پیشرفت بهداشت آنان در اواخر دهه ۷۰ گردید و این امر نقطه پایانی بر ابهامات ارگانیسم بدن زن گذاشت. می توان گفت از آن پس زنان بسیاری برای از بین بردن تابوی عادت ماهانه به آموزش خود و سایر زنان و مردان پرداختند و به این آگاهی رسیدند که عادت ماهانه چیزی جز پاکسازی رحم نیست (بیگدلی، ۱۳۷۵ ).

تاریخچه در مورد پرخاشگری :
همانطور که گفته شد پرخاشگری شامل دو نوع خوش خیم و بدخیم است. پرخاشجویی بدخیم از غریزه حیوانی سرچشمه نمی گیرد و با اینکه بخش مهمی از کارکرد روانی انسان است، به بقای فیزیولوژیک انسان خدمت نمی کند. پرخاشگری خوش خیم به صورت لحظه ای است و تقریباً کمتر آسیب به فرد می رساند (فروم، ۱۳۶۹ ).
درمورد پرخاشگری نظریات و کتب گوناگونی است که از جمله می توان موارد ذیل را نام برد.

۱ ) در میان یونانیان، رواقیان و در عصر تجرد انسانگرایانی چون اراسموس، توماس، مورو، یوز مستثنی هستند.
۲ ) ریچارد، م . باک . روانپزشک کانادایی، او در روزگار خود از شخصیتهای برجسته روانپزشکی در آمریکای شمالی بود. اگرچه روانپزشکان تقریباً او را فراموش کرده اند، اما کتابش «آگاهی جهانی» تقریباً یکصد سال است که به وسیله افراد غیرمتخصص خوانده شده است.
داروین خود از این واقعیت آگاه بود که انسان نه تنها با صفتهای جهانی ویژه بلکه با صفتهای روانی هم مشخص می شود. داروین مهمترین این صفتها را در انسان به قرار ذیل نام برد (سمپن، ۱۳۶۸ ).

بی تردید یکی از نیازهای اساسی مردم در هنگام قاعدگی پیدایش آرامش است. افراد در آحاد انسان در تمامی طبقات و درجات علمی و اخلاقی در هنگام قاعدگی دچار پرخاشگری شده و در این میان هر قدر آسیب پذیری فردی کمتر باشد فرد به درجات بیشتری از آرامش و عزت نفس دست پیدا کرده است (هوگو، ۱۳۶۴ ).
به هر حال با این که تمدن پیش می رفت اما حقایق مربوط به عادت ماهانه دچار تحول نگردید و همزمان با تمدن پیش نرفت.
منطقی به نظرمی رسد که واژه عادت ماهانه menstruation از واژه لاتین mens به معنای دوازده مال سال است. همگان از دیرباز عادت ماهانه را یک چرخش ماهانه کنترل شده عالم هستی همانند صور ماه می پنداشتند.

دوازده ماه سال < ــــ منظور ــــ ماه < ــــ به معنی ــــ mens < ــــ به معنی ــــ menstruation
تغییرهایی که از عادت ماهانه شده است انسان را سردرگم می کند. در چند دهه گذشته زمانی که دانشمندان در زمینه مشکلات مربوط به عادت ماهانه را بررسی می کردند، از بروز مداوم آنچه که انان برحسب تنش پیش از عادت ماهانه بر آن زدند به خود آمدند. عبارت سندرم پیش از عادت ماهانه دربر گیرنده افسردگی، خستگی بیش از حد، تحریک پذیری و همچنین شامل علائم دیگری بود. به هر حال همانطور که پژوهشها پیش می رفت روشن گردید که این تنشها تنها بخشی از چیزی بود که باید سندرم پیش از عادت ماهانه نامیده می شد (لارسن، ۱۳۶۸ ).

پژوهشگران با توجه به نشانه های موجود پی بردند که با سندرمی تکراری و با مشکلات گوناگون مواجه هستند و با همه حقایقی که در پیش روی خود داشتند بر آن شدند که عبارت سندرم پیش از عادت ماهانه با همه نارساییهایش بخشی از سندرم شدید پیش از عادت ماهانه است.

اما از آنجا عادت دیرینه را تغییر دادن دشوار است بسیاری از پزشکان هنوز هم اغلب برای اشاره به اختلالات گوناگون پیش از عادت ماهانه از عبارت «تنش پیش از عادت ماهانه» استفاده می کنند. حتی دیده شده است که این نامگذاریها بر مبنای جغرافیایی تغییر می کند، چنانچه که پزشکان و دانشمندان اروپا و آمریکای شرقی از عبارت «اختلالات پیش از عادت ماهانه» استفاده می کنند در حالیکه پزشکان و دانشمندان ساحل غربی آمریکا «تنش پیش از عادت ماهانه» را ترجیح می دهند (لارس، ۱۳۶۸ ).

چه تعدادی از زنان از سندرم پیش از عادت ماهانه رنج می برند؟ سالها پیش پزشکان دریافتند که زنان از ناراحتیهای شدیدی که در آن زمان پیش از عادت ماهانه شناخته شده بود رنج می بردند این نقش شامل : افسردگی، خستگی بیش از حد، تحریک پذیری، اقدام به خودکشی، سر درد میگرنی و گاهی رفتارهای وحشیانه و بسیاری از موارد دیگر است. در حقیقت این گونه افراد گرفتار سندرم پیش از عادت ماهانه بودند.
این سندرم نشانه های ضعیفتری را به دنبال دارد از قبیل : اشتهای فراوان، جوش، احساس سنگینی در پاها، خشکی بدن، حساس شدن پستانها، عدم تمرکز و بسیاری از موارد دیگر (شکوهی، ۱۳۷۴).

اتخاذ شیوه نوین (طبقه بندی دکتر آبراهام مازلو از تنش پیش ازعادت ماهانه) :
دکتر آبراهام عبارت «تنش پیش از عادت ماهانه» را برای طبقه بندی وضعیتی که در حال حاضر به عنوان سندرم پیش از عادت ماهانه به آن توجه شده است به کار می برد. بنابراین تنش پیش از عادت ماهانه که در مورد خرده سندرم به کار می رود در کتاب اختلالات پیش از عادت ماهانه را می توان به چهار خرده گروه طبقه بندی کرد.
تنش پیش از عادت ماهانه A ، تنش پیش از عادت ماهانه H ، تنش پیش از عادت ماهانه C ، تنش پیش از عادت ماهانه D که در زیر توضیح داده شده است.
تنش پیش از عادت ماهانه A :
زنانی در این گروه قرار می گیرند که به طور عمده اضطراب، تحریک پذیری و تنش عصبی در آنان از اواسط فاصله بین دو عادت ماهانه شروع شده و هرچه به شروع آن نزدیک تر می شوند شدت می یابد (لارسن، ۱۳۶۸ ).

تنش پیش از عادت ماهانه H :
شاید دکتر آبراهام حرف H را برای نشان دادن (Heaviness) به معنی سنگینی برگزیده است. زیرا زنانی که در این رده قرار می گیرند، پیش از عادت ماهانه دچار چاقی، نفخ شکم، حساسیت دور شکم و پستانها، احتقاق و ورم متناوب صورت و پاها و بازوان می شوند و معمولاً پیش از عادت ماهانه حدود یک و کیلو و نیم به وزن بدنشان اضافه می شود. اما زنانی که از تنش پیش از عادت ماهانه H شدیدتری رنج می برند دو کیلو و نیم و یا حتی بیشتر اضافه وزن پیدا می کنند.

تنش پیش از عادت ماهانه H در ۶۰ تا ۶۶ درصد کسانی که از سندرم پیش از عادت ماهانه رنج می برند پدید می آید که اغلب همراه با نشانه هایی از سایر خرده گروهها است.
مشکلات تنش پیش از عادت ماهانه از افزایش مایع خارج سلولی یا ساده تر بگوییم ذخیره آبی که در خارج عروق خونی تجمع می یابد منشاءمی گیرد.
تنش پیش از عادت ماهانه C :
زنانی که از این تنش رنج می برند اسیر اشتهای بیش از حد، ولع برای خوردن شیرینی دارند و ۲۰ دقیقه یا یک ساعت پس از این که مقدار زیادی ئیدرات کربن ۳۵ تصفیه شده و قند خوردند، دچار حالت غش، خستگی، تپش قلب و سردرد می شوند. پژوهشگران نیز رابطه مثبت بین اشتهای وافر به شیرینی پیش از عادت ماهانه و تنش ناشی از احساس فشار را تائید کرده اند. همانطور که دکتر آبراهام در تحلیل خود از این خرده گروه توضیح می دهد، مغز در حالت طبیعی ۲۰ درصد از کل انرژی بدن را مصرف می کند. در این زمان که فرد زیر فشار قرار دارد نیاز به انرژی بیشتری پیدا می کند و این انرژی اضافی باید از گلوکزی حاصل شود که کبد آن را از طریق تجزیه قند تامین می کند.
انواع هورمونها : آلدسترون – پروژسترون :
آلدسترون :
هورمونی است که دارای فعالیت الکترونیکی است و از غدد فوق کلیوی تشرح شده وقویترین منیرال کورتیکویید است. آلدسترون دفع پتاسیم و جذب مجدد سدیم و کلرور را از طریق لوله های ادرار افزایش می دهد (صالحی، ۱۳۶۳ ).

پروژسترون :
در طول نیمه دوم عادت ماهانه، یعنی چهارده روز بین تخمک گذاری و عادت ماهانه ترشح استروژن و پروژسترون ابتدا زیاد و سپس کم می شود. اگر این دو هورمون تعادل درست و طبیعی خود را از دست بدهند، همین امر می تواند راه حل مداوای سندرم پیش از عادت ماهانه باشد. اگرچه نشانه های این سندرم منحصر به خود است ولی احتمال دارد عوامل خفیف دیگری متنج به این نشانه ها شود.

غالباً سرچشمه این سندرم مستقیم یا غیرمستقیم می تواند با مکانیزم تعادل هورمونی بدن زن در ارتباط باشد. تئوریهایی وجود دارد که این وضع را به هورمونهای مغز نسبت می دهد، ولی در بیشتر موارد تغییرات پیچیده هورمونها می تواند موجب شود که زن آرام ناگهان مانند یک فنر از شدت ناراحتی به خود پیچید. ترشح زیاداستروژن و پروستروژن پس از تخمک گذاری موجب می شود که استروژن خود را در آندومتر که جدار داخلی رحم است افزایش داده و پژوسترون آنان را نیز به صورت جایگاهی برای باروری آماده کند (صالحی، ۱۳۶۳ ).
شرایطی که بر سندرم پیش از عادت ماهانه اثر می گذارد :

چنانچه زنی مبتلا به سندرم باشد روش زندگی، ساختمان بدنی ویژه و پرونده پزشکی اش تماماً بستگی به شدت سندرم او دارد و اگر نتواند فعالیت هورمونی بدنش را کنترل کند در عوض می تواند بیوشیمی ۲۳بدن خودرا کنترل نماید. زن با آگاهی به این که در برابر چه عواملی واکنش نشان می دهد می تواند با تغییر یکی از متغیرها سندرم خود را تسکین بخشد.
این اثرات به وضوح مشخص کننده آن است که این سندرم بی تردید به چگونگی حالت جسمی و روانی شخص بستگی دارد.

تقویت عادت ماهانه :
پزشک برای تشخیص این سندرم باید از بیمار خود بخواهد به مدت دو یا سه ماه نشانه های سندرم را در تقویم عادت ماهانه یادداشت کند تا پزشک بتواند کار تشخیص و بهبود را سرعت بخشد. این کار نه تنها کمک به پزشک به شمار می رود، بلکه آگاهی بیمار را از شدت سندرم خود افزایش می دهد.
زن می تواند نشانه های سندرم خود را روی تقویم معمولی که برنامه های دیگرش را یادداشت می کند یا در تقویمی که در پایان کتاب اختلالات پیش از عادت ماهانه داده شده است بنویسید و یا حتی می تواند از کاغذ خط دار استفاده و جدولی مانند جدول زیر تهیه نماید (پورافکاری، ۱۳۶۸ ).
تقویم عادت ماهانه زنی که مبتلابه سندرم پیش از عادت ماهانه است.
۱ شنبه یکشنبه دوشنبه سه شنبه چهارشنبه پنج شنبه جمعه
۱ ۱
۲ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
۳ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲
بی قرار تحریک پذیر ۱۳
بی خوابی بی قراری ۱۴
بی خوابی بی قراری ۱۵
تحریک پذیر افسرده
۴ ۱۶
افسرده تحریک پذیر ۱۷
افسرده تحریک پذیر ۱۸
افسرده تحریک پذیر ۱۹
افسرده تحریک پذیر ۲۰
گرسنگی ۲۱
تورم ۲۲
تورم
۵ ۲۳
افسرده تحریک پذیر ۲۴
تسکین ۲۵
عالی (ع) ۲۶
عالی (ع) ۲۷
خیلی خوب ۲۸
خوب ۲۹
خوب
۶ ۳۰
خوب پرانرژی ۳۱
خوب
تقویم عادت ماهانه مهرماه ۱۳۶۴
این تقویم بیانگر ویژگیهای نشانه های بیمار مبتلا به سندرم پیش از عادت ماهانه است. توجه کنید که چگونه نشانه های مربوط به سندرم طی چند روز آخر پیش از خونریزی شدت می یابد و چگونه با آغاز خونریزی ناپدید می شود شروع خونریزی را در این تقویم باغ مشخص کرده ایم که آغاز خونریزی این بیمار روز ۲۴ مهرماه است (صالحی، ۱۳۶۳ ).
آمنوره :
آمنوره عبارت است از عدم پیدایش قاعدگی و یا قطع قاعدگی بیش از سه پریود (دوره).
باید متذکر شد که آمنوره تظاهری از بیماری اصلی است نه خود بیماری، به عبارت دیگر خود، علامتی (symptom) از بیماری اصلی است. برای سهولت بحث آمنوره را به دو گروه اولیه تقسیم می نمایند.
۱ ) آمنوره اولیه (فیزیولوژیک) :
عبارت است از عدم وجود قاعدگی قبل از بلوغ، دوران حاملگی، دوران شیردهی.
آمنوره ثانویه (پاتولوژیک) :
عبارت است از توقف قاعدکی بیش از سه پریود متوالی در خانمی که قبلاً قاعده شده است.
آمنوره ثانویه خود به دو گروه تقسیم می گردد :
– Long Term Amenorrhea – به آمنوره ای اطلاق می گردد که مدت آن بیش از یکسال باشد.
– Short Term Amenorrhea – به آمنوره ای اطلاق می گردد که مدت آن بیش از ۶ ماه حداکثر تا یکسال باشد.
علل آمنوره :
برای بررسی علل آمنوره باید نظری اجنالی به فیزیولوژی قاعدگی بی افکنیم.
فیزیولوژی قاعدگی : در پیدایش قاعدگی اعضای زیر دخالت مستقیم و غیر مستقیم دارند :
هیپوتالاموس ، کرتکس مغز ، هیپوفیز قدامی ،تیروئید ، تخمدان ، رحم ، دستگاه تناسلی خارجی .
باید بین این اعضا هماهنگی خاص وجود داشته باشد تا قاعدگی به وجود آید و اگر اختلالی در هر یک از اعضای یاد شده به وجود آید انواع مختلف اختلال از جمله آمنوره بروز می کند (صارمی ، ۱۳۶۷).
فصل سوم
روش تحقیق
۱) جامعه تحقیق :
جامعه مورد بررسی در این تحقیق عبارت است از :
کلیه دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودبار
۲) نمونه تحقیق :
نمونه تحقیق عبارت است از تست سندرم پیش از قاعدگی که دارای تعداد ۳۶ متغیر است که در اختیار دانشجویان دختر قرار گرفته است.
چگونگی نمونه برداری
روش نمونه گیری در این تحقیق به صورت تصادفی است.
به این ترتیب که برحسب اتفاق و با روش قرعه کشی ۲۰ نفر را انتخاب کرده و در اختیار هر کدام از آنها یک عدد تست قرار داده که این تست دارای ۳۶ متغیر است و هر متغیر سه سطح دارد. کم ، متوسط ، زیاد و به ترتیب امتیازهای یک ، یک ، دو ، سه به آنها تعلق گرفته است.
۴- توضیح درباره نمونه ها از نظر سن ، جنس ، خانواده ، تحصیل.
سن : حدود سنی نمونه ها از ۱۸ تا ۲۶ سال است.
جنس : جنسیت تمامی آنها مونث است.
تحصیلات : از لحاظ تحصیلات کلیه افراد دانشجو هستند.
خانواده : از لحاظ خانواده اکثر والدین آنها تحصیل کرده هستند و از لحاظ مادی در طبقه متوسط قرار دارند.
ابزار تحقیق

تست مربوط به سنجش سندرم پیش از قاعدگی است.
این تست توسط دانشجویان رشته علوم پزشکی دانشگاه شیراز تهیه گردیده و دارای اعتبار و روایی است و ایت آزمون دارای ۳۶ متغیر است و دانشجویان با توجه به دارا بودن هر کدام از متغیرها و شدت علائم آن کم ، متوسط ، زیاد در خانه هایی که جلوی هر متغیر وجود دارد علامت گذاشته ، کم ۱ ، متوسط ۲ ، زیاد ۳ امتیاز به آنها تعلق گرفته است.
بیان متغیرها

الف ) متغیر مستقل : در این تحقیق متغیر مستقل سندرم پیش از قاعدگی است که تست مربوط به این سندرم توسط دانشجویان رشته پزشکی شیراز تهیه گردیده است.
ب ) متغیر وابسته : در این تحقیق متغیر وابسته پرخاشگری است که تست آن همان تست متغیر مستقل است.
اجرای تست

آخرین سندرم پیش از قاعدگی در اختیار آزمودنیها قرار گرفت.
به آنها گفته شد که مشخصات خود را بالای ورقه بنویسند. توضیحی به دانشجویان داده شده است این است که این تست دارای ۳۶ متغیر است و شما دانشجویان، هر کدام از این متغیرها را که دارا هستید باید توجه به شدت آن کم، متوسط یا زیاد در خانه هایی که جلوی آنها گذاشته شده است با گذاشتن X (ضربدر) مشخص نمایید بعد از اتمام کار اوراق را جمع کرده و امتیاز را محاسبه می نماییم.

برای متغیرهای کم، متوسط، زیاد به ترتیب ۱ و ۲ و ۳ امتیاز به آنها تعلق می گیرد.
به عنوان مثال : اولین نمونه دل درد است و مربوط به یک دختر ۲۰ ساله است که تاریخ شروه قاعدگی او از ۲۱ تا ۲۵ فروردین و ۵ روز قبل از آن ۱۶ تا ۲۰ فروردین است. علامتی در جای خالی نزده است و این نشان دهندۀ آن است که در این روزها هیچ گونه علائمی نداشته است و امتیاز او برابر با صفر است.
دومین نمونه دل درد مربوط به یک دختر ۱۸ ساله است که تاریخ شروع قاعدگی از ۲۰ تا ۲۵ فروردین و ۵ روز قبل آن ۱۵ تا ۱۹ فروردین است که امتیازات او در دورۀ قاعدگی و ۵ روز قبل به این ترتیب است.

روز هیجدهم روز هفدهم روز شانزدهم روز پانزدهم
زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم
           

روز بیست و دوم روز بیست و یکم روز بیستم روز نوزدهم
زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم
           

روز بیست و پنجم روز بیست و چهارم روز بیست و سوم
زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم زیاد متوسط کم
        

دورۀ قاعدگی از ۲۰ تا ۲۵ فروردین = ۲=۰+ ۱ + ۱ + ۰+ ۰ + ۰
۵ روز قبل از ۱۵ تا ۲۰ فروردین = ۰ = ۰ + ۰ + ۰ + ۰+ ۰
نمونه دل درد در تمامی ۲۰ نفر دانشجویی که تست در اختیار آنها قرار داده شده است و ۳۵ متغیر دیگر را به این ترتیب محاسبه کرده و ستون X , Y را تشکیل داده، ستون X جمع امتیازات دورۀ قاعدگی و ستون Y جمع امتیازات ۵ روز قبل است.
جمع امتیازات ۳۶ متغیر از دل درد تا بدبینی به دیگران به شرح جدول است.